Verpleegkundige aspecten bij klinische voeding
Goede nutritionele zorg: 4 basispijlers
- Screening
- Assessments
- Opstellen van een nutritioneel therapieplan
- Opvolging en nazorg
ESPEN placet to bee voor voeding
Organisatie: goede nutritionele zorg
- Trainen personeel rond nutritionele zorg
- Multidisciplinair
Artsen: leiden het team
Dietisten
Expert verpleegkundig: parenteraal hier mag diëtiste zich niet over ontfermen
Apothekers: GM in combo met voeding, bereiden
Ziekenhuis hygiëne: infectiepreventie
Cateraar
Beleidsmedewerker: zaken implementeren
Staat in voor educatie en training vh personeel en heeft aantal voordelen:
– Team zorgt voor éénvormig beleid in het ziekenhuis
– Zorgen voor evidence-based kennisoverdracht
– Evalueert bestaande methodologieën
– Het team verricht klinisch onderzoek
– Maken preventieve maatregelen op met betrekking tot voedingszorg
4 pijlers
1. Screening
Speuren naar ondervoeding in het ziekenhuis
Wanneer?
Bij opname
Tijdens hospitalisatie: wekelijks
60% ondervoed tijdens hospitalisatie
Langer in ZH, moeilijker genezen
Gehospitaliseerde pt screenen zodat je impact kunt hebben op de nutritionele
toestand vd patiënt. Pt langer dan 3 dagen blijven screenen.
Wat maakt dat een pt ondervoed geraakt tijdens opname ziektegebonden
factoren dat eetlust gaat afnemen: metabolisme verhoogt, ervoor zorgt dat je niet
kan eten, verhoogd katabolisme, sepsis, trauma, pijn en slechte pijncontrole, braken,
diarree
Het eten in het zh niet lekker vinden, pt moet nuchter blijven (kan opschuiven als
onderzoek niet doorgaat), gebrek aan eetlust.
1
, Oorzaken van ondervoeding tijdens de hospitalisatie kunnen zijn: nuchter zijn tgv
onderzoeken of heelkunde, gebrek aan eetlust.
Screeningtools
- NRS (nutrition risk screening)
- MUST (malnutrition universal screening tool)
- MNA (mini nutritional assessment)
Antropometrie/ antropologie (in kaart brengen door te weten en te meten)
- Gewicht
- Lengte
- BMI
HOE?
- Gewicht en lengte bevragen?
Pt niet te vertrouwen
- Gewicht en lengte schatten?
Ik kan dat niet. wel alternatieven voor
– Om objectieve parameters te bekomen is het belangrijk de pt effectief te wegen te meten
– Als pt niet rechtop kunnen staan is het snel een probleem om te kunnen meten, alsook
wegen op personenweegschaal
– Alternatieven om te wegen en te meten
§ Ulnalengte
§ Van knie tot enkel: kniehoogte-onderbeenlengte: lengte (cm) vrouwen = (1.83 x
kniehoogte (cm)) - (0.24 x leeftijd (j)) + 84.88
lengte (cm) mannen = (2.02 x kniehoogte (cm)) - (0.24 x leeftijd (j)) + 64.19
§ Armspan en demispan: lengte (cm) vrouwen = (1.35 x demispan (cm)) + 60.1
lengte (cm) mannen = (1.4 x demispan (cm)) + 57.8
§ Weegplateau
§ Weegstoel
§ Tillift met weegmodule
§ Weegbed
BMI bepalen: Bmi classificatie
Tussen 20 & 25= goed
Onder 18,5 is ondergewicht
Buikomtrek: brengt overgewicht in kaart, waar je een hoge risico op hebt. Metabool symbool.
Geen weerslag op ondervoeding
Screenen bij opname, tijdens hospitalisatie, via screeningstool en effectief meten en wegen.
Waarom ondervoed tijdens hospitalisatie?
- Mensen die moeilijk kunnen eten wordt plateau gewoon neergezet
- Mensen die nuchter moeten zijn en onderzoeken die maar worden uitgesteld
- Na chirurgie een tijdje niet eten
2
, BMI:
- Niet betrouwbaar genoeg bij overgewicht
- Beter buikomtrek
Zie ppt voor waarden
2. Assesment
Graad van ondervoeding vaststellen
- Diagnostisch proces
Huidplooimeting op 4 plaatsen in het lichaam
Muac: middenarmomtrek
- Diepgaande evaluatie
- Door experten: nutritievpk
belangrijkste onderdeel assessment: huidplooimeting (geeft vetpercentage over ganse lichaam
weer. 4- puntshuidplooimeting: vetpercentage wordt op 4 verschillende plaatsen op het
bovenlichaam gemeten (biceps, supra-licale plooi, triceps, subscapulaire plooi)
De huidplooidikte bekom je door alle metingen van de 4-puntsmeting op te tellen. In de tabel kan je
op basis van de dikte van de huidplooi en leeftijd het vetpercentage aflezen.
ook 7- puntshuidplooismeting (bij zeer zwaar ondervoede pt)
één van de betrouwbaarste methode om vetpercentage te meten
– Minder betrouwbaar bij ouderen omdat huidturgor vaak verminderd is, spieren zijn slappen
worden ten onrechte meegenomen in de huidplooi
– Bij dehydratatie en oedeem geeft deze parameter geen betrouwbare waarden
– Minder populair door opkomst van weegschalen met lichaamsanalyse
Graad van ondervoeding vaststellen, belangrijkste is huidplooimeting
MUAC: mid upper arm circumference
3. Behandeling
Opstellen nutritioneel therapieplan
Selectie voedingsroute- en middelen
4 stappen:
1) Orale voeding (pt bijvoeden)
Meer vetrijke
Extra pudding
Fortimel
2) Nadien overgaan op sip-voeding (drinkvoeding bv. Fortimel) dit is nog geen sondevoeding
3) Enteraal bijvoeden
Nasogastrische sonde (neus tot maag)
Nasoduodenaal of nasojejunaal
PEG-sonde (jejunalesonde naar binnen
Chirurgisch geplaatste jejunostomie
- Fysiologisch
- Veiliger
- Goedkoper
- Voorkomt bacteriële translocatie
3
Goede nutritionele zorg: 4 basispijlers
- Screening
- Assessments
- Opstellen van een nutritioneel therapieplan
- Opvolging en nazorg
ESPEN placet to bee voor voeding
Organisatie: goede nutritionele zorg
- Trainen personeel rond nutritionele zorg
- Multidisciplinair
Artsen: leiden het team
Dietisten
Expert verpleegkundig: parenteraal hier mag diëtiste zich niet over ontfermen
Apothekers: GM in combo met voeding, bereiden
Ziekenhuis hygiëne: infectiepreventie
Cateraar
Beleidsmedewerker: zaken implementeren
Staat in voor educatie en training vh personeel en heeft aantal voordelen:
– Team zorgt voor éénvormig beleid in het ziekenhuis
– Zorgen voor evidence-based kennisoverdracht
– Evalueert bestaande methodologieën
– Het team verricht klinisch onderzoek
– Maken preventieve maatregelen op met betrekking tot voedingszorg
4 pijlers
1. Screening
Speuren naar ondervoeding in het ziekenhuis
Wanneer?
Bij opname
Tijdens hospitalisatie: wekelijks
60% ondervoed tijdens hospitalisatie
Langer in ZH, moeilijker genezen
Gehospitaliseerde pt screenen zodat je impact kunt hebben op de nutritionele
toestand vd patiënt. Pt langer dan 3 dagen blijven screenen.
Wat maakt dat een pt ondervoed geraakt tijdens opname ziektegebonden
factoren dat eetlust gaat afnemen: metabolisme verhoogt, ervoor zorgt dat je niet
kan eten, verhoogd katabolisme, sepsis, trauma, pijn en slechte pijncontrole, braken,
diarree
Het eten in het zh niet lekker vinden, pt moet nuchter blijven (kan opschuiven als
onderzoek niet doorgaat), gebrek aan eetlust.
1
, Oorzaken van ondervoeding tijdens de hospitalisatie kunnen zijn: nuchter zijn tgv
onderzoeken of heelkunde, gebrek aan eetlust.
Screeningtools
- NRS (nutrition risk screening)
- MUST (malnutrition universal screening tool)
- MNA (mini nutritional assessment)
Antropometrie/ antropologie (in kaart brengen door te weten en te meten)
- Gewicht
- Lengte
- BMI
HOE?
- Gewicht en lengte bevragen?
Pt niet te vertrouwen
- Gewicht en lengte schatten?
Ik kan dat niet. wel alternatieven voor
– Om objectieve parameters te bekomen is het belangrijk de pt effectief te wegen te meten
– Als pt niet rechtop kunnen staan is het snel een probleem om te kunnen meten, alsook
wegen op personenweegschaal
– Alternatieven om te wegen en te meten
§ Ulnalengte
§ Van knie tot enkel: kniehoogte-onderbeenlengte: lengte (cm) vrouwen = (1.83 x
kniehoogte (cm)) - (0.24 x leeftijd (j)) + 84.88
lengte (cm) mannen = (2.02 x kniehoogte (cm)) - (0.24 x leeftijd (j)) + 64.19
§ Armspan en demispan: lengte (cm) vrouwen = (1.35 x demispan (cm)) + 60.1
lengte (cm) mannen = (1.4 x demispan (cm)) + 57.8
§ Weegplateau
§ Weegstoel
§ Tillift met weegmodule
§ Weegbed
BMI bepalen: Bmi classificatie
Tussen 20 & 25= goed
Onder 18,5 is ondergewicht
Buikomtrek: brengt overgewicht in kaart, waar je een hoge risico op hebt. Metabool symbool.
Geen weerslag op ondervoeding
Screenen bij opname, tijdens hospitalisatie, via screeningstool en effectief meten en wegen.
Waarom ondervoed tijdens hospitalisatie?
- Mensen die moeilijk kunnen eten wordt plateau gewoon neergezet
- Mensen die nuchter moeten zijn en onderzoeken die maar worden uitgesteld
- Na chirurgie een tijdje niet eten
2
, BMI:
- Niet betrouwbaar genoeg bij overgewicht
- Beter buikomtrek
Zie ppt voor waarden
2. Assesment
Graad van ondervoeding vaststellen
- Diagnostisch proces
Huidplooimeting op 4 plaatsen in het lichaam
Muac: middenarmomtrek
- Diepgaande evaluatie
- Door experten: nutritievpk
belangrijkste onderdeel assessment: huidplooimeting (geeft vetpercentage over ganse lichaam
weer. 4- puntshuidplooimeting: vetpercentage wordt op 4 verschillende plaatsen op het
bovenlichaam gemeten (biceps, supra-licale plooi, triceps, subscapulaire plooi)
De huidplooidikte bekom je door alle metingen van de 4-puntsmeting op te tellen. In de tabel kan je
op basis van de dikte van de huidplooi en leeftijd het vetpercentage aflezen.
ook 7- puntshuidplooismeting (bij zeer zwaar ondervoede pt)
één van de betrouwbaarste methode om vetpercentage te meten
– Minder betrouwbaar bij ouderen omdat huidturgor vaak verminderd is, spieren zijn slappen
worden ten onrechte meegenomen in de huidplooi
– Bij dehydratatie en oedeem geeft deze parameter geen betrouwbare waarden
– Minder populair door opkomst van weegschalen met lichaamsanalyse
Graad van ondervoeding vaststellen, belangrijkste is huidplooimeting
MUAC: mid upper arm circumference
3. Behandeling
Opstellen nutritioneel therapieplan
Selectie voedingsroute- en middelen
4 stappen:
1) Orale voeding (pt bijvoeden)
Meer vetrijke
Extra pudding
Fortimel
2) Nadien overgaan op sip-voeding (drinkvoeding bv. Fortimel) dit is nog geen sondevoeding
3) Enteraal bijvoeden
Nasogastrische sonde (neus tot maag)
Nasoduodenaal of nasojejunaal
PEG-sonde (jejunalesonde naar binnen
Chirurgisch geplaatste jejunostomie
- Fysiologisch
- Veiliger
- Goedkoper
- Voorkomt bacteriële translocatie
3
