Samenvatting Wondzorg module 5 semester 1

Wondzorg

Huidziekten
- Psoriasis
o Wat?
 Chronische huidziekte
 Rode vlekken bedekt met witte schilfers (voelt soms verdikt aan)
 Soms nagelafwijkingen (putjes, dystrofie)
 Soms artritis (vingers, tenen)
 Psoriasis in verband met metabool syndroom  verhoogd cardiovasculair
risico (vooral bij ernstige vormen, door langdurige hype inflammatoire
toestand)
o Oorzaak
 Onbekend
 Vermoedelijk immuniteitsstoornis  verkeerd signaal waardoor groeicyclus
huidcellen versneld wordt
 Normaal nieuwe huid in 1 maand  hierbij 6X sneller richting opperhuid in
psoriasis letsel
 Verhoorning of schilfervorming (onrijpe huidcellen, te vroeg afgestoten)
 Erfelijk
 Psoriasis = stressgevoelig
 Kan ook door: koorts, irritatie/wrijving, hormonen bij vrouwen,…
 Niet besmettelijk

o Symptomatologie
 Niet bij iedere pt even erg, alsook leeftijd verschild
 Perioden van opstoten en verbetering
 Scherp begrensde rode, wit- schilferende plekken
 Oudere haarden, schilfering zeer dik (grijs-bruine / parelmoerachtige kleur)
 Bij langer bestaande psoriasis  donkerrood + dikkere huid
 Jeuk
 Papuleuze elementen
 Gradering
 Lichte psoriasis
 Matige psoriasis
 Erge psoriasis
o Behandeling
 Symptomatische behandeling (niet-genezend)
 Altijd kans op recidief
 Zalfbehandelingen
 Salicylzuur
o Schilfers losmaken, voor gebruik andere zalven
o ’s avonds aanbrengen, ’s morgens schilfers verwijderen
o Niet langdurig  jeuk

 Cignoline of dithranol
o Verminderen aantal en omvang vlekken
o Vlug resultaat
o Nadeel
 Vlekken kledij en ondergoed
 Huid irritatie en verbranding

,  Cortisone zalf
o Lokale toediening  hormonen verminderen ontsteking en
vertragen deling epidermale cellen
o Aangenaam in gebruik
o Niet echt vettig, bijna reukloos en bevlekt niet
o Bijwerking
 Langdurig gebruik hoge dosis kan bijnierschors
onderdrukt zijn hormonen aan te maken, altijd traag
afbouwen
o Symp
 Opgezwollen gezicht
 Grotere broosheid botten
 Straie
 Verminderde weerstand
 …
 Vit D
o Remt aanmaak huidcellen
o Geen risico op huidatrofie, gewenning of rebound
o Enkel bij lichte en matige vorm

 Vit D/ cortioïd combinatie therapie
o Versterken elkaars effect
o Neutraliseren elkaars nevenwerkingen
o Vit D zorgt voor langere werking, rebound en atrofie
tegengaan.

 Lichttherapie
 Natuurlijk licht
 Kunstmatig licht
o PUVA
 Ultravioletlicht in combinatie met Psoraleen (huid
gevoeliger maken voor UVA)
 Celgroei en ontsteking huid beïnvloed
 Gebruik tijdelijk bij ernstig  bijwerkingen: bv
huidkanker
 Niet tijdens zwangerschap
o UVB
 Specifieke lengte UV-licht
 Relatief veilig zonder de PUVA bijwerkingen
 Matige en ernstige
 Intensieve behandeling  onderhoudsbehandeling

 Medicatie
 Methotrexaat
o verhindert vermenigvuldiging cellen
o enkel bij ernstige gevallen wegens bijwerkingen
 misselijkheid
 moeheid
 verlies eetlust
 bloedarmoede
 nier of lever beschadigingen, enzo….