Landmeetinstrumenten
Hfst 1: Klein meetmateriaal
1.1 Materialiseren van punten
Markeren van punten
• Meetnagel/meetspijker
• Piketten/ijzeren buizen
• Industriële metingen:
o Plastic plaatjes met kruisvormig richtmerk
• Verzekering van punten met vaste waarde:
o Bouten in de muur waar een waterpasbaak op kan geplaatst worden
• Afpalen van percelen:
o Oud: witte zandsteen/arduin
o Nu: fenopalen/palen uit PVC
→ bovenkant moet gelijk zijn met maaiveld
Visualiseren van punten op het terrein
• Jalon:
o Punten op grond duidelijk zichtbaar maken
o Deze punten in 1 vlak brengen met zichtvlak van landmeter
o Loodrecht tov aarde
▪ Jalonrichter
▪ Schietlood
1.2 Verticaal – horizontaal
Verticaal:
(=loodlijn/schietloodrichting)
De lijn in de richting vd zwaartekracht → haaks op de horizontaal/equipotentiaalvlak
Iets niet zuiver verticaal: uit het lood staan
Normaalrichting = lijn loodrecht op ellipsoïde in een bepaald punt
Schietloodafwijking = hoek tussen schietloodrichting en normaalrichting
Horizontaal:
= op gelijke hoogte / evenwijdig aan horizon
Schietlood
,Doosniveau
Inhoud: antivries + luchtbel (zoekt door zwaartekracht altijd het hoogste punt op)
Doosniveau: Kromtestraal vd bolvormige kap = klein Buisniveau: kromtestraal = groter
→
Nauwkeurigheid in horizontaal zetten is minder nauwkeurig als bij buisniveau
Buisniveau (=libel)
Horizontale richtlijn exact bepalen
Het cilindrische buisje is in de lengterichting flauw cirkelvormig uitgeslepen
Inhoud = antivries (alcohol/ether) + dampbel
Streepjes op buitenkant: 2 korte streepjes (2mm uit elkaar; =parijse lijn)
2 lange streepjes (afstand uit elkaar = belgrootte)
Stelschroevenblok met doosniveau
Waterpasregeling met doosniveau:
1 Eerst 2 stelschroeven tegelijkertijd draaien
2 De laatste stelschroef draaien tot de bel in het midden van het cirkeltje ligt
Waterpasregeling met buisniveau:
1 Plaats buisniveau parallel met een lijn door 2 stelschroeven
2 Deze 2 stelschroeven verdraaien om bel naar midden van buisje te krijgen
3 Roteer buisniveau 90°
4 Draai laatste stelschroef om luchtbel weer in het midden te krijgen
5 Draai toestel 180° (bel niet meer in midden? → terug naar stap 1)
, Hfst 2: Meten van hoeken – richtingen
2.1 De theodoliet – algemeenheden
Theodoliet: hoekmetingen in hor en vert vlak
Totaalstation/tachymeter: theodoliet + afstandsmeter + digitale registratie
Optische theodoliet
Cirkelranden gegradueerd in honderddelige graden, zestigdelige graden of gon
Aflezing: stelsel van lenzen, prisma’s en een afleeskijker naast de topografische kijker
Elektro-optische theodoliet
Lezing van de cirkelrand gebeurt via optische sensoren
Gemotoriseerde theodolieten draaien rond hun as via servomotoren
Tachymeter
= totaalstation
Bijkomend voorzien van:
• Veldgeheugen
• Elektronische afstandsmeter
• Microprocessor
• Topografische software
• Sensoren vr meting temp, druk en helling eerste as
Geregistreerde gegevens:
• horizontale hoek poolcoördinaten
• verticale hoek
• de schuine afstand tot een punt
• hoogte (z-coördinaat)
2.2 De anatomie van een theodoliet
De assen van een theodoliet
3 onderling loodrechte assen:
1) Primaire as (hoofdas V): valt samen met lokale verticaal
2) Secundaire as (scharnieras H): ligt horizontaal
3) Tertiaire as (S): vizierlijn vd topografische kijker
Alhidade
Bovenste gedeelte
Draait rond primaire as
Limbus
Onderste gedeelte
Bevat horizontale cirkelrand
Hfst 1: Klein meetmateriaal
1.1 Materialiseren van punten
Markeren van punten
• Meetnagel/meetspijker
• Piketten/ijzeren buizen
• Industriële metingen:
o Plastic plaatjes met kruisvormig richtmerk
• Verzekering van punten met vaste waarde:
o Bouten in de muur waar een waterpasbaak op kan geplaatst worden
• Afpalen van percelen:
o Oud: witte zandsteen/arduin
o Nu: fenopalen/palen uit PVC
→ bovenkant moet gelijk zijn met maaiveld
Visualiseren van punten op het terrein
• Jalon:
o Punten op grond duidelijk zichtbaar maken
o Deze punten in 1 vlak brengen met zichtvlak van landmeter
o Loodrecht tov aarde
▪ Jalonrichter
▪ Schietlood
1.2 Verticaal – horizontaal
Verticaal:
(=loodlijn/schietloodrichting)
De lijn in de richting vd zwaartekracht → haaks op de horizontaal/equipotentiaalvlak
Iets niet zuiver verticaal: uit het lood staan
Normaalrichting = lijn loodrecht op ellipsoïde in een bepaald punt
Schietloodafwijking = hoek tussen schietloodrichting en normaalrichting
Horizontaal:
= op gelijke hoogte / evenwijdig aan horizon
Schietlood
,Doosniveau
Inhoud: antivries + luchtbel (zoekt door zwaartekracht altijd het hoogste punt op)
Doosniveau: Kromtestraal vd bolvormige kap = klein Buisniveau: kromtestraal = groter
→
Nauwkeurigheid in horizontaal zetten is minder nauwkeurig als bij buisniveau
Buisniveau (=libel)
Horizontale richtlijn exact bepalen
Het cilindrische buisje is in de lengterichting flauw cirkelvormig uitgeslepen
Inhoud = antivries (alcohol/ether) + dampbel
Streepjes op buitenkant: 2 korte streepjes (2mm uit elkaar; =parijse lijn)
2 lange streepjes (afstand uit elkaar = belgrootte)
Stelschroevenblok met doosniveau
Waterpasregeling met doosniveau:
1 Eerst 2 stelschroeven tegelijkertijd draaien
2 De laatste stelschroef draaien tot de bel in het midden van het cirkeltje ligt
Waterpasregeling met buisniveau:
1 Plaats buisniveau parallel met een lijn door 2 stelschroeven
2 Deze 2 stelschroeven verdraaien om bel naar midden van buisje te krijgen
3 Roteer buisniveau 90°
4 Draai laatste stelschroef om luchtbel weer in het midden te krijgen
5 Draai toestel 180° (bel niet meer in midden? → terug naar stap 1)
, Hfst 2: Meten van hoeken – richtingen
2.1 De theodoliet – algemeenheden
Theodoliet: hoekmetingen in hor en vert vlak
Totaalstation/tachymeter: theodoliet + afstandsmeter + digitale registratie
Optische theodoliet
Cirkelranden gegradueerd in honderddelige graden, zestigdelige graden of gon
Aflezing: stelsel van lenzen, prisma’s en een afleeskijker naast de topografische kijker
Elektro-optische theodoliet
Lezing van de cirkelrand gebeurt via optische sensoren
Gemotoriseerde theodolieten draaien rond hun as via servomotoren
Tachymeter
= totaalstation
Bijkomend voorzien van:
• Veldgeheugen
• Elektronische afstandsmeter
• Microprocessor
• Topografische software
• Sensoren vr meting temp, druk en helling eerste as
Geregistreerde gegevens:
• horizontale hoek poolcoördinaten
• verticale hoek
• de schuine afstand tot een punt
• hoogte (z-coördinaat)
2.2 De anatomie van een theodoliet
De assen van een theodoliet
3 onderling loodrechte assen:
1) Primaire as (hoofdas V): valt samen met lokale verticaal
2) Secundaire as (scharnieras H): ligt horizontaal
3) Tertiaire as (S): vizierlijn vd topografische kijker
Alhidade
Bovenste gedeelte
Draait rond primaire as
Limbus
Onderste gedeelte
Bevat horizontale cirkelrand
