Delier
1. Definitie
DELIER: tijdelijke psycho-organische stoornis die acuut ontstaan, verzameling van tezame
voorkomende symptomen
- Aandachtsstoornis
- Ongekend gedrag vertonen
- Door lichamelijk lijden
- Symptomen fluctueren (avond, nacht)
- Kan uren, dagen, weken, maanden duren
- Multifactorieel delier (lich aandoeningen)
- Onttrekkingsdelier (ontwennen van alcohol, medicatie)
2. Risicobepaling
- Actief opzoek gaan naar risicofactoren => anamnese uitvoeren
o Predisponerende of voorbeschikkende factoren
o Precipiterende of uitlokkende factoren
- Mantelzorgers bevragen: premorbide, cognitieve, functionele toestand
o Thuiszorg ingeschakeld?
o Hoe gehoor, zicht, spraak omschrijven?
o Naaste hulpmiddelen?
o Abnormale vergeetachtigheid, verwardheid?
- Dagelijks observeren
o Cognitieve functie
o Waarneming
o Fysieke functie
o Sociaal gedrag
- Risico op delier vergroten
o Fysieke fixatiemiddelen
o Bedrust, verminderde mobiliteit
o Wijziging medicatieschema
o Sondes, katheters
2.1 Predisponerende of voorbeschikkende factoren
= Al aanwezig -> kwetsbaarheid voor delier
- Hoge leeftijd (>70)
- Aanwezigheid ernstige ziekte
- Langdurig gerbuik van alcohol, psychoactieve medicatie
- Zintuigelijke beperkingen
- Polyfarmacie (> 5 medicijnen)
1
, - Fysieke beperkingen, zelfzorgtekort
- Verminderde cognitie
- Hersenbeschadiging
2.2 Precipiterende of uitlokkende factoren
= Lichamelijke stoornissen die delier veroorzaken
- Acuut trauma (heupfractuur)
- Verstoorde nachtrust
- Elektrolytenstoornissen
- Dehydratatie
- Pijn
- Obstipatie, urineretentie
- Infectie
3. Symptomen
- Acuut ontstaan, begin
- Fluctuerend, toename symptomen ’s nachts
- Altijd aandachtsstoornis aanwezig
- Concentratiestoornis
- Verstoord bewustzijn
o Apathisch
o Hyperalert
- Desoriëntatie
- Verstoord kortetermijngeheugen
- Hallucinatie, wanen
- Veranderlijke psychomotorische gedragingen
o Hypokinetisch (apathie)
o Hyperkinetisch (agitatie)
o gemengd
- Verstoorde slaap-waak cyclus
- Gedesorganiseerde, gefragmenteerde gedachtengang
- Geheugenstoornissen
- ADL-problemen
- Executieve problemen
- Somatische symptomen
o Wijde pupillen
o Tachycardie
o Tremor
3.1 Delirium Observatie Screening Schaal (DOSS)
= Screeningsinstrument
2
1. Definitie
DELIER: tijdelijke psycho-organische stoornis die acuut ontstaan, verzameling van tezame
voorkomende symptomen
- Aandachtsstoornis
- Ongekend gedrag vertonen
- Door lichamelijk lijden
- Symptomen fluctueren (avond, nacht)
- Kan uren, dagen, weken, maanden duren
- Multifactorieel delier (lich aandoeningen)
- Onttrekkingsdelier (ontwennen van alcohol, medicatie)
2. Risicobepaling
- Actief opzoek gaan naar risicofactoren => anamnese uitvoeren
o Predisponerende of voorbeschikkende factoren
o Precipiterende of uitlokkende factoren
- Mantelzorgers bevragen: premorbide, cognitieve, functionele toestand
o Thuiszorg ingeschakeld?
o Hoe gehoor, zicht, spraak omschrijven?
o Naaste hulpmiddelen?
o Abnormale vergeetachtigheid, verwardheid?
- Dagelijks observeren
o Cognitieve functie
o Waarneming
o Fysieke functie
o Sociaal gedrag
- Risico op delier vergroten
o Fysieke fixatiemiddelen
o Bedrust, verminderde mobiliteit
o Wijziging medicatieschema
o Sondes, katheters
2.1 Predisponerende of voorbeschikkende factoren
= Al aanwezig -> kwetsbaarheid voor delier
- Hoge leeftijd (>70)
- Aanwezigheid ernstige ziekte
- Langdurig gerbuik van alcohol, psychoactieve medicatie
- Zintuigelijke beperkingen
- Polyfarmacie (> 5 medicijnen)
1
, - Fysieke beperkingen, zelfzorgtekort
- Verminderde cognitie
- Hersenbeschadiging
2.2 Precipiterende of uitlokkende factoren
= Lichamelijke stoornissen die delier veroorzaken
- Acuut trauma (heupfractuur)
- Verstoorde nachtrust
- Elektrolytenstoornissen
- Dehydratatie
- Pijn
- Obstipatie, urineretentie
- Infectie
3. Symptomen
- Acuut ontstaan, begin
- Fluctuerend, toename symptomen ’s nachts
- Altijd aandachtsstoornis aanwezig
- Concentratiestoornis
- Verstoord bewustzijn
o Apathisch
o Hyperalert
- Desoriëntatie
- Verstoord kortetermijngeheugen
- Hallucinatie, wanen
- Veranderlijke psychomotorische gedragingen
o Hypokinetisch (apathie)
o Hyperkinetisch (agitatie)
o gemengd
- Verstoorde slaap-waak cyclus
- Gedesorganiseerde, gefragmenteerde gedachtengang
- Geheugenstoornissen
- ADL-problemen
- Executieve problemen
- Somatische symptomen
o Wijde pupillen
o Tachycardie
o Tremor
3.1 Delirium Observatie Screening Schaal (DOSS)
= Screeningsinstrument
2
