1. Liberaal Congres van 1846
Document
• Wat? Liberaal Congres
• Vorm? Brochure
• Inhoud?
o Verslag vd debatten die hbb plaatsgevonden
o Voorwerp vd debatten?
▪ Er w een liberaal programma vastgelegd < Actie-/Liberaal programma
▪ Statuten vd partij
• Aanleiding? Met oog op het winnen vd eerstvolgende parlementsverkiezingen (1847)
• Context – Link met hoorcolleges?
o Internationale link: FR ‘banketten’ (1847-1848)
▪ 1847: Het 1ste hervormingsbanket
▪ 1848: Revolutie en val vd monarchie
o In BE de GW respecteren
o Institutioneel w er anders gereageerd op liberalisme
▪ FR: eerst repressie, dan revolutie
▪ BE: Leopold II tolereert en kan monarchie behouden
Prof heeft 3 vragen voor ons:
1. Wie is de voorzitter vh liberale congres in 1846? < Eugène Defacqz
- Eugène Defacqz =
o Voorzitter bij Raad van State
o Raadgever bij Hof vn Cassatie
o Een vd belangrijkste vrijmetselaars in BE < ‘Grootmeester Belgische
Vrijmetselaarsorde’
- Link tss (Brusselse) vrijmetselarij en (Brussels) liberalisme: tegen de Kerk, het
leveren v/e organisatie…
o Vrijmetselaarslogés die ruggengraat gaan aanleveren vn wat liberale
partij zal w, hoewel er verbod was om in loges over politiek te praten
2. Wat is het liberale partijprogramma in 1846?
- Vastleggen vh liberaal partijprogramma
1. Artikel 1: de cijns ‘stadsgewijs’ verlagen < bijzonder timide; een
zekere verlaging vd huidige cijns vd steden (omdat ze hopen dat er in
de steden meer vn hun kiezers wonen, dus hierbij meeste voordeel)
2. Artikel 2: Echte onafh vh hedendaags gezag < Scheiding tss Kerk en
Staat – vage intentie, dus zal nt concreet w
3. Artikel 3: het w concreet; aanval op unionistische schoolwet vn 1842
4. Artikel 4: wetten die w geassocieerd met unionisme = niet kennen
5. Artikel 5: toename # Kamerleden & #senatoren = niet kennen
6. Artikel 6: verbetering die moet w aangebracht vr de werkende klasse
3. Hoe w de liberale partijorganisatie lokaal en nationaal geregeld? - Partijstructuur
- Het moet fungeren als een kiesvereniging
1
, o Hoe zich organiseren als (liberale) kiesverenigingen; Gebeurt dit
nationaal (federatie) of per arrondissement (kiesomschrijvingen) < Per
arrondissement omdat daar de kieskringen zijn!
o Nationaal heeft dit gewoonweg gn zin
- Wat nog rest van unionisme, moeten we wegstemmen
- Op welk niveau w zetels vandaag toebedeeld? < Per provincie, dus werking is ook
veranderd
- “Confederale” partijstructuur: Kiesarrondissementen als geografische basis vd
Belgische partijpolitiek en -structuren
Macht vd partij < machtsstrijd
o Liberale partij is een verkiezingsmachine
o Waar ligt de macht binnen die partij vn 175j geleden?
“Deux soleils”: Partij versus parlement
o Bij Liberaal Congres Brussel
o Bij mensen die lijsten opstellen Arrondissementen
Liberale partij in de 19de eeuw heeft gn structuren die op iets nationaal lijken; het enige
wat bestaat is op lokaal niveau (arrondissementen, kantons…) < DUS: er is gn
partijcongres, partijvoorzitter etc.
Waar zit dan nationale politieke lijn vd partij? Want die moet er wel zijn, anders los geheel
van (30) stukjes! < Mandatarissen blijven over – liberale parlementsfractie & zij zijn
verkozen in Brussel – mensen die lijsten opstellen, hbb macht in handen
Art. 1 zal vr veel heibel zorgen, want enkel diegene die cijns hbb betaald, mogen in
kiesvereniging andere verenigingen stellen zich democratischer op
Arrondissementen gaan met elkaar corresponderen om zo toch samen te besturen
Wie beslist? < Wie plaatselijk toegang heeft tot wie lid kan w en wie plaatselijk die lijsten
kan sturen
o Door gebrek aan Congreswerking kan men zich nt nationaal, mr enkel regionaal organiseren <
confederatie
o Toespraak liberaal volksvertegenwoordiger: idee vn liberale congressen verwerpen
o Het laatste wat we nodig hbb is een partijstructuur die ons op de vinger kijkt
ZIE PARTIJPROGRAMMA EN STATUTEN IN APARTE DOCUMENTEN (NEDERLANDSE VERTALING)
2