H1: ORTHOPEDAGOGIEK
DEFINITIES
PEDAGOGIE
= leiden, vormen of opvoeden van een kind.
- Gericht op het normale kind, omgeving normale opvoeding
- ‘paidagoogia’
- Pais of paidos = kind
- Agoog = leiden, vormen of opvoeden
ORTHOPEDAGOGIE
= Opvoeding van een kind in een moeilijk lopende opvoedingssituatie.
- Ortho = recht, normaal
- ‘recht trekken’
- Ruimer dan alleen het kind
ORTHOAGOGIE
= ondersteunen en begeleiden tijdens veranderingsmomenten in hun leven.
- Nadruk op relatie tussen begeleider/ondersteuner – volwassene
- Agogiek = veranderkunde
- Andere vorm van afhankelijkheid en verantwoordelijkheid
- ‘alle’ volwassenen
ORTHOPEDAGOGIEK
= de wetenschap over opvoeding, verzameling van theorieën.
ORTHOPEDAGOGIE
= de handelingspraktijk van het opvoeden.
ORTHOPEDAGOGISCHE BEGELEIDER, ORTHOPEDAGOOG
Graduaat en bachelor: Voeren dezelfde taken uit maar verschil zit in de verantwoordelijkheid
Master: leiden een team, onderwijzen, onderzoeken, schrijven over opvoeden.
OTRHOPEDAGOGIEK ALS WETENSCHAP
Pedagogische theorie
Bouwwerk van bouwstenen
- Bouwstenen = begrippen of concepten die onderling verbinden tot elkaar
Belang voor een opvoeder?
- Meer kennis over opvoeden
- Kennis actualiseren en gebruiken
- Opvoedingspraktijk meer kwaliteit geven
- Opvoedingssituatie beschrijven, analyseren en ondersteunen
- Gezamenlijke taal
1
,MAATSCHAPPELIJKE VISIE
Beïnvloed factoren van visie op mens, ziekte, handicap en armoede:
- Economische (oorlog – energiefactuur - …)
- Politieke (naar gelang de ziektes en de visie)
- Sociale (vergrijzing)
- Culturele (black lifes matter)
Visies leiden tot grondhoudingen naar maatschappelijke kwetsbare mensen:
- Oordeel over de waarde van de persoon
- Mogelijkheid iets bij te dragen
Impact op:
- Uitbouw voorzieningen
- Nieuwe methodes ontwikkelen
- Houding die hulpverleners aannemen
Hulpverlener wordt er door beïnvloed bewust en onbewust wat er in de maatschappij gebeurd.
Kritische houding ontw. tegenover maatschappelijke grondhouding en visies
PRAKTIJKKENNIS
Individuele voorkennis
- Intuïtie: spontaan weten, stil staan en voelen
- Ervaringen
Onbewust, routinematig toegepast
PRAKTIJKTHEORIEËN
Van zodra je bewust wordt van de voorkennis gangbare aanpak, heersende waarden en normen.
Kritisch blijven toetsen door:
- Reflecteren eigen professioneel handelen
- Bijscholingen volgen
- Discuteren met collega’s over het werkveld
- Via wetenschappelijk onderzoek
Belang van wetenschappelijke kennis
WETENSCHAPPELIJKE KENNIS
Kennis = geheel van betekenissen, begrippen, vaardigheden, werkwijzen, … die voor juist en waar
worden gehouden en richting geven aan het handelen
Wetenschappelijke kennis = resultaat van wetenschappelijk onderzoek.
Staat in contrast met praktijktheorieën
Wanneer is het wetenschappelijk?
- Systematisch: verwerven van kennis moet steeds op eenzelfde wijze gebeuren. empirische
cyclus
- Rationeel gefundeerd: methoden en technieken die worden gebruikt argumenteren
- Navolgbaar: steeds dezelfde conclusies uitkomen
! professioneel handelen !
2
, IDENTITEIT VAN DE ORTHOPEDAGOGIEK
- Raakvlakken met andere wetenschappen
- Onduidelijkheid in de praktijk
- Orthopedagogiek heeft eigen doelstellingen, onderscheidt zich van andere wetenschappen
qua object en gerichtheid.
HET WERKTERREIN
Wat is het werkterrein van de orthopedagogiek?
- Verschillende leeftijden
- Verschillende problematieke
- Verschillende manieren van werken (residentieel, mobiel, ambulant, preventief, …)
H2: GESCHIEDENIS VAN
ORTHOPEDAGOGIEK
INVLOED VAN PARADIGMAVERSCHUIVING OP DE ORTHOPEDAGOGIEK
WAT IS EEN PARADIGMA?
Ideeën, theorieën en onderzoeken:
- Visie op de waarde van de mens in de maatschappij
o Doorheen de geschiedenis in golvende bewegingen
- Kader die bep. en stuurt:
o Wetgeving
o Ontstaan van de zorg en bijhorende instellingen
o Concreet handelen op de werkvloer
o Problemen oplossen
Orthopedagogiek goeit en evolueert in snelle veranderende samenleving
- Ontstaan nooit plots
- Krachtig indien ondersteund door wetenschappers gedurende een langere periode
- Ingebed in historisch-maatschappelijke context
- Andere context en tijdsgeest paradigmawissel
geen betere paradigma beter in de tijdsgeest en oplossingen biedend voor huidige problemen
PARADIGMAWISSELS
Defect paradigma:
- Segregatie
- Patiënten met defecten
- Focus op verzorging
Ontw.paradigma:
- Normalisatie en integratie
- Focus op ontw.
- Speciale voorzieningen in maatschappij
Burgerschapsparadigma:
3
DEFINITIES
PEDAGOGIE
= leiden, vormen of opvoeden van een kind.
- Gericht op het normale kind, omgeving normale opvoeding
- ‘paidagoogia’
- Pais of paidos = kind
- Agoog = leiden, vormen of opvoeden
ORTHOPEDAGOGIE
= Opvoeding van een kind in een moeilijk lopende opvoedingssituatie.
- Ortho = recht, normaal
- ‘recht trekken’
- Ruimer dan alleen het kind
ORTHOAGOGIE
= ondersteunen en begeleiden tijdens veranderingsmomenten in hun leven.
- Nadruk op relatie tussen begeleider/ondersteuner – volwassene
- Agogiek = veranderkunde
- Andere vorm van afhankelijkheid en verantwoordelijkheid
- ‘alle’ volwassenen
ORTHOPEDAGOGIEK
= de wetenschap over opvoeding, verzameling van theorieën.
ORTHOPEDAGOGIE
= de handelingspraktijk van het opvoeden.
ORTHOPEDAGOGISCHE BEGELEIDER, ORTHOPEDAGOOG
Graduaat en bachelor: Voeren dezelfde taken uit maar verschil zit in de verantwoordelijkheid
Master: leiden een team, onderwijzen, onderzoeken, schrijven over opvoeden.
OTRHOPEDAGOGIEK ALS WETENSCHAP
Pedagogische theorie
Bouwwerk van bouwstenen
- Bouwstenen = begrippen of concepten die onderling verbinden tot elkaar
Belang voor een opvoeder?
- Meer kennis over opvoeden
- Kennis actualiseren en gebruiken
- Opvoedingspraktijk meer kwaliteit geven
- Opvoedingssituatie beschrijven, analyseren en ondersteunen
- Gezamenlijke taal
1
,MAATSCHAPPELIJKE VISIE
Beïnvloed factoren van visie op mens, ziekte, handicap en armoede:
- Economische (oorlog – energiefactuur - …)
- Politieke (naar gelang de ziektes en de visie)
- Sociale (vergrijzing)
- Culturele (black lifes matter)
Visies leiden tot grondhoudingen naar maatschappelijke kwetsbare mensen:
- Oordeel over de waarde van de persoon
- Mogelijkheid iets bij te dragen
Impact op:
- Uitbouw voorzieningen
- Nieuwe methodes ontwikkelen
- Houding die hulpverleners aannemen
Hulpverlener wordt er door beïnvloed bewust en onbewust wat er in de maatschappij gebeurd.
Kritische houding ontw. tegenover maatschappelijke grondhouding en visies
PRAKTIJKKENNIS
Individuele voorkennis
- Intuïtie: spontaan weten, stil staan en voelen
- Ervaringen
Onbewust, routinematig toegepast
PRAKTIJKTHEORIEËN
Van zodra je bewust wordt van de voorkennis gangbare aanpak, heersende waarden en normen.
Kritisch blijven toetsen door:
- Reflecteren eigen professioneel handelen
- Bijscholingen volgen
- Discuteren met collega’s over het werkveld
- Via wetenschappelijk onderzoek
Belang van wetenschappelijke kennis
WETENSCHAPPELIJKE KENNIS
Kennis = geheel van betekenissen, begrippen, vaardigheden, werkwijzen, … die voor juist en waar
worden gehouden en richting geven aan het handelen
Wetenschappelijke kennis = resultaat van wetenschappelijk onderzoek.
Staat in contrast met praktijktheorieën
Wanneer is het wetenschappelijk?
- Systematisch: verwerven van kennis moet steeds op eenzelfde wijze gebeuren. empirische
cyclus
- Rationeel gefundeerd: methoden en technieken die worden gebruikt argumenteren
- Navolgbaar: steeds dezelfde conclusies uitkomen
! professioneel handelen !
2
, IDENTITEIT VAN DE ORTHOPEDAGOGIEK
- Raakvlakken met andere wetenschappen
- Onduidelijkheid in de praktijk
- Orthopedagogiek heeft eigen doelstellingen, onderscheidt zich van andere wetenschappen
qua object en gerichtheid.
HET WERKTERREIN
Wat is het werkterrein van de orthopedagogiek?
- Verschillende leeftijden
- Verschillende problematieke
- Verschillende manieren van werken (residentieel, mobiel, ambulant, preventief, …)
H2: GESCHIEDENIS VAN
ORTHOPEDAGOGIEK
INVLOED VAN PARADIGMAVERSCHUIVING OP DE ORTHOPEDAGOGIEK
WAT IS EEN PARADIGMA?
Ideeën, theorieën en onderzoeken:
- Visie op de waarde van de mens in de maatschappij
o Doorheen de geschiedenis in golvende bewegingen
- Kader die bep. en stuurt:
o Wetgeving
o Ontstaan van de zorg en bijhorende instellingen
o Concreet handelen op de werkvloer
o Problemen oplossen
Orthopedagogiek goeit en evolueert in snelle veranderende samenleving
- Ontstaan nooit plots
- Krachtig indien ondersteund door wetenschappers gedurende een langere periode
- Ingebed in historisch-maatschappelijke context
- Andere context en tijdsgeest paradigmawissel
geen betere paradigma beter in de tijdsgeest en oplossingen biedend voor huidige problemen
PARADIGMAWISSELS
Defect paradigma:
- Segregatie
- Patiënten met defecten
- Focus op verzorging
Ontw.paradigma:
- Normalisatie en integratie
- Focus op ontw.
- Speciale voorzieningen in maatschappij
Burgerschapsparadigma:
3
