BREID JE WOORDENSCHAT UIT
HOOFSTUK 1 – ACADEMISCH NEDERLANDS
Uitleg Woord
praktijksituatie casus
keuze alternatief
meegaand flexibel
willekeurig arbitrair
delen componenten
leerplan curriculum
doeltreffend efficiënt
inwendig intrinsiek
weerslag repercussie
samenvatten in eigen woorden parafraseren
doorlichten screenen
passend relevant
toelichten expliciteren
verstandelijk rationeel
via het meldingsbord ad valvas
praktijkles practicum
doceren ex cathedra
onbevooroordeeld objectief
partijdig subjectief
praktisch & nuttig pragmatisch
,bekomen genereren
ontelbaar legio
onbelangrijk triviaal
aannemelijk, geloofwaardig plausibel
afleiding uit iets deductie
uiteenzetting exposé
naar voren brengen poneren
veronderstelling hypothese
grafische voorstelling dat herhaaldelijk kan worden sjabloon
gebruikt.
opbouwend, waar je iets aan hebt constructief
gemakkelijk klusje sinecure
het belangrijkste essentie
HOOFDSTUK 2 – NEDERLANDS EN ALGEMEN TAALKUNDE
BASISWOORDENSCHAT
Woord Uitleg
ironie bedekte, milde spot
sarcasme bijtende spot
cynisme schaamteloze spot illustratie van de negatieve kijk op het leven
understatement verzwakte mededeling
jargon vaktaal
slang zeer informele taal, taal van bepaalde sociale klasse/ beroep
,turbotaal flitsend, zeer modieus taalgebruik (afkortingen)
Verkavelingsvlaams tussentaal
monoloog 1 persoon aan het woord
dialoog gesprek tussen 2 personen
barbarisme woord/ uitdrukking uit een vreemde taal dat vertaald is in niet correct
Nederlands.
anglicisme barbarisme uit Engels
gallicisme barbarisme uit Frans
germanisme barbarisme uit Duits
purisme vertaal woord in een poging om te streven naar zuiver Nederlandse
woorden.
synoniem woorden met dezelfde betekenis
antoniem woorden met tegenovergestelde betekenis
contaminatie verhaspeling van 2 woorden/ uitdrukkingen met een verwante
betekenis, waardoor nieuw woord/ verkeerde uitdrukking ontstaat.
Verexcuseren (zich excuseren, verontschuldingen)
pleonasme deel van de betekenis van een woord/ woordgroep wordt nog eens
‘dubbelop’, door een ander woord uitgedrukt. Bvb. Gratis cadeau
tautologie woord combo waarin een begrip 2x/ meerdere malen wordt genoemd.
Eenzaam & alleen.
, UITBREIDENDE WOORDENSCHAT
Woord Uitleg
homoniem woord dat hetzelfde klinkt maar andere betekenis heeft: arm – arm
eponiem de naam van een persoon die wordt gebruikt om een object/ activiteit aan te duiden
geoniem vernoemd naar een plaatsnaam
toponiem plaatsnamen
etymologie deelgebied van de taalkunde dat de herkomst van woorden bestudeert.
paradox schijnbare tegenstelling. Bvb. Pampers houdt baby’s droog, ook als ze nat zijn
hyperbool overdrijving
allegorie vorm van beeldspraak waarbij concrete figuren en voorvallen de plaats innemen van
de eigenlijk bedoelde abstracte betekenis. Bvb. Magere Hein stelt de dood voor dus
Magere hein is een allegorie van de dood.
palindroom woord dat van links naar rechts gelezen precies hetzelfde is als andersom. Bvb.
racecar
cryptogram
metafoor
anagram als je de letters van een woord door elkaar gooit om een nieuw woord te vormen.
Bvb. kinderstoeltje en troetelkindje.
connotatie woord met negatieve bijbetekenis
dysfemisme stijlfiguur waarbij iets/ iemand kwetsender wordt voorgesteld dan het in
werkelijkheid is. Bvb. moddervet
eufemisme stijlfiguur waarbij iets/ iemand vriendelijker wordt voorgesteld dan het in
werkelijkheid is. Bvb. volslank
droedels letterraadsels
HOOFDSTUK 3 – JOURNALISTIEK EN MEDIA
BASISWOORDENSCHAT
HOOFSTUK 1 – ACADEMISCH NEDERLANDS
Uitleg Woord
praktijksituatie casus
keuze alternatief
meegaand flexibel
willekeurig arbitrair
delen componenten
leerplan curriculum
doeltreffend efficiënt
inwendig intrinsiek
weerslag repercussie
samenvatten in eigen woorden parafraseren
doorlichten screenen
passend relevant
toelichten expliciteren
verstandelijk rationeel
via het meldingsbord ad valvas
praktijkles practicum
doceren ex cathedra
onbevooroordeeld objectief
partijdig subjectief
praktisch & nuttig pragmatisch
,bekomen genereren
ontelbaar legio
onbelangrijk triviaal
aannemelijk, geloofwaardig plausibel
afleiding uit iets deductie
uiteenzetting exposé
naar voren brengen poneren
veronderstelling hypothese
grafische voorstelling dat herhaaldelijk kan worden sjabloon
gebruikt.
opbouwend, waar je iets aan hebt constructief
gemakkelijk klusje sinecure
het belangrijkste essentie
HOOFDSTUK 2 – NEDERLANDS EN ALGEMEN TAALKUNDE
BASISWOORDENSCHAT
Woord Uitleg
ironie bedekte, milde spot
sarcasme bijtende spot
cynisme schaamteloze spot illustratie van de negatieve kijk op het leven
understatement verzwakte mededeling
jargon vaktaal
slang zeer informele taal, taal van bepaalde sociale klasse/ beroep
,turbotaal flitsend, zeer modieus taalgebruik (afkortingen)
Verkavelingsvlaams tussentaal
monoloog 1 persoon aan het woord
dialoog gesprek tussen 2 personen
barbarisme woord/ uitdrukking uit een vreemde taal dat vertaald is in niet correct
Nederlands.
anglicisme barbarisme uit Engels
gallicisme barbarisme uit Frans
germanisme barbarisme uit Duits
purisme vertaal woord in een poging om te streven naar zuiver Nederlandse
woorden.
synoniem woorden met dezelfde betekenis
antoniem woorden met tegenovergestelde betekenis
contaminatie verhaspeling van 2 woorden/ uitdrukkingen met een verwante
betekenis, waardoor nieuw woord/ verkeerde uitdrukking ontstaat.
Verexcuseren (zich excuseren, verontschuldingen)
pleonasme deel van de betekenis van een woord/ woordgroep wordt nog eens
‘dubbelop’, door een ander woord uitgedrukt. Bvb. Gratis cadeau
tautologie woord combo waarin een begrip 2x/ meerdere malen wordt genoemd.
Eenzaam & alleen.
, UITBREIDENDE WOORDENSCHAT
Woord Uitleg
homoniem woord dat hetzelfde klinkt maar andere betekenis heeft: arm – arm
eponiem de naam van een persoon die wordt gebruikt om een object/ activiteit aan te duiden
geoniem vernoemd naar een plaatsnaam
toponiem plaatsnamen
etymologie deelgebied van de taalkunde dat de herkomst van woorden bestudeert.
paradox schijnbare tegenstelling. Bvb. Pampers houdt baby’s droog, ook als ze nat zijn
hyperbool overdrijving
allegorie vorm van beeldspraak waarbij concrete figuren en voorvallen de plaats innemen van
de eigenlijk bedoelde abstracte betekenis. Bvb. Magere Hein stelt de dood voor dus
Magere hein is een allegorie van de dood.
palindroom woord dat van links naar rechts gelezen precies hetzelfde is als andersom. Bvb.
racecar
cryptogram
metafoor
anagram als je de letters van een woord door elkaar gooit om een nieuw woord te vormen.
Bvb. kinderstoeltje en troetelkindje.
connotatie woord met negatieve bijbetekenis
dysfemisme stijlfiguur waarbij iets/ iemand kwetsender wordt voorgesteld dan het in
werkelijkheid is. Bvb. moddervet
eufemisme stijlfiguur waarbij iets/ iemand vriendelijker wordt voorgesteld dan het in
werkelijkheid is. Bvb. volslank
droedels letterraadsels
HOOFDSTUK 3 – JOURNALISTIEK EN MEDIA
BASISWOORDENSCHAT
