schaden. Iedereen kan het verschil zien tussen wat voor hem goed of slecht
is, en niemand heeft het recht om daarop in te grijpen!
5. Hedendaagse ethiek
1. Wat verstaat Heidegger onder de eigenlijke zijnswijze ? Licht toe aan de hand
van de begrippen geweten, schuld en zijn-tot-de-dood.
a. Oneigenlijkheid = het dagelijkse, praktische leven. De dingen zijn er om te
gebruiken & men denkt er niet over na voor men die gebruikt. “het men”
overheerst: het is onpersoonlijk & oppervlakkig, er wordt niet bij stilgestaan.
Alles is vanzelfsprekend. (bv deur opendoen: niet over nadenken) Wij leven
voortdurend in deze oneigenlijke wereld. Enkel op dit oneigenlijke niveau
van het men ontmoet het subject andere mensen.
b. MAAR soms wordt die oneigenlijkheid de eigenlijkheid! = existentie
ontwerpen: tot stand brengen van een eigenlijke zelf in verhouding tot het
zijn in zijn geheel. Het eigenlijke zelf ontsluit het zijn in zijn geheel. De weg
naar die waarheid (de ontslotenheid) is praktisch. Dit wordt bekomen door
de vastberadenheid van het er-zijn. Het er-zijn wordt niet aangesproken door
het medezijn van anderen.
i. Geweten: oproep: oneigenlijke zijnswijze verlaten & eigenlijke zijnswijze
gebruiken: existentie ontwerpen. Keuzes worden bepaald door de
ervaring van de eindigheid. Het geweten komt niet van buitenaf, maar
van het menselijke er-zijn zelf. (Het geweten maakt dus geen verschil
tussen goed en kwaad, maar roept op tot de meest eigenlijke
mogelijkheid tot existeren)
ii. Zijn-tot-de-dood: Meest eigen zijnsmogelijkheid van de mens. Deze
modus brengt de mens tot zijn eigenste zijnsontwerp. (De dood is dus
geen lichaam dat sterft of overgang van zelfbewustzijn naar
onomkeerbaar verlies van bewustzijn, maar in deze zin net het wezen
van de mens) Het zijn-tot-de-dood is wezenlijk voor al het doen en laten
van de mens.
iii. Schuld: Diepe spijt over onze vergissingen / immorele acties. Eigen
nietigheid willen vormgeven & vastberaden keuzes voor eigen leven
nemen: op een besliste manier keuze maken in leven. De angst die men
hierbij voelt is positief, het leidt naar vastberadenheid om de meest
eigen zijnsmogelijkheid te bereiken.
Examenvragen Ethiek 23
is, en niemand heeft het recht om daarop in te grijpen!
5. Hedendaagse ethiek
1. Wat verstaat Heidegger onder de eigenlijke zijnswijze ? Licht toe aan de hand
van de begrippen geweten, schuld en zijn-tot-de-dood.
a. Oneigenlijkheid = het dagelijkse, praktische leven. De dingen zijn er om te
gebruiken & men denkt er niet over na voor men die gebruikt. “het men”
overheerst: het is onpersoonlijk & oppervlakkig, er wordt niet bij stilgestaan.
Alles is vanzelfsprekend. (bv deur opendoen: niet over nadenken) Wij leven
voortdurend in deze oneigenlijke wereld. Enkel op dit oneigenlijke niveau
van het men ontmoet het subject andere mensen.
b. MAAR soms wordt die oneigenlijkheid de eigenlijkheid! = existentie
ontwerpen: tot stand brengen van een eigenlijke zelf in verhouding tot het
zijn in zijn geheel. Het eigenlijke zelf ontsluit het zijn in zijn geheel. De weg
naar die waarheid (de ontslotenheid) is praktisch. Dit wordt bekomen door
de vastberadenheid van het er-zijn. Het er-zijn wordt niet aangesproken door
het medezijn van anderen.
i. Geweten: oproep: oneigenlijke zijnswijze verlaten & eigenlijke zijnswijze
gebruiken: existentie ontwerpen. Keuzes worden bepaald door de
ervaring van de eindigheid. Het geweten komt niet van buitenaf, maar
van het menselijke er-zijn zelf. (Het geweten maakt dus geen verschil
tussen goed en kwaad, maar roept op tot de meest eigenlijke
mogelijkheid tot existeren)
ii. Zijn-tot-de-dood: Meest eigen zijnsmogelijkheid van de mens. Deze
modus brengt de mens tot zijn eigenste zijnsontwerp. (De dood is dus
geen lichaam dat sterft of overgang van zelfbewustzijn naar
onomkeerbaar verlies van bewustzijn, maar in deze zin net het wezen
van de mens) Het zijn-tot-de-dood is wezenlijk voor al het doen en laten
van de mens.
iii. Schuld: Diepe spijt over onze vergissingen / immorele acties. Eigen
nietigheid willen vormgeven & vastberaden keuzes voor eigen leven
nemen: op een besliste manier keuze maken in leven. De angst die men
hierbij voelt is positief, het leidt naar vastberadenheid om de meest
eigen zijnsmogelijkheid te bereiken.
Examenvragen Ethiek 23
