samenvatting verkennen van het werkveld 1

Verkennen van het werkveld 1: h2 AWW deel 2 thuisloosheid


3. Dak- en thuisloosheid

 De hulp- en dienstverlening aan dak- en thuislozen is een onderdeel van de algemene
(sociale) dienstverlening.
 Zij behoort dus toe aan de lokale besturen en de CAW’s.

3.1. Wie is dak- of thuisloos? → lezen



3.1.1. ETHOS – typologie

3.1.1.1. Het concept thuis

 Sinds 2005 stelt de European Federation of National Organisations Working with the
Homeless (FEANTSA) een typologie voor met betrekking tot thuisloosheid en sociale
uitsluiting op vlak van wonen
 Dit is de zogenaamde ETHOS - typologie (European Typology on Homelessness and
housing exclusion).
 Deze typologie stelt dat er drie domeinen zijn die een “thuis” vormen
 Het ontbreken van een vorm van “thuis” geeft de afbakening van dakloosheid weer.
 Het hebben van een thuis kan worden begrepen als:
o een adequate woning (of ruimte) hebben waarover een persoon en zijn/haar de
familie exclusief bezit uitoefent (fysiek domein), de mogelijkheid voor het
hebben van privacy en sociale relaties (sociaal domein) en het hebben van een
wettelijke titel (wettelijk domein).
 Deze typologie classificeert mensen die dakloos/thuisloos zijn volgens woonsituatie:
o dakloos zijn
o geen woonst hebben
o in een instabiele huisvesting wonen
o in ontoereikende huisvesting wonen.


 Deze typologie vindt steeds meer ingang in het denken over thuisloosheid .

,  2 voorbeelden dakloosheid en 3 voorbeelden thuisloosheid kennen.



3.1.2. Telling dak- en thuisloosheid – lokaal rapport – Limburg → lezen

3.2. Nachtopvang en winteropvang → lezen



3.3. OCMW: bevoegdheden omtrent daklozen

 Een dakloze die niet in een instelling verblijft, kan terecht bij het OCMW van de
gemeente waar hij feitelijk verblijft.
 Een dakloze die in een instelling (bijvoorbeeld een opvangcentrum) verblijft, kan terecht
bij het OCMW van de gemeente waar hij/haar was ingeschreven in het bevolkings-,
vreemdelingen- of wachtregister op het ogenblik van zijn opname voor zijn/haar
hoofdverblijf.

De dakloze kan bij het OCMW terecht voor:

> leefloon
> installatiepremie
> dringende medische hulp (doktersbezoek, onderzoek, verzorging,
geneesmiddelen ...)

, > maatschappelijke dienstverlening vb. inschrijving met betrekking tot een sociale
huisvesting, noodwoning ter beschikking stellen.., al dan niet financieel (vb.
leefloon);
> hulp bij het beheer van schulden
> steun, raad, aanmoediging … .


3.3.1. Installatiepremie

Men heeft recht op een installatiepremie indien men aan de drie volgende voorwaarden
voldoet:

1. men ontvangt een (aanvullend) leefloon of een ander vervangingsinkomen van de
sociale zekerheid, zoals een werkloosheidsvergoeding of een invaliditeitsuitkering.
Als men werkt, moet het inkomen lager zijn dan het leefloon vermeerderd met 10 %.




2. men een woning heeft gevonden = men is dus niet langer dakloos.

> dakloos zijn = je woont op straat, in een kraakpand, in een opvangtehuis
(leefgroep), bij iemand die je voorlopig opvangt, in de gevangenis.
> een woning vinden = een kamer of een appartement huren of mogen
gebruiken als hoofdverblijfplaats, waarin je alleen woont of samen met
personen die je vrij hebt gekozen.


3. men heeft nooit een installatiepremie ontvangen.

 Het bedrag van de installatiepremie is steeds het maandbedrag van de leeflooncategorie
3 (ongeacht de werkelijke categorie).

3.3.2. Referentieadres

 Een dakloze kan in een situatie komen dat hij/zij niet langer een domicilieadres heeft.
 Zonder domicilie dreigt hij/zij in een administratief en juridisch niemandsland te
belanden.

,  Dit kan leiden tot heel wat problemen. Zo lopen daklozen het risico heel wat sociale en
burgerrechten niet te kunnen uitoefenen bij gebrek aan het beschikken over een adres,
zoals:

> inschrijving noch toewijzing sociale woning
> identiteitskaart kunnen aanvragen
> zoektocht naar werk is moeilijk zonder adres
> aanvragen van juridische tweedelijnsbijstand (pro deo advocaat)
> gebrek aan administratieve verankering, vb. het ontvangen van briefwisseling
> (dreigend) verlies uitkeringen en sociale verzekerbaarheid
> …


 Het referentieadres kan een oplossing bieden.
 Een dakloze kan een referentieadres aanvragen bij het OCMW of bij een particulier
persoon.
 Sinds maart 1997 kunnen daklozen een referentieadres krijgen op het adres van het
OCMW.
 Voorheen was dit enkel mogelijk bij een particulier persoon volgens de wet van 19 juli
1991 betreffende de bevolkingsregisters, de identiteitskaarten, de
vreemdelingenkaarten en de verblijfsdocumenten.
 Het koninklijk Besluit van 16 juli 1992 betreffende de bevolkingsregisters en het
vreemdelingenregister (B.S. 15 augustus 1992) en enkele omzendbrieven geven meer
duiding aan de regelgeving.

Om in aanmerking te komen een referentieadres bij een OCMW moet er voldaan zijn aan
enkele voorwaarden. Hij of zij moet:

1. dakloos zijn
2. een gebrek aan voldoende middelen hebben voor een woning
3. ambtshalve afgeschreven zijn uit de bevolkingsregisters
4. een vraag stellen tot ondersteuning aan het OCMW.