Activatie
Rationale activatie en instructies
gedragsregistratie
Algemene doelstelling:
- Oefenen in het motiveren van cliënt tot gedragsverandering, activeren
van sociaal netwerk, stellen van concrete doelen, ...
- Oefenen in het geven en nabespreken van huiswerkopdrachten.
Specifieke toepassing:
- Gedragsregistratie en –activatie
- Uitbreiden en activeren van het sociaal netwerk m.b.v. netwerkcirkel
Welke cliënten hebben een verlaagd activiteitenniveau?
- Depressie
- Faalangst
- Vermoeidheidssydroom
- Bepaalde groepen in de maatschappij vb. tieners, ouderen, …
- Mensen in armoede
- Mensen met een beperking
- Verslaafden
- Alleenstaanden
Wat maakt het voor hen moeilijk om tot activiteiten en sociaal
contact te komen?
- Angst die je tegenhoudt
- Te weinig middelen, financieel of eigen vaardigheden
,- Geen goesting in of energie voor
- Besluiteloosheid
- Niet goed in het vel voelen
Wat zijn de gevolgen van hun laag activiteitenniveau en beperkt sociaal contact?
- Eenzaamheid
- Sociaal geisoleerd
- Nog minder energie
- Hoe langer je wacht om iets te doen, hoe groter de berg wordt
Toepassing: Het dagboek van depressie
→depressie is allesoverheersend, ze willen wel maar kunnen niet
! lees de tekst eens om je te kunnen inleven in hoe het is om iemand te activeren bij depressie
Rationele activatie en instructies gedragsregistratie
• Doelstelling: verhoging activiteitenniveau van cliënt
• Fasen:
1. Rationale: belang en doel uitleggen
2. Gedragsregistratie: registreren van huidig activiteitenniveau a.d.h.v. een activiteitendagboek
3. Analyse van huidig activiteitenniveau: nabespreking van de gedragsregistratie
4. Gedragsactivatie: opstellen, uitvoeren en opvolgen van een activiteitenplan
Voorbereiding: tekst ‘anders leren doen’ op canvas
→fases voorbeelden in dit boek
Rationale: p81-85
Gedragsregistratie: p85-86
Analyse: niet
Gedragsactivatie: p94-96
Stap 1: rationale: belang en doel uitleggen
Casus Steve
• Casusbeschrijving: zie Canvas
• Rol van justitie-assistent (zie document op Canvas):
− ondersteunt cliënt bij het naleven van voorwaarden opgelegd door de rechtbank
− controleert of voorwaarden worden nageleefd en rapporteert
− motiveert, begeleidt en stuurt cliënt, gaat mee op pad om leven terug op de rails
te krijgen
− samenwerking met doel: voorwaarden integreren in leven om stabiele toekomst
uit te bouwen
Gedragsregistratie en -activatie lijkt jou een geschikte interventie
→Hoe zou je Steve hiertoe kunnen motiveren?
- Het doel ervan uitleggen
, Elementen rationale (docent ppt toevoegen)
! dit schema goed uitleggen naar de client, best met tekening
! tekening van de balans van PE was belangrijk, hier is de cirkel belangrijk om te laten zien
! interactief maken (door te koppelen aan het verhaal van de client) vb. je zei dat je je leeg voelde en
aanduiden op de cirkel en dat je de tennis liet vallen en aanduiden op cirkel… het verhaal van de
client maken in de cirkel
Hoe gesprek starten: kijk steve ge had vorige keer gezegd van leeg en dit dus ik zou u eens iets willen
uitleggen, dit is eigenlijk een logisch proces. Wat denk je ervan?
! stapje per stapje zeggen wat er gaan gebeuren, niet alles in 1 keer droppen van dagboek invullen
want too much
! eigenlijk vertellen dat ‘de invloed van de gevoelens ook zichtbaar wordt in het gedrag’, daar zit een
heel proces achter
! de client zelf ook betrekken en dialoog maken: Wat was weer zoiets dat je hierbij zou kunnen
plaatsen? Weet je daar nog een voorbeeldje van? Wat denkt je ervan?
! veel open vragen stellen bij passieve mensen
! je kan in het begin van het gesprek eerste ingaan om die negatieve gedachten om het gesprek over
de cirkel op gang te trekken
Gedragsregistratie
= registeren van huidig activiteitenniveau ahv een activiteitendagboek
Voorbeelden van registratieiopdrachten
→ Zie (o.a.) PSD 3 KLP: G-schema, ABC-schema, ...
Andere: dagboek (eetdagboek, uitstelgedrag, ...), piekerschrift, ...
→vaak als huiswerk
Aandachtspunten bij huiswerk
• Cliënt moet het doel en nut van het huiswerk begrijpen
• Cliënt moet gemotiveerd zijn
• Cliënt moet akkoord gaan
• Je moet het gemaakte huiswerk nadien gebruiken
• Concrete praktische afspraken, in overleg met je cliënt (ook frequentie, timing,
etc.)
• Geschikt en aantrekkelijk materiaal
! al iets voorbereiden om mee te geven
• Heldere instructies: mondeling én op papier
• Oefenmoment samen met cliënt in de sessie (samen een voorbeeldje invullen)
• Toetsen of alles begrepen is
Gedragsregistratie introduceren
Casus Steve: Je hebt de rationale met Steve besproken en Steve is ermee akkoord om
deze werkwijze uit te proberen.
• Welke instructies ga je geven?
→ik wil eens zien hoe je dagen eruit zien, hoe gaan we dat doen? Aan de hand van een dagboek. De
bedoeling is dat we per uur gaan noteren wat je dan doet.
! is gewoon belangrijk om een zicht te krijgen, geen juist of fout
• Welke weerstand/vragen zouden er kunnen komen van Steve en hoe
ga je erop reageren?
Rationale activatie en instructies
gedragsregistratie
Algemene doelstelling:
- Oefenen in het motiveren van cliënt tot gedragsverandering, activeren
van sociaal netwerk, stellen van concrete doelen, ...
- Oefenen in het geven en nabespreken van huiswerkopdrachten.
Specifieke toepassing:
- Gedragsregistratie en –activatie
- Uitbreiden en activeren van het sociaal netwerk m.b.v. netwerkcirkel
Welke cliënten hebben een verlaagd activiteitenniveau?
- Depressie
- Faalangst
- Vermoeidheidssydroom
- Bepaalde groepen in de maatschappij vb. tieners, ouderen, …
- Mensen in armoede
- Mensen met een beperking
- Verslaafden
- Alleenstaanden
Wat maakt het voor hen moeilijk om tot activiteiten en sociaal
contact te komen?
- Angst die je tegenhoudt
- Te weinig middelen, financieel of eigen vaardigheden
,- Geen goesting in of energie voor
- Besluiteloosheid
- Niet goed in het vel voelen
Wat zijn de gevolgen van hun laag activiteitenniveau en beperkt sociaal contact?
- Eenzaamheid
- Sociaal geisoleerd
- Nog minder energie
- Hoe langer je wacht om iets te doen, hoe groter de berg wordt
Toepassing: Het dagboek van depressie
→depressie is allesoverheersend, ze willen wel maar kunnen niet
! lees de tekst eens om je te kunnen inleven in hoe het is om iemand te activeren bij depressie
Rationele activatie en instructies gedragsregistratie
• Doelstelling: verhoging activiteitenniveau van cliënt
• Fasen:
1. Rationale: belang en doel uitleggen
2. Gedragsregistratie: registreren van huidig activiteitenniveau a.d.h.v. een activiteitendagboek
3. Analyse van huidig activiteitenniveau: nabespreking van de gedragsregistratie
4. Gedragsactivatie: opstellen, uitvoeren en opvolgen van een activiteitenplan
Voorbereiding: tekst ‘anders leren doen’ op canvas
→fases voorbeelden in dit boek
Rationale: p81-85
Gedragsregistratie: p85-86
Analyse: niet
Gedragsactivatie: p94-96
Stap 1: rationale: belang en doel uitleggen
Casus Steve
• Casusbeschrijving: zie Canvas
• Rol van justitie-assistent (zie document op Canvas):
− ondersteunt cliënt bij het naleven van voorwaarden opgelegd door de rechtbank
− controleert of voorwaarden worden nageleefd en rapporteert
− motiveert, begeleidt en stuurt cliënt, gaat mee op pad om leven terug op de rails
te krijgen
− samenwerking met doel: voorwaarden integreren in leven om stabiele toekomst
uit te bouwen
Gedragsregistratie en -activatie lijkt jou een geschikte interventie
→Hoe zou je Steve hiertoe kunnen motiveren?
- Het doel ervan uitleggen
, Elementen rationale (docent ppt toevoegen)
! dit schema goed uitleggen naar de client, best met tekening
! tekening van de balans van PE was belangrijk, hier is de cirkel belangrijk om te laten zien
! interactief maken (door te koppelen aan het verhaal van de client) vb. je zei dat je je leeg voelde en
aanduiden op de cirkel en dat je de tennis liet vallen en aanduiden op cirkel… het verhaal van de
client maken in de cirkel
Hoe gesprek starten: kijk steve ge had vorige keer gezegd van leeg en dit dus ik zou u eens iets willen
uitleggen, dit is eigenlijk een logisch proces. Wat denk je ervan?
! stapje per stapje zeggen wat er gaan gebeuren, niet alles in 1 keer droppen van dagboek invullen
want too much
! eigenlijk vertellen dat ‘de invloed van de gevoelens ook zichtbaar wordt in het gedrag’, daar zit een
heel proces achter
! de client zelf ook betrekken en dialoog maken: Wat was weer zoiets dat je hierbij zou kunnen
plaatsen? Weet je daar nog een voorbeeldje van? Wat denkt je ervan?
! veel open vragen stellen bij passieve mensen
! je kan in het begin van het gesprek eerste ingaan om die negatieve gedachten om het gesprek over
de cirkel op gang te trekken
Gedragsregistratie
= registeren van huidig activiteitenniveau ahv een activiteitendagboek
Voorbeelden van registratieiopdrachten
→ Zie (o.a.) PSD 3 KLP: G-schema, ABC-schema, ...
Andere: dagboek (eetdagboek, uitstelgedrag, ...), piekerschrift, ...
→vaak als huiswerk
Aandachtspunten bij huiswerk
• Cliënt moet het doel en nut van het huiswerk begrijpen
• Cliënt moet gemotiveerd zijn
• Cliënt moet akkoord gaan
• Je moet het gemaakte huiswerk nadien gebruiken
• Concrete praktische afspraken, in overleg met je cliënt (ook frequentie, timing,
etc.)
• Geschikt en aantrekkelijk materiaal
! al iets voorbereiden om mee te geven
• Heldere instructies: mondeling én op papier
• Oefenmoment samen met cliënt in de sessie (samen een voorbeeldje invullen)
• Toetsen of alles begrepen is
Gedragsregistratie introduceren
Casus Steve: Je hebt de rationale met Steve besproken en Steve is ermee akkoord om
deze werkwijze uit te proberen.
• Welke instructies ga je geven?
→ik wil eens zien hoe je dagen eruit zien, hoe gaan we dat doen? Aan de hand van een dagboek. De
bedoeling is dat we per uur gaan noteren wat je dan doet.
! is gewoon belangrijk om een zicht te krijgen, geen juist of fout
• Welke weerstand/vragen zouden er kunnen komen van Steve en hoe
ga je erop reageren?
