Dementie
1. Definitie
DEMENTIE: verzamelnaam voor groep aandoeningen met meerdere stoornissen in het cognitief
functioneren.
- Geheugenverlies
- Chronisch
- Progressief
2. Diagnostiek
2.1 DSM V
Cognitieve, gedragsmatige symptomen:
- Interfereren met dagelijks functioneren
- Duidelijk afgenomen tegonver eerder functioneren
- Niet verklaard door delier, depressie
- Op basis van anamnese, hetero-anamnese, objectieve cognitieve beoordeling
- Cognitieve berperking in minstens 2 domeinen
o Nieuwe info opslaan, onthouden
o Complexe taken uitvoeren, redenere, inschattingsvermogen
o Visuospatiële functies
o Taalfunctie
o Gedrag, persoonlijkheid
2.2 Screeningsinstrumenten
- Mini-Mental State Examination (MMSE): gestructureerde observaties over cognitief
functioneren
- Montreal Cognitive Assessement (MOCA): hogere sensitiviteit classificeren lichte cognitieve
stoornissen, dementie
2.3 Diagnose
- Door specialistische instelling: geheugenpolikliniek
- Steld vorm vast
3. Symptomen
3.1 Kernsymptomen
- Geheugenstoornissen
o Langetermijngeheugen: verliest recente herinneringen het snelst
o Kortetermijngeheugen: recente gebeurtenissen
- Desoriëntatie
- Afasie: taalstoornis
o Voorwerpen niet benoemen -> losse woorden
o Bemoeilijkt conversatie
1
, - Apraxie: doelgerichte handelingen (schaar gebruiken)
- Agnosie: indentificeren objecten, geluiden..
- Stoornis in uitvoerende functies (plannen, organiseren…)
3.2 Secundaire symptomen
- Confabulaties: verzinzels
- Stemmingswisselingen, gedragsveranderingen
- Perserveren: woorden, zinsdelen, handelingen herhalen
- Hallucinaties: dingen zien, horen die er niet zijn
- Decorumverlies: fatsoensnormen vergeten (uitkleden)
4. Vormen van dementie
4.1 Ziekte van Alzheimer
= Celverlies in hersenkernen (neurotransmitter: acetylcholine)
- Seniele plaques tussen zenuwcellen => amyloïd (eiwit) + neurofibillaire tangels
- 100% zeker na overlijden
- Sympromen ontwikkelen geleidelijk aan
- Medicamenteus behandelen: acetylcholinestereaseinhibitoren -> remt afbraak acetylcholine
4.1.1 Symptomen
- Geheugenverlies
- Taal verarming
- Verlies praktische vaardigheden
- Gebrek aan ziektebesef
4.2 Vasculaire dementie
= Bloeddoorstroming in hersenen
- Infarcten
- Verhoogde bloeddruk
- Aderverkalking
- Hart- en vaatziekten
4.2.1 Symptomen
- Plots begin dementiesyndroom
- Sprongsgewijze achteruitgang
- Onregelmatig verval
- Vergeetsbesef -> kan dingen leren, onthouden
4.3 Frontotemporale dementie
= Schade frontale, temporale hersenkwabben
- Vormt op jongere leeftijd: 40-50 jaar
- Vaak misgediagnoseerd als burn-out of stress
- Erfelijkheid speelt grote rol
2
1. Definitie
DEMENTIE: verzamelnaam voor groep aandoeningen met meerdere stoornissen in het cognitief
functioneren.
- Geheugenverlies
- Chronisch
- Progressief
2. Diagnostiek
2.1 DSM V
Cognitieve, gedragsmatige symptomen:
- Interfereren met dagelijks functioneren
- Duidelijk afgenomen tegonver eerder functioneren
- Niet verklaard door delier, depressie
- Op basis van anamnese, hetero-anamnese, objectieve cognitieve beoordeling
- Cognitieve berperking in minstens 2 domeinen
o Nieuwe info opslaan, onthouden
o Complexe taken uitvoeren, redenere, inschattingsvermogen
o Visuospatiële functies
o Taalfunctie
o Gedrag, persoonlijkheid
2.2 Screeningsinstrumenten
- Mini-Mental State Examination (MMSE): gestructureerde observaties over cognitief
functioneren
- Montreal Cognitive Assessement (MOCA): hogere sensitiviteit classificeren lichte cognitieve
stoornissen, dementie
2.3 Diagnose
- Door specialistische instelling: geheugenpolikliniek
- Steld vorm vast
3. Symptomen
3.1 Kernsymptomen
- Geheugenstoornissen
o Langetermijngeheugen: verliest recente herinneringen het snelst
o Kortetermijngeheugen: recente gebeurtenissen
- Desoriëntatie
- Afasie: taalstoornis
o Voorwerpen niet benoemen -> losse woorden
o Bemoeilijkt conversatie
1
, - Apraxie: doelgerichte handelingen (schaar gebruiken)
- Agnosie: indentificeren objecten, geluiden..
- Stoornis in uitvoerende functies (plannen, organiseren…)
3.2 Secundaire symptomen
- Confabulaties: verzinzels
- Stemmingswisselingen, gedragsveranderingen
- Perserveren: woorden, zinsdelen, handelingen herhalen
- Hallucinaties: dingen zien, horen die er niet zijn
- Decorumverlies: fatsoensnormen vergeten (uitkleden)
4. Vormen van dementie
4.1 Ziekte van Alzheimer
= Celverlies in hersenkernen (neurotransmitter: acetylcholine)
- Seniele plaques tussen zenuwcellen => amyloïd (eiwit) + neurofibillaire tangels
- 100% zeker na overlijden
- Sympromen ontwikkelen geleidelijk aan
- Medicamenteus behandelen: acetylcholinestereaseinhibitoren -> remt afbraak acetylcholine
4.1.1 Symptomen
- Geheugenverlies
- Taal verarming
- Verlies praktische vaardigheden
- Gebrek aan ziektebesef
4.2 Vasculaire dementie
= Bloeddoorstroming in hersenen
- Infarcten
- Verhoogde bloeddruk
- Aderverkalking
- Hart- en vaatziekten
4.2.1 Symptomen
- Plots begin dementiesyndroom
- Sprongsgewijze achteruitgang
- Onregelmatig verval
- Vergeetsbesef -> kan dingen leren, onthouden
4.3 Frontotemporale dementie
= Schade frontale, temporale hersenkwabben
- Vormt op jongere leeftijd: 40-50 jaar
- Vaak misgediagnoseerd als burn-out of stress
- Erfelijkheid speelt grote rol
2
