Alle aantekeningen – hoor- en dialoogcolleges
,Europese rechtsgeschiedenis – HC 1
De rechtsgeschiedenis draagt bij aan het begrip van recht.
Beter verstaan van het hedendaagse recht.
Boek 1 BW (Personen- en Familierecht) Art. 49, lid 1 (trouwbeloften).
Randall Lesaffer: Inleiding tot de Europese Rechtsgeschiedenis:
- A. Politiek en staat
Politieke situatie, machtshebbers, samenleving
- B. Cultuur en recht
Cultuurstromingen rechtsontwikkeling
Lex Salica: een van de eerste wetten Germanen.
Frank doodt andere Frank/graaf.
Uitwendige/Inwendige rechtsgeschiedenis.
Continentale/Anglo-Amerikaanse rechtstraditie.
Invloed Romeinse recht (ius commune).
Codificatie van het (burgerlijke) recht.
Boek Lesaffer:
1. Romeinse tijd (650 v. Chr. – 500 n. Chr.).
(“eerste leven van het Romeinse recht”).
2. Middeleeuwen (500 – 1453).
(Vroege Middeleeuwen (500 – 1000)).
(Late Middeleeuwen (1000 – 1453).
(“tweede leven van het Romeinse recht” onderzocht).
Vroegmoderne Tijd (1453 – 1648).
Moderne Tijd (1648 – 1914).
Collegeprogramma
- Hoorcolleges.
Uitwendige rechtsgeschiedenis in context.
Geschiedenis van het strafrecht en schadevergoedingsrecht in context.
- Dialoogcolleges.
Uitwendige rechtsgeschiedenis en/of geschiedenis van het strafrecht en
schadevergoedingsrecht.
Belangrijk voor tentamen.
Trefwoorden die je moet voorbereiden (vraag & antwoord).
BB: Course Documents.
- Responsiecollege (Dialoogcollege 5).
- Proefessay (Dialoogcollege 6).
Tentamen
- 40 MC-vragen (1 uur).
Kennisvragen.
Inzichtvragen.
- 2 open vragen (2 uur).
“Mini-essay”: gestructureerd opstel van samenhangende alinea’s met wezenlijke
informatie, waarin wordt ingegaan op een vraag of stelling.
, Richtlijn: 1 kantje A4 per vraag.
Wat te kennen op tentamen Leerdoelen! (Zie syllabus).
Waarom was het Romeinse recht zo belangrijk?
- Romeinse Rijk omvatte grootste machtsgebied in de historie (ook zeer langdurig).
- Veel welvaart en veel problemen waar men mee om moest gaan.
Ius civile: het recht van de Romeinse burgers.
Burgerlijk recht, tussen burgers onderling, privaatrecht.
Periodisering antiek Romeins recht
- Koninkrijk en Vroege Republiek (c. 650-264 v. Chr.).
Archaïsch Romeins recht.
- Late Republiek (264-27 v. Chr.).
Pre-klassiek Romeins recht.
- Principaat (27 v. Chr. – 284).
Klassiek Romeins recht belangrijkste periode.
- Dominaat (284 – 565).
Post-klassiek Romeins recht.
Archaïsch Romeins recht
- Koninkrijk en Vroege Republiek.
- C. 650-264.
- Verhaal Alba Longa Rhea Silvia Romulus & Remus Rome.
- Rome gesticht in Latijns gebied.
- Rondom veel belangrijke stammen en handelscontacten met Rome.
- Ten noorden: Etrusken, ten zuiden: Grieken.
- Rome op de Capitool gesticht door Etrurische handelaren?
- Er kwam een staatsgreep (door topadel) en zo ontstond er een Republiek.
- Men wil geen alleenheerser meer.
Instellingen van de republiek
- Volksvergadering (comitia en concilium plebis)
Verkiest magistraten (politieke functionarissen in romeinse republiek).
Stemt over wetten (lex)
- Senaat
Consultatief
Leden = gewezen magistraten
- Magistraten
Consul belangrijke functie (2) (minister-president van Romeinse rijk).
Praetor belangrijke functie
Quaestor belangrijke functie
Volkstribuun (tribunus plebis)
- Priestercolleges
Pontifex
- Macht wordt verspreid ten koste van efficiëntie.
- Macht werd gehouden/verdeeld tussen de rijken, anderen hadden niets te zeggen.
- Magistraten waren opgedeeld in functies.
, - Eind van de ontwikkeling: lage functies die oplopen naar hoge functies (cursus
honorum) wedloop naar de top, je moet eerst de lage belopen om naar de hoge te
komen.
- Iedere functie kent 2 personen en je kunt dit maar voor 1 jaar zijn.
10 jaar wachten om herkozen te worden.
- Drijfveer: eerder verhinderen dat iemand te machtig werd dan het systeem echt
efficiënt te laten verlopen.