Begrijp onderwijs Samenvatting
Deel 1: Onderwijsorganisatie binnen de politieke & bestuurlijke realiteit en op
verschillende domeinen (les 1)
1.1 Leren als recht en als plicht
Een kind heeft recht op onderwijs en moet naar school vanaf 2,5 jaar.
Fout; een kind heeft recht op onderwijs, maar (kleuter)onderwijs is niet verplicht
voor kinderen jonger dan 5 jaar. Kinderen mogen naar de kleuterklas vanaf de
eerste instapdatum die valt nadat ze de leeftijd van 2,5 jaar bereiken, en dit
wordt sterk aangeraden. Vanaf dit schooljaar 2020-2021 zijn kleuters
leerplichtig vanaf 5 jaar, i.p.v. 6 jaar.
Alle kinderen in België van 5-18 jaar zijn leerplichtig en moeten naar school.
Fout; leerplicht is niet hetzelfde als schoolplicht. Alle kinderen van 5-18 jaar zijn
leerplichtig in België maar niet schoolplichtig. Huisonderwijs is toegestaan, na
schriftelijke melding.
1.1.1 Leren is een recht voor ieder kind
Dit komt uit het Verdrag inzake de rechten van het kind, de Belgische
grondwet en het inschrijvingsrecht.
Elk kind heeft recht op onderwijs. Basisonderwijs moet voor elk kind gratis zijn.
Voortgezet onderwijs en beroepsonderwijs moet voor ieder kind toegankelijk
zijn. Elk op zijn eigen niveau. Dit geld ook voor zorgkinderen.
1.1.2 Leerplicht van 5 tot 18 jaar
Werd in België ingevoerd door de wet op de leerplicht van 1914. Deze is
bepaald over heel België.
Hij geldt voor alle kinderen in België van 5 tot 18 jaar. Ouders moeten hun
kinderen laten leren.
Startdatum: 1 september op het jaar dat het kind 5 wordt.
Einddatum: 18 jaar.
Eens je je diploma secundair onderwijs hebt behaald, ben je niet meer
leerplichtig.
Deeltijdse leerplicht
- Een jongere is deeltijds leerplichtig als het op 15 jaar voor wie de eerste 2
leerjaren van het voltijds secundair onderwijs heeft beëindigd. (geslaagd of
niet)
- Op 16 jaar als dat niet het geval is.
1.1.3 Leerplicht is geen schoolplicht
Er zijn 2 mogelijkheden:
- Het kind gaat naar school.
1
, - De ouders organiseren thuisonderwijs voor het kind.
1.1.4 Leerplicht is voor kinderen met een beperking
Permanent onderwijs aan huis en vrijstelling van leerplicht mogelijk onder
bepaalde voorwaarden.
1.1.5 Leerplicht voor kinderen van ouders zonder vaste verblijfplaats
Bv. Kinderen van binnenschippers, kermis- en circusexploitanten en -artiesten
en woonwagenbewoners
1.1.6 Leerplicht voor kinderen met een andere nationaliteit
Ze zijn leerplichtig vanaf de 60ste dag na hun inschrijving in het
vreemdelingenregister, wachtregister of bevolkingsregister van de gemeente.
1.1.7 Leerplicht voor Vlaamse kinderen in het buitenland
Zij vallen onder de leerplicht in dat land. Behouden ze hun domicilie in Belgie,
dan vallen de minderjarige kinderen ook onder belgische leerplicht. Ouders
moeten kunnen aantonen dat hun kinderen aan Belgische leerplicht voldoen.
1.2 Structuur van het onderwijs in Vlaanderen
Doel van de 1e graad:
voorbereiden op bewuste en gerichte studiekeuze in de 2de graad door
- Basisvorming – werken aan sleutelcompetenties
- Differentiatie – op maat van de lln
- Basisoptie – kennismaking met een domein
Scholen moeten deze differentiatiepakketten aanbieden:
- Minstens 2 verdiepende differentiatiepakketten waaruit een leerling kan kiezen
- Alle remediërende differentiatiepakketten die de leerlingen nodig hebben
2
,Een schoolbestuur beslist autonoom welke differentiatiepakketten de school
aanbiedt.
Het 2de leerjaar van de 1ste graad biedt een keuze uit verschillende opleidingen. Die
heten basisopties. Naast de basisopties volg je een pakket vakken die elke leerling
van dat leerjaar in je school volgt. Het 2de leerjaar van de 1ste graad bereidt je voor
op de overstap naar de 2de graad. Bij die overstap kies je voor een studierichting die
het best aansluit bij jouw interesses en mogelijkheden.
Het beroepsvoorbereidend leerjaar is ook een 2de leerjaar en biedt ook een keuze
uit verschillende opleidingen. Die heten daar beroepenvelden. Naast de
beroepenvelden volg je een pakket vakken die elke leerling van dat leerjaar in je
school volgt. Ook het beroepsvoorbereidend leerjaar bereidt voor op de overstap
naar de 2de graad. Dan kan je kiezen voor een van de studierichtingen in het
beroepssecundair onderwijs.
Vanaf het schooljaar 2020-2021 worden het 2de leerjaar van de 1ste graad en het
beroepsvoorbereidend leerjaar gemoderniseerd.
Doordenkers:
a. Wat is het verschil tussen VERDIEPEN – VERKENNEN – VERSTERKEN?
zie infobrochure voor ouders p 8 -18
b. Leerjaar A en leerjaar B, is dat niet hetzelfde als A-stroom en B-stroom?
c. Als we in de eerste graad spreken over ‘Basiskennis’, hoe zit het dan met
vakken als Nederlands en Wiskunde?
d. Is er dan zoveel veranderd in het secundair onderwijs?
1.2.1 Finaliteit basisonderwijs
Het hoofddoel van basisonderwijs is continue en totale
persoonlijkheidsontwikkeling van kinderen. Basisonderwijs bestaat uit kleuter-
en lager onderwijs.
Kleuteronderwijs
Kinderen stimuleren via spel en exploratie zodat ze verschillende leergebieden
leren kennen. Er wordt gestreefd naar ontwikkelingsdoelen bij kleuters.
Ontwikkelingsdoelen: minimumdoelen op vlak van kennis, inzicht,
vaardigheden en attitudes die vastgelegd zijn door de Vlaamse Overheid.
Lager onderwijs
Leraren werken aan eindtermen. Dit zijn doelstellingen vastgelegd door de
Vlaamse overheid die kinderen moeten bereiken. Kinderen in de lage school
hebben 28u les in de week.
Buitengewoon basisonderwijs
3
, Dezelfde structuur van kleuter- en lager onderwijs wordt gevolgd. Dit onderwijs
biedt kinderen met een beperking opvoeding en onderwijs naargelang het type
beperking. Kan alleen als men toestemming kreeg van het CLB.
Op het einde van het lager onderwijs ontvangt het kind een getuigschrift dat
ze nodig hebben om door te stromen naar het eerste secundair A. Kinderen
zonder getuigschrift kunnen doorstromen naar het eerste secundair B.
1.2.2 Finaliteit secundair onderwijs
Van 12 tot 18 jaar. Bestaat uit drie graden.
Januari 2017: onderwijshervorming, deze wordt waargemaakt in schooljaar
2019-2020.
A) Modernisering secundair onderwijs
Redenen voor de hervorming:
- Veel jongeren behalen geen diploma secundair onderwijs
- Veel studierichtingen bieden niet wat ze beloven
- Zittenblijven
- Socio-economische achtergrond
- Eindtermen
- Minder sterk presteren
B) Eerste graad secundair onderwijs
Schooljaar 2018-2019: a-stroom en b-stroom, dit is nu verleden tijd.
Schooljaar 2020-2021: versterken van de oriënterende functie van de 1ste
graad.
Belangrijkste doelstelling 1ste graad: voorbereiden op een bewuste en
gerichte studiekeuze in de 2de graad.
C) Tweede en derde graad secundair onderwijs
Schooljaar 2021-2022: nieuwe indeling van het studieaanbod van de 2de
en de 3de graad.
Schooljaar 2020-2021:
4 onderwijsvormen die verder zijn onderverdeeld in studiegebieden:
- ASO: algemeen secundair onderwijs
- BSO: beroeps-secundair onderwijs
- KSO: kunst-secundair onderwijs
- TSO: technisch secundair onderwijs
Modulair onderwijs: geen graden, leerjaren en studierichtingen. Studiegebieden zijn
opgebouwd in verschillende modules.
Voor de 2de en 3de graad blijft ASO, BSO, TSO, en KSO bestaan.
Horizontaal in de matrix staat het onderscheidt in finaliteit:
- Finaliteit doorstroom: abstract theoretische insteek, verder studeren
4
Deel 1: Onderwijsorganisatie binnen de politieke & bestuurlijke realiteit en op
verschillende domeinen (les 1)
1.1 Leren als recht en als plicht
Een kind heeft recht op onderwijs en moet naar school vanaf 2,5 jaar.
Fout; een kind heeft recht op onderwijs, maar (kleuter)onderwijs is niet verplicht
voor kinderen jonger dan 5 jaar. Kinderen mogen naar de kleuterklas vanaf de
eerste instapdatum die valt nadat ze de leeftijd van 2,5 jaar bereiken, en dit
wordt sterk aangeraden. Vanaf dit schooljaar 2020-2021 zijn kleuters
leerplichtig vanaf 5 jaar, i.p.v. 6 jaar.
Alle kinderen in België van 5-18 jaar zijn leerplichtig en moeten naar school.
Fout; leerplicht is niet hetzelfde als schoolplicht. Alle kinderen van 5-18 jaar zijn
leerplichtig in België maar niet schoolplichtig. Huisonderwijs is toegestaan, na
schriftelijke melding.
1.1.1 Leren is een recht voor ieder kind
Dit komt uit het Verdrag inzake de rechten van het kind, de Belgische
grondwet en het inschrijvingsrecht.
Elk kind heeft recht op onderwijs. Basisonderwijs moet voor elk kind gratis zijn.
Voortgezet onderwijs en beroepsonderwijs moet voor ieder kind toegankelijk
zijn. Elk op zijn eigen niveau. Dit geld ook voor zorgkinderen.
1.1.2 Leerplicht van 5 tot 18 jaar
Werd in België ingevoerd door de wet op de leerplicht van 1914. Deze is
bepaald over heel België.
Hij geldt voor alle kinderen in België van 5 tot 18 jaar. Ouders moeten hun
kinderen laten leren.
Startdatum: 1 september op het jaar dat het kind 5 wordt.
Einddatum: 18 jaar.
Eens je je diploma secundair onderwijs hebt behaald, ben je niet meer
leerplichtig.
Deeltijdse leerplicht
- Een jongere is deeltijds leerplichtig als het op 15 jaar voor wie de eerste 2
leerjaren van het voltijds secundair onderwijs heeft beëindigd. (geslaagd of
niet)
- Op 16 jaar als dat niet het geval is.
1.1.3 Leerplicht is geen schoolplicht
Er zijn 2 mogelijkheden:
- Het kind gaat naar school.
1
, - De ouders organiseren thuisonderwijs voor het kind.
1.1.4 Leerplicht is voor kinderen met een beperking
Permanent onderwijs aan huis en vrijstelling van leerplicht mogelijk onder
bepaalde voorwaarden.
1.1.5 Leerplicht voor kinderen van ouders zonder vaste verblijfplaats
Bv. Kinderen van binnenschippers, kermis- en circusexploitanten en -artiesten
en woonwagenbewoners
1.1.6 Leerplicht voor kinderen met een andere nationaliteit
Ze zijn leerplichtig vanaf de 60ste dag na hun inschrijving in het
vreemdelingenregister, wachtregister of bevolkingsregister van de gemeente.
1.1.7 Leerplicht voor Vlaamse kinderen in het buitenland
Zij vallen onder de leerplicht in dat land. Behouden ze hun domicilie in Belgie,
dan vallen de minderjarige kinderen ook onder belgische leerplicht. Ouders
moeten kunnen aantonen dat hun kinderen aan Belgische leerplicht voldoen.
1.2 Structuur van het onderwijs in Vlaanderen
Doel van de 1e graad:
voorbereiden op bewuste en gerichte studiekeuze in de 2de graad door
- Basisvorming – werken aan sleutelcompetenties
- Differentiatie – op maat van de lln
- Basisoptie – kennismaking met een domein
Scholen moeten deze differentiatiepakketten aanbieden:
- Minstens 2 verdiepende differentiatiepakketten waaruit een leerling kan kiezen
- Alle remediërende differentiatiepakketten die de leerlingen nodig hebben
2
,Een schoolbestuur beslist autonoom welke differentiatiepakketten de school
aanbiedt.
Het 2de leerjaar van de 1ste graad biedt een keuze uit verschillende opleidingen. Die
heten basisopties. Naast de basisopties volg je een pakket vakken die elke leerling
van dat leerjaar in je school volgt. Het 2de leerjaar van de 1ste graad bereidt je voor
op de overstap naar de 2de graad. Bij die overstap kies je voor een studierichting die
het best aansluit bij jouw interesses en mogelijkheden.
Het beroepsvoorbereidend leerjaar is ook een 2de leerjaar en biedt ook een keuze
uit verschillende opleidingen. Die heten daar beroepenvelden. Naast de
beroepenvelden volg je een pakket vakken die elke leerling van dat leerjaar in je
school volgt. Ook het beroepsvoorbereidend leerjaar bereidt voor op de overstap
naar de 2de graad. Dan kan je kiezen voor een van de studierichtingen in het
beroepssecundair onderwijs.
Vanaf het schooljaar 2020-2021 worden het 2de leerjaar van de 1ste graad en het
beroepsvoorbereidend leerjaar gemoderniseerd.
Doordenkers:
a. Wat is het verschil tussen VERDIEPEN – VERKENNEN – VERSTERKEN?
zie infobrochure voor ouders p 8 -18
b. Leerjaar A en leerjaar B, is dat niet hetzelfde als A-stroom en B-stroom?
c. Als we in de eerste graad spreken over ‘Basiskennis’, hoe zit het dan met
vakken als Nederlands en Wiskunde?
d. Is er dan zoveel veranderd in het secundair onderwijs?
1.2.1 Finaliteit basisonderwijs
Het hoofddoel van basisonderwijs is continue en totale
persoonlijkheidsontwikkeling van kinderen. Basisonderwijs bestaat uit kleuter-
en lager onderwijs.
Kleuteronderwijs
Kinderen stimuleren via spel en exploratie zodat ze verschillende leergebieden
leren kennen. Er wordt gestreefd naar ontwikkelingsdoelen bij kleuters.
Ontwikkelingsdoelen: minimumdoelen op vlak van kennis, inzicht,
vaardigheden en attitudes die vastgelegd zijn door de Vlaamse Overheid.
Lager onderwijs
Leraren werken aan eindtermen. Dit zijn doelstellingen vastgelegd door de
Vlaamse overheid die kinderen moeten bereiken. Kinderen in de lage school
hebben 28u les in de week.
Buitengewoon basisonderwijs
3
, Dezelfde structuur van kleuter- en lager onderwijs wordt gevolgd. Dit onderwijs
biedt kinderen met een beperking opvoeding en onderwijs naargelang het type
beperking. Kan alleen als men toestemming kreeg van het CLB.
Op het einde van het lager onderwijs ontvangt het kind een getuigschrift dat
ze nodig hebben om door te stromen naar het eerste secundair A. Kinderen
zonder getuigschrift kunnen doorstromen naar het eerste secundair B.
1.2.2 Finaliteit secundair onderwijs
Van 12 tot 18 jaar. Bestaat uit drie graden.
Januari 2017: onderwijshervorming, deze wordt waargemaakt in schooljaar
2019-2020.
A) Modernisering secundair onderwijs
Redenen voor de hervorming:
- Veel jongeren behalen geen diploma secundair onderwijs
- Veel studierichtingen bieden niet wat ze beloven
- Zittenblijven
- Socio-economische achtergrond
- Eindtermen
- Minder sterk presteren
B) Eerste graad secundair onderwijs
Schooljaar 2018-2019: a-stroom en b-stroom, dit is nu verleden tijd.
Schooljaar 2020-2021: versterken van de oriënterende functie van de 1ste
graad.
Belangrijkste doelstelling 1ste graad: voorbereiden op een bewuste en
gerichte studiekeuze in de 2de graad.
C) Tweede en derde graad secundair onderwijs
Schooljaar 2021-2022: nieuwe indeling van het studieaanbod van de 2de
en de 3de graad.
Schooljaar 2020-2021:
4 onderwijsvormen die verder zijn onderverdeeld in studiegebieden:
- ASO: algemeen secundair onderwijs
- BSO: beroeps-secundair onderwijs
- KSO: kunst-secundair onderwijs
- TSO: technisch secundair onderwijs
Modulair onderwijs: geen graden, leerjaren en studierichtingen. Studiegebieden zijn
opgebouwd in verschillende modules.
Voor de 2de en 3de graad blijft ASO, BSO, TSO, en KSO bestaan.
Horizontaal in de matrix staat het onderscheidt in finaliteit:
- Finaliteit doorstroom: abstract theoretische insteek, verder studeren
4
