H7: De boekhoudkundige verwerking van VA
Over investeringen en afschrijvingen
Omschrijving materiële VA (A.1)
Activa wordt volgens het Belgische schema opgesplitst tussen vaste en vlottende
activa.
• Vaste activa omvatten de bezittingen die de vennootschap duurzaam
aanwendt voor de bedrijfsuitoefening. (ze zijn voor een lange tijd
eigendom van de o, ze worden gebruikt. Vlottende activa worden
verbruikt)
• Financiële vaste activa zijn duurzame beleggingen
in aandelen of in vastrentende effecten zoals
obligaties van andere ondernemingen
• Materiële vaste activa zijn tastbaar van aard;
immateriële (en financiële) vaste activa zijn niet
tastbaar van aard.
Kenmerken van materiële vaste activa
• In bezit voor lange periode
• Ter ondersteuning productie en verkoop goederen en diensten (een transport o zal een vrachtwagen
aankopen om zijn bedrijfsactiviteit uit te oefenen)
• Het doel van materiële vaste a is om ze
langdurig te gebruiken, en niet om ze te
verkopen.
• Bestemming beïnvloedt classificatie
➢ Vrachtwagen in transportbedrijf: vaste
activa
➢ Vrachtwagen bij
vrachtwagenproducent: voorraad
• Doel is om deze lange tijd te gebruiken, niet om
te verkopen
Classificatie Materiële vaste activa (22→27)
• 22 Terreinen en gebouwen
• 23 Installaties, machines en uitrusting
• 24 Meubilair en rollend materieel (bv computers, wagens)
• 25 Leasing en soortgelijke rechten
• 26 Overige materiële vaste activa
• 27 Activa in aanbouw en vooruitbetalingen
1
,Waardering materieel VA (A.2)
Waardering materiële vaste activa bij verwerving – aanschaffingswaarde:
Tegen welke waarde boeken we materiële vaste activa in onze balans.?
Aanschaffingsprijs
= aankoopprijs plus bijkomende kosten om het goed bedrijfsklaar te maken (transport, installatie,
import belastingen,…)
Dt 2300 Machine
Ct 4400 Handelsschulden
Vervaardingsprijs
In het geval de o het materieel VA zelf produceert bv zelf gemaakte loods, dan wordt het materieel VA geboekt
tegen de vervaardigingsprijs. Om de loods te bouwen maakt de vennootschap kosten, deze boekt ze op een 6
rekening. Als de vennootschap de loods daarna in gebruikt neemt als gebouw worden al de gemaakte kosten
geneutraliseerd en herboekt als een materieel VA.
Boeking in twee stappen, bijvoorbeeld voor gebouw:
Dt 6XXX Kosten Dt 2210 Gebouwen
Ct 4XXX Schulden Ct 7200 Geproduceerde
Keuze tussen integrale of variabele kostprijsmethode
Integrale vervaardigingprijs (full costing) Directe of variabele
vervaardigingsprijs
Rechtstreekse productiekosten Rechtstreekse productiekosten
Onrechtstreekse productiekosten Geen of slechts een deel onrechtstreekse
productiekosten
Inbrengwaarde
= waarde inbreng in natura door aandeelhouder
Waardering materiële vaste activa na verwerving - aanschaffingswaarde aangepast door
afschrijvingen. Herwaarderen of afwaarderen zijn ook voorbeelden van aanpassingen in
aanschaffingswaarde maar deze worden niet besproken in de cursus.
Afschrijvingen materiële VA (A.3)
Toerekeningsaanpak (accrual basis)
Onder de toerekeningspak worden kosten van een actief geboekt als het actief wordt
gebruikt/verbruikt om opbrengsten te genereren volgens het matchingprincipe
→ kosten spreiden over gebruiksduur (= periode waarin opbrengsten worden gerealiseerd)
(afschrijvingen)
Afschrijvingen zijn het schoolvb van het Matching principe
2
,Kasaanpak (cash basis)
Onder de kasaanpak worden kosten van een actief geboekt als het actief wordt betaald
Voorbeeld:aankoop vrachtwagen 30 000
Een o koopt een vrachtwagen van 30 K, die ze 5 jaar lang zal gebruiken, wanneer de o de vrachtwagen aankoopt
in jaar 1. Mag ze niet de volledige aankoop in kost boeken. Ze dient volgens het matching principe de kosten te
boeken in de periode waar ze gebruikt maakt van de machine. Aangezien de machine gedurende 5 jaar
inkomsten zal generen. Moet de o de kosten over de vijf jarige gebruiksduur vd machine spreiden. Na vijf jaar
is de vrachtwagen nog 5 k waart, de andere 25K zijn kosten voor de o. Het boeken van deze kosten is precies
wat afschrijvingen doen.
Op het moment van aankoop creëren we een rekening op het actief vd balans voor de volledige
aanschaffingswaarde. We verspreiden de kost over de periode waarin de vrachtwagen zal worden gebruikt.
Deze afschrijvingen weerspiegelen tevens de waarde afname vd vrachtwagen op de balans.
3
, Bij aanschaf vd vrachtwagen d we de rekening 2400 ‘rollend materieel’ en c we bank of handelsschuld
elk voor 30 K. Nu moeten we de vrachtwagen geleidelijk in kost nemen. We schatten dat we hem voor
5 jaar gaan kunnen gebruiken met restwaarde 5K. Een afschrijving is een kost, vandaar d we een 6
rekening. Gezien een afschrijving een afname in waarde vd vrachtwagen weerspiegeld zouden we de
rekening 2400 kunnen c. Dit doen we niet, niet overzichtelijk. Om de waarde vermindering vh actief
weer te geven creëren we een bezitsrekening 2409 met een c saldo → contrarekening van 2400. Dit
heeft als voordeel dat de originele historische kostprijs vd vrachtwagen zichtbaar blijft in rekening
2400.
Afschrijving boeken altijd op het laatste van het jaar. Balans zie je altijd de nettowaarde.
Enkel materiële vaste activa met beperkte gebruiksduur worden afgeschreven
• Bijvoorbeeld: gebouwen, machines (onderhevig aan slijtage en/of technische veroudering)
• Uitzondering: terreinen worden niet afgeschreven, terreinen verouderen niet
In de balans vind je steeds de nettoboekwaarde van een materieel vast actief terug. Die is de
aanschaffingswaarde – de gecumuleerde afschrijvingen.
Het bepalen van de afschrijvingskost vergt een aantal gegevens:
• Afschrijfbare bedrag (AB)
o Gedeelte van de aanschaffingswaarde dat gedurende de gebruiksduur van het
goed als kost wordt geboekt in de RR
o Aanschaffingswaarde minus restwaarde
▪ Restwaarde (RW): het bedrag dat de vennootschap kan verkrijgen uit de
verkoop van het goed aan het einde van zijn gebruiksduur
o Bijvoorbeeld: €30.000 (AW) - €5.000 (RW) = €25.000 (AB)
• Waarschijnlijke gebruiksduur (n)
o Aantal periodes waarover we het goed afschrijven
o Voor een aantal materiële vaste activa zijn er veel voorkomende termijnen
Afschrijvingen dienen op systematische wijze te gebeuren, eens de o een keuze heeft gemaakt mbt de
afschrijvingen dienen ze zich erook aan te houden, jaar op jaar hetzelfde dus.
4
Over investeringen en afschrijvingen
Omschrijving materiële VA (A.1)
Activa wordt volgens het Belgische schema opgesplitst tussen vaste en vlottende
activa.
• Vaste activa omvatten de bezittingen die de vennootschap duurzaam
aanwendt voor de bedrijfsuitoefening. (ze zijn voor een lange tijd
eigendom van de o, ze worden gebruikt. Vlottende activa worden
verbruikt)
• Financiële vaste activa zijn duurzame beleggingen
in aandelen of in vastrentende effecten zoals
obligaties van andere ondernemingen
• Materiële vaste activa zijn tastbaar van aard;
immateriële (en financiële) vaste activa zijn niet
tastbaar van aard.
Kenmerken van materiële vaste activa
• In bezit voor lange periode
• Ter ondersteuning productie en verkoop goederen en diensten (een transport o zal een vrachtwagen
aankopen om zijn bedrijfsactiviteit uit te oefenen)
• Het doel van materiële vaste a is om ze
langdurig te gebruiken, en niet om ze te
verkopen.
• Bestemming beïnvloedt classificatie
➢ Vrachtwagen in transportbedrijf: vaste
activa
➢ Vrachtwagen bij
vrachtwagenproducent: voorraad
• Doel is om deze lange tijd te gebruiken, niet om
te verkopen
Classificatie Materiële vaste activa (22→27)
• 22 Terreinen en gebouwen
• 23 Installaties, machines en uitrusting
• 24 Meubilair en rollend materieel (bv computers, wagens)
• 25 Leasing en soortgelijke rechten
• 26 Overige materiële vaste activa
• 27 Activa in aanbouw en vooruitbetalingen
1
,Waardering materieel VA (A.2)
Waardering materiële vaste activa bij verwerving – aanschaffingswaarde:
Tegen welke waarde boeken we materiële vaste activa in onze balans.?
Aanschaffingsprijs
= aankoopprijs plus bijkomende kosten om het goed bedrijfsklaar te maken (transport, installatie,
import belastingen,…)
Dt 2300 Machine
Ct 4400 Handelsschulden
Vervaardingsprijs
In het geval de o het materieel VA zelf produceert bv zelf gemaakte loods, dan wordt het materieel VA geboekt
tegen de vervaardigingsprijs. Om de loods te bouwen maakt de vennootschap kosten, deze boekt ze op een 6
rekening. Als de vennootschap de loods daarna in gebruikt neemt als gebouw worden al de gemaakte kosten
geneutraliseerd en herboekt als een materieel VA.
Boeking in twee stappen, bijvoorbeeld voor gebouw:
Dt 6XXX Kosten Dt 2210 Gebouwen
Ct 4XXX Schulden Ct 7200 Geproduceerde
Keuze tussen integrale of variabele kostprijsmethode
Integrale vervaardigingprijs (full costing) Directe of variabele
vervaardigingsprijs
Rechtstreekse productiekosten Rechtstreekse productiekosten
Onrechtstreekse productiekosten Geen of slechts een deel onrechtstreekse
productiekosten
Inbrengwaarde
= waarde inbreng in natura door aandeelhouder
Waardering materiële vaste activa na verwerving - aanschaffingswaarde aangepast door
afschrijvingen. Herwaarderen of afwaarderen zijn ook voorbeelden van aanpassingen in
aanschaffingswaarde maar deze worden niet besproken in de cursus.
Afschrijvingen materiële VA (A.3)
Toerekeningsaanpak (accrual basis)
Onder de toerekeningspak worden kosten van een actief geboekt als het actief wordt
gebruikt/verbruikt om opbrengsten te genereren volgens het matchingprincipe
→ kosten spreiden over gebruiksduur (= periode waarin opbrengsten worden gerealiseerd)
(afschrijvingen)
Afschrijvingen zijn het schoolvb van het Matching principe
2
,Kasaanpak (cash basis)
Onder de kasaanpak worden kosten van een actief geboekt als het actief wordt betaald
Voorbeeld:aankoop vrachtwagen 30 000
Een o koopt een vrachtwagen van 30 K, die ze 5 jaar lang zal gebruiken, wanneer de o de vrachtwagen aankoopt
in jaar 1. Mag ze niet de volledige aankoop in kost boeken. Ze dient volgens het matching principe de kosten te
boeken in de periode waar ze gebruikt maakt van de machine. Aangezien de machine gedurende 5 jaar
inkomsten zal generen. Moet de o de kosten over de vijf jarige gebruiksduur vd machine spreiden. Na vijf jaar
is de vrachtwagen nog 5 k waart, de andere 25K zijn kosten voor de o. Het boeken van deze kosten is precies
wat afschrijvingen doen.
Op het moment van aankoop creëren we een rekening op het actief vd balans voor de volledige
aanschaffingswaarde. We verspreiden de kost over de periode waarin de vrachtwagen zal worden gebruikt.
Deze afschrijvingen weerspiegelen tevens de waarde afname vd vrachtwagen op de balans.
3
, Bij aanschaf vd vrachtwagen d we de rekening 2400 ‘rollend materieel’ en c we bank of handelsschuld
elk voor 30 K. Nu moeten we de vrachtwagen geleidelijk in kost nemen. We schatten dat we hem voor
5 jaar gaan kunnen gebruiken met restwaarde 5K. Een afschrijving is een kost, vandaar d we een 6
rekening. Gezien een afschrijving een afname in waarde vd vrachtwagen weerspiegeld zouden we de
rekening 2400 kunnen c. Dit doen we niet, niet overzichtelijk. Om de waarde vermindering vh actief
weer te geven creëren we een bezitsrekening 2409 met een c saldo → contrarekening van 2400. Dit
heeft als voordeel dat de originele historische kostprijs vd vrachtwagen zichtbaar blijft in rekening
2400.
Afschrijving boeken altijd op het laatste van het jaar. Balans zie je altijd de nettowaarde.
Enkel materiële vaste activa met beperkte gebruiksduur worden afgeschreven
• Bijvoorbeeld: gebouwen, machines (onderhevig aan slijtage en/of technische veroudering)
• Uitzondering: terreinen worden niet afgeschreven, terreinen verouderen niet
In de balans vind je steeds de nettoboekwaarde van een materieel vast actief terug. Die is de
aanschaffingswaarde – de gecumuleerde afschrijvingen.
Het bepalen van de afschrijvingskost vergt een aantal gegevens:
• Afschrijfbare bedrag (AB)
o Gedeelte van de aanschaffingswaarde dat gedurende de gebruiksduur van het
goed als kost wordt geboekt in de RR
o Aanschaffingswaarde minus restwaarde
▪ Restwaarde (RW): het bedrag dat de vennootschap kan verkrijgen uit de
verkoop van het goed aan het einde van zijn gebruiksduur
o Bijvoorbeeld: €30.000 (AW) - €5.000 (RW) = €25.000 (AB)
• Waarschijnlijke gebruiksduur (n)
o Aantal periodes waarover we het goed afschrijven
o Voor een aantal materiële vaste activa zijn er veel voorkomende termijnen
Afschrijvingen dienen op systematische wijze te gebeuren, eens de o een keuze heeft gemaakt mbt de
afschrijvingen dienen ze zich erook aan te houden, jaar op jaar hetzelfde dus.
4
