BASIS DIAGNOSTISCHE
EN THERAPEUTISCHE
VAARDIGHEDEN
BACHELOR 2
Fiebe Geerts
,1 Het audio-logopedisch model
1.1 Fasen in het model
1 Aanmelding/hulpvraag
2 Intakegesprek/anamnese
3 Screening/diagnostiek
4 Therapieplan opstellen
5 Gesprek met betrokkenen
6 Uitvoeren therapie
7 Tussentijdese evaluatie/bespreken
8 Eindevaluatie
9 Opvolgen/follow-up
1.1.1 Aanmelding
- Tijd nemen: aanmelding is een cruciaal moment want het is het begin van een
cliënt-therapeut relatie. Je geeft hen (basis)informatie (wat doet een logo, verloop,
werking,…). Maar overdonder niet en verwijs ze naar de website zodat ze het
rustig kunnen overlopen.
- Eerste indruk van probleem
- Je maakt een afspraak voor een intakegesprek
- Indien de patiënt toch geen cliënt voor jou is, verwijs je deze door naar de juiste
persoon
1.1.2 Intakegesprek en anamnese
INTAKE: het eerste contact, de basis van de vertrouwensrelatie. Beide
ouders/partner mee uitnodigen en kinderen eventueel iets laten meenemen wat
ze leuk vinden als gespreksstarter.
- Basis voor therapie: probeer ze een goed gevoel te geven, maar blijf eerlijk!
- Verwelkoming en ijsbrekers: vertrouwen
- Jezelf voorstellen en zeggen wat jouw rol is
- Niet beginnen met administratieve gegevens
- Initiatief bij de ouders/patiënt leggen: niet sturen
- Actief luisteren en parafraseren: samenvatten wat patiënt heeft gezegd
- Reden van consult vaststellen
1
,- Focus op het verhaal van de patiënt/cliënt: aanmoedigen problemen te vertellen
in eigen woorden en vanaf het prille begin.
- Luisteren: actief en betrokken, de patiënt laten uitpraten en ruimte geven om na
te denken.
RELATIE BOUWEN: door begrijpbare taal te gebruiken (jargon vermijden) en
door non-verbaal gedrag. het moet ook ondersteunend zijn.
- Rustig spreektempo
- Niet onderbreken
- Stiltes zodat er ruimte is om te praten
- Pauzeren
- Empathie
- Betrokkenheid en bereidheid om te helpen
- De relatie bouwen is de start van de therapeutische alliantie
- Met patiënt/cliënt en omgeving
- Communicatieproblemen: niet over het hoofd van de patiënt spreken
- Aangepaste vragenlijsten gebruiken: let op voor kinderen en mensen met
communicatieproblemen.
ANAMNESE: informatie inwinnen in functie van diagnose/therapie.
- Persoonlijk gesprek en vragenlijst
- Het verkrijgen van relevante gegevens voor onderzoek en therapie:
voorgeschiedenis, aspecten, ontwikkeling
- De inhoud is sterk afhankelijk van de hulpvraag (relevantie gegevens):
bijvoorbeeld kind vs volwassene, stem vs taal,…
- Link met ICF: stoornis (medisch), activiteit en participatie
2
,1.1.3 Screening en diagnostiek
SCREENING: korte testing, probleem signaleren (is er een probleem?)
UITVOERIGE DIAGNOSTIEK: wat is het probleem en hoe ernstig is het?
1.1.4 Therapieplan opstellen
- Lange Termijn = X maanden (afhankelijk van stoornis)
● Eind- en deeldoelstellingen
● Verloop therapie (duur, frequentie, vorm, bepaalde methodiek)
● Inplannen evaluatiemomenten
- Korte Termijn = per therapiesessie
● Hoofd- en subdoelen
● Verloop sessie
● Materiaal, feedback, aandachtspunten
PRAKTISCHE MODALITEITEN:
- Indirect/direct
- Frequentie?
- Duur één therapiesessie
- Duur totale therapie
- Één-op-één of in groep
- Wanneer
3
,1.1.5 Bespreking
BESPREKEN TESTRESULTATEN:
- Integreer beleving patiënt
- Toegankelijke informatie: visualiseren, begrijpelijke taal
- Educatie: inzicht creëren in problematiek
- Juiste hoeveelheid en juiste soort (niet te technisch, wat betekent het voor de
cliënt)
- Creëer perspectief
BESPREKEN THERAPIEPLAN: balans tussen de wensen van de cliënt en de
eigen expertise vinden (realistische verwachtingen), gezamelijke
besluitvorming en actieplan (gedeelde verantwoordelijkheid) en een
therapeutische alliantie zoeken die zorgt voor gelijkheid en samenwerken.
- Overeenkomen (overleg)
- Beantwoordt aan hulpvraag?
- Aanvaardbaar?
- Inzicht in relatie methode en probleem
BESPREKEN:
- Uitleg afstemmen op toestand en opvattingen van de patiënt
- Patiënt stimuleren om deel te nemen aan het gesprek: interactie nastreven
- Vragen stellen, verheldering vragen, twijfels uiten
- Verbale en non-verbale signalen opmerken
- Gedachten, reacties en gevoelens van patiënt ontlokken over de gegeven
informatie
- Eenrichtingsverkeer vermijden
1.1.6 Uitvoeren therapie
1.1.7 Tussentijdse evaluatie
TUSSENTIJDSE EVALUATIE: vastgelegd moment (in therapieplan lange
termijn)
- Vooruitgang meten
- Via (delen van) dezelfde test indien mogelijk
- Door wie?
4
, - Evalueer jezelf
- Evalueer samen met cliënt (evaluatiegesprek)
1.1.8 Bijsturen therapie
Aanpassen van de vorm, duur, frequentie, inhoud,.. of eventueel tijdelijk stopzetten.
1.1.9 Eindevaluatie
REDENEN STOPZETTING:
- Doel is bereikt
- Financieel
- Onvoldoende motivatie
- Fysieke toestand (tijdelijk)
1.1.10 Follow-up
Implementeren in alledag is moeilijkste stap → geleidelijke afbouw en meer vanop
afstand opvolgen.
- Telefonisch contact
- Indien nodig, terug afspraak
- Hertesten
- Terugval?
- Indirect/direct
1.2 Overzicht en algemene principes
1.2.1 Invloedsfactoren vanuit cliënt
MEER SLAAGKANS THERAPIE:
- Bereidwilligheid cliënt
- Therapievertrouwdheid cliënt
- Kwalificatie therapeut
- Sterke therapeut-cliënt relatie van vertrouwen en samenwerking → sociaal
communicatieve vaardigheden
MINDER SLAAGKANS THERAPIE:
- Beperkte bereidwilligheid en therapietrouwheid (snelle oplossing willen)
5
EN THERAPEUTISCHE
VAARDIGHEDEN
BACHELOR 2
Fiebe Geerts
,1 Het audio-logopedisch model
1.1 Fasen in het model
1 Aanmelding/hulpvraag
2 Intakegesprek/anamnese
3 Screening/diagnostiek
4 Therapieplan opstellen
5 Gesprek met betrokkenen
6 Uitvoeren therapie
7 Tussentijdese evaluatie/bespreken
8 Eindevaluatie
9 Opvolgen/follow-up
1.1.1 Aanmelding
- Tijd nemen: aanmelding is een cruciaal moment want het is het begin van een
cliënt-therapeut relatie. Je geeft hen (basis)informatie (wat doet een logo, verloop,
werking,…). Maar overdonder niet en verwijs ze naar de website zodat ze het
rustig kunnen overlopen.
- Eerste indruk van probleem
- Je maakt een afspraak voor een intakegesprek
- Indien de patiënt toch geen cliënt voor jou is, verwijs je deze door naar de juiste
persoon
1.1.2 Intakegesprek en anamnese
INTAKE: het eerste contact, de basis van de vertrouwensrelatie. Beide
ouders/partner mee uitnodigen en kinderen eventueel iets laten meenemen wat
ze leuk vinden als gespreksstarter.
- Basis voor therapie: probeer ze een goed gevoel te geven, maar blijf eerlijk!
- Verwelkoming en ijsbrekers: vertrouwen
- Jezelf voorstellen en zeggen wat jouw rol is
- Niet beginnen met administratieve gegevens
- Initiatief bij de ouders/patiënt leggen: niet sturen
- Actief luisteren en parafraseren: samenvatten wat patiënt heeft gezegd
- Reden van consult vaststellen
1
,- Focus op het verhaal van de patiënt/cliënt: aanmoedigen problemen te vertellen
in eigen woorden en vanaf het prille begin.
- Luisteren: actief en betrokken, de patiënt laten uitpraten en ruimte geven om na
te denken.
RELATIE BOUWEN: door begrijpbare taal te gebruiken (jargon vermijden) en
door non-verbaal gedrag. het moet ook ondersteunend zijn.
- Rustig spreektempo
- Niet onderbreken
- Stiltes zodat er ruimte is om te praten
- Pauzeren
- Empathie
- Betrokkenheid en bereidheid om te helpen
- De relatie bouwen is de start van de therapeutische alliantie
- Met patiënt/cliënt en omgeving
- Communicatieproblemen: niet over het hoofd van de patiënt spreken
- Aangepaste vragenlijsten gebruiken: let op voor kinderen en mensen met
communicatieproblemen.
ANAMNESE: informatie inwinnen in functie van diagnose/therapie.
- Persoonlijk gesprek en vragenlijst
- Het verkrijgen van relevante gegevens voor onderzoek en therapie:
voorgeschiedenis, aspecten, ontwikkeling
- De inhoud is sterk afhankelijk van de hulpvraag (relevantie gegevens):
bijvoorbeeld kind vs volwassene, stem vs taal,…
- Link met ICF: stoornis (medisch), activiteit en participatie
2
,1.1.3 Screening en diagnostiek
SCREENING: korte testing, probleem signaleren (is er een probleem?)
UITVOERIGE DIAGNOSTIEK: wat is het probleem en hoe ernstig is het?
1.1.4 Therapieplan opstellen
- Lange Termijn = X maanden (afhankelijk van stoornis)
● Eind- en deeldoelstellingen
● Verloop therapie (duur, frequentie, vorm, bepaalde methodiek)
● Inplannen evaluatiemomenten
- Korte Termijn = per therapiesessie
● Hoofd- en subdoelen
● Verloop sessie
● Materiaal, feedback, aandachtspunten
PRAKTISCHE MODALITEITEN:
- Indirect/direct
- Frequentie?
- Duur één therapiesessie
- Duur totale therapie
- Één-op-één of in groep
- Wanneer
3
,1.1.5 Bespreking
BESPREKEN TESTRESULTATEN:
- Integreer beleving patiënt
- Toegankelijke informatie: visualiseren, begrijpelijke taal
- Educatie: inzicht creëren in problematiek
- Juiste hoeveelheid en juiste soort (niet te technisch, wat betekent het voor de
cliënt)
- Creëer perspectief
BESPREKEN THERAPIEPLAN: balans tussen de wensen van de cliënt en de
eigen expertise vinden (realistische verwachtingen), gezamelijke
besluitvorming en actieplan (gedeelde verantwoordelijkheid) en een
therapeutische alliantie zoeken die zorgt voor gelijkheid en samenwerken.
- Overeenkomen (overleg)
- Beantwoordt aan hulpvraag?
- Aanvaardbaar?
- Inzicht in relatie methode en probleem
BESPREKEN:
- Uitleg afstemmen op toestand en opvattingen van de patiënt
- Patiënt stimuleren om deel te nemen aan het gesprek: interactie nastreven
- Vragen stellen, verheldering vragen, twijfels uiten
- Verbale en non-verbale signalen opmerken
- Gedachten, reacties en gevoelens van patiënt ontlokken over de gegeven
informatie
- Eenrichtingsverkeer vermijden
1.1.6 Uitvoeren therapie
1.1.7 Tussentijdse evaluatie
TUSSENTIJDSE EVALUATIE: vastgelegd moment (in therapieplan lange
termijn)
- Vooruitgang meten
- Via (delen van) dezelfde test indien mogelijk
- Door wie?
4
, - Evalueer jezelf
- Evalueer samen met cliënt (evaluatiegesprek)
1.1.8 Bijsturen therapie
Aanpassen van de vorm, duur, frequentie, inhoud,.. of eventueel tijdelijk stopzetten.
1.1.9 Eindevaluatie
REDENEN STOPZETTING:
- Doel is bereikt
- Financieel
- Onvoldoende motivatie
- Fysieke toestand (tijdelijk)
1.1.10 Follow-up
Implementeren in alledag is moeilijkste stap → geleidelijke afbouw en meer vanop
afstand opvolgen.
- Telefonisch contact
- Indien nodig, terug afspraak
- Hertesten
- Terugval?
- Indirect/direct
1.2 Overzicht en algemene principes
1.2.1 Invloedsfactoren vanuit cliënt
MEER SLAAGKANS THERAPIE:
- Bereidwilligheid cliënt
- Therapievertrouwdheid cliënt
- Kwalificatie therapeut
- Sterke therapeut-cliënt relatie van vertrouwen en samenwerking → sociaal
communicatieve vaardigheden
MINDER SLAAGKANS THERAPIE:
- Beperkte bereidwilligheid en therapietrouwheid (snelle oplossing willen)
5
