Zintuigen
1
,Inhoud
9.1 Sensorische cellen
9.2 Algemene zintuigen
1. Pijn (en nociceptive)
2. Temperatuur (thermoceptie)
3. Tast (tactiel zintuig)
4. Druk (baroceptie)
5. Houding (proprioceptive)
6. Chemische waarneming (chemoceptie)
9.3 Reuk (olfactorisch zintuig)
9.4 Smaak (gustatief zintuig)
9.5 Zicht (optisch zintuig)
9.6 Evenwicht en gehoor (evenwichts- en auditief zintuig)
2
, 2. Sensorische cellen
Sensorische transductie
Omstandigheden binnen of buiten lichaam omzetten in elektrische signaal
Via sensorische cellen/zintuigcellen
o Neuronen via hun dendrieten vrije zenuwuiteinden
o Gespecialiseerde cellen
Soms beschermd door accessoire structuren en bindweefsel
Types sensorische transductie
o Nocitransductie = pijn
o Thermotransductie = temperatuur
o Mechanotransductie = tast, druk, houding, evenwicht, gehoor
o Chemotransductie = pH, pO2, pCO2, reuk, smaak
o Fototransductie = zicht
Receptoren
Exteroceptoren
o Prikkel afkomstig van externe milieu
o Bv: pijn, temperatuur, tast, druk, reuk, smaak, zicht, gehoor
Interoceptoren
o Prikkel afkomstig van interne milieu
o Bv: pijn, temperatuur, baroreceptoren (bloeddruk), chemoreceptoren (pH,
glucosegehalte)
Proprioceptoren
o Prikkels afkomstig van vestibulum, halfcirkelvormige kanalen, peeslichaampjes,
spierspoeltjes
o Geven info over positie lichaam in ruimte
Receptorveld
Het gebied dat informatie levert aan 1 sensorische cel
Hoe groter het gebied, hoe kleiner het onderscheidend
ofte discriminerend vermogen
Tweepuntsdiscriminatie
o Minimale afstand tussen 2 prikkels om
afzonderlijk te worden waargenomen
3
1
,Inhoud
9.1 Sensorische cellen
9.2 Algemene zintuigen
1. Pijn (en nociceptive)
2. Temperatuur (thermoceptie)
3. Tast (tactiel zintuig)
4. Druk (baroceptie)
5. Houding (proprioceptive)
6. Chemische waarneming (chemoceptie)
9.3 Reuk (olfactorisch zintuig)
9.4 Smaak (gustatief zintuig)
9.5 Zicht (optisch zintuig)
9.6 Evenwicht en gehoor (evenwichts- en auditief zintuig)
2
, 2. Sensorische cellen
Sensorische transductie
Omstandigheden binnen of buiten lichaam omzetten in elektrische signaal
Via sensorische cellen/zintuigcellen
o Neuronen via hun dendrieten vrije zenuwuiteinden
o Gespecialiseerde cellen
Soms beschermd door accessoire structuren en bindweefsel
Types sensorische transductie
o Nocitransductie = pijn
o Thermotransductie = temperatuur
o Mechanotransductie = tast, druk, houding, evenwicht, gehoor
o Chemotransductie = pH, pO2, pCO2, reuk, smaak
o Fototransductie = zicht
Receptoren
Exteroceptoren
o Prikkel afkomstig van externe milieu
o Bv: pijn, temperatuur, tast, druk, reuk, smaak, zicht, gehoor
Interoceptoren
o Prikkel afkomstig van interne milieu
o Bv: pijn, temperatuur, baroreceptoren (bloeddruk), chemoreceptoren (pH,
glucosegehalte)
Proprioceptoren
o Prikkels afkomstig van vestibulum, halfcirkelvormige kanalen, peeslichaampjes,
spierspoeltjes
o Geven info over positie lichaam in ruimte
Receptorveld
Het gebied dat informatie levert aan 1 sensorische cel
Hoe groter het gebied, hoe kleiner het onderscheidend
ofte discriminerend vermogen
Tweepuntsdiscriminatie
o Minimale afstand tussen 2 prikkels om
afzonderlijk te worden waargenomen
3
