ORGANISATIE VH RUGGEMERG
• Organisatie sensibele afferente vezels die medulla spinalis binnentreden (stijgende banen)
◦ Anterolateraal systeem
▪ Neospinale tractus
• functie: pijn + T + grove tast
1) 1e orde neuron komt binnen in RM via lat deel dors wortel (cellich in dors sensibel ganglion)
2) synaps 1e/2e orde neuron in cornu dorsale
3) 2e orde neuronen kruisen middellijn (via commissura ventralis)
4) nr funiculus lateralis → opstijgen in RM en herstenstam
5) nr nucleus ventralis posterolateralis thalami → synaps 2e/3e orde neuron
6) 3e orde neuron via crus posterior capsulae internae nr gyrus postcentralis
▪ Paleospinale tractus
• Spinoreticulaire vezels
◦ functie: alerte respons bij pijn + geheugen van sensoriële input
1) 1e orde neuron komt binnen in RM via lat deel dors wortel (cellich in dors sensibel ganglion)
2) synaps 1e/2e orde neuron in cornu dorsale
3) 2e orde neuronen kruisen middellijn
4) nr funiculus lateralis → opstijgen in RM en hersenstam
5) afsplitsingen in hersenstam nr formatio reticularis → synaps
6) nr intralaminaire nuclei van thalamus
7) nr striatum + andere delen cortex (bv secundaire somatosensoriële area)
• Spinomesencephale vezels
◦ functie: oriëntatie hoofd/nek in respons op sensibele stimuli (<tectum) + pijnmodulatie / FB
op pijntransmissie (< periaqueductale grijze stof PAG)
1) 1e orde neuron komt binnen in RM via lat deel dors wortel (cellich in dors sensibel ganglion)
2) synaps 1e/2e orde neuron in cornu dorsale
3) 2e orde neuron kruist middellijn
4) nr funiculus lateralis → opstijging in RM en hersenstam
5a) nr colliculus superior van tectum (spinotectale vezels) → dalende baan nr medulla spinalis
5b) nr PAG → dalende baan nr medulla spinalis
• spinohypothalame vezels
◦ functie: autonome (bv verandering in pupil) + emotionele (→limbisch) respons op
pijnstimuli
1) 1e neuron komt binnen in RM via lat deel dors wortel (cellich in dors sensibel ganglion)
2) synaps 1e/2e orde neuron in cornu dorsale
3) 2e orde neuron kruist middellijn
4) nr funiculus lateralis → opstijging in RM + herstenstam
5a) indirect (via op formatio reticularis of PAG) nr hypothalamus
5b) direct nr hypothalamus
◦ Systeem van dorsale kolommen
▪ functie: fijne tastzin+ vibratie + proprioceptie
1) 1e neuron komt binnen in RM via med deel dorsale wortel (cellich in dors sensibel ganglion)
2) opstijging in fasciculus gracilis (OL) en fasciculus cuneatus (thorax, abdomen, arm, hals)
3) synaps 1e/2e orde neuron in nucleus gracilis en nucleus cuneatus (thv medulla obl)
4) 2e orde kruist middellijn (decussatio lemniscorum)
5) opstijging als lemniscus medialis → nr VPL in thalamus
6) synaps 2e/3e orde neuron in VPL
7) 3e orde neuron via crus posterior capsula interna naar primaire somatosensore cortex
1
, ◦ Tractus spinocerebellaris ventralis/dorsalis/rostralis
▪ functie: proprioceptie + fijne tast + vibratiezin nr cerebellum
1) 1e neuron komt in RM
2) synaps 1e/2e orde neuron in cornu dorsale
3) axonen 2e orde neuronen vormen tractus spinocerebellaris ventr/dors/rostralis (= mosvezels)
4a) tractus spinocerebellaris dors: ipsilateraal → nr cerebellum via pedunculus cerebelli inferior
4b) tractus spinocerebellaris ventr: deel kruist na 1e/2e synaps → opnieuw kruising voor binnentreden in
cerebellum via pedunculus cerebellaris superior
5) synaps met korrelcellen in cerebellaire cortex
6) parallelle vezels nr Purkinjecellen
• Organisatie van dalende motorische banen
◦ pyramidaal systeem / corticospinale baan
▪ tractus corticospinalis lateralis
• functie: controle distale musculatuur van extremiteiten tijdens precisiebewegingen
1) vanuit primaire motore cortex + premotore cortex + sematosensore cortex + supplementair motore (?) +
cingulate motor area + superior pariëtale cortex
2) decussatio pyramidum thv medulla obl
3a) synaps 1e/2e orde op motorneuronen in hersenstam voor craniale Nn
→ corticonucleair/corticobulbair systeem = deel dat eindigt in hersenstam thv motore kernen
3b) synaps 1e/2e orde op motorneuronen in RM voor spinale Nn
3c) synaps 1e/3e orde op interneuronen (niet veel)
▪ tractus corticospinalis ventralis
• functie: axiale Mm + proximale lidmaatspieren (schouder, nek, romp)
1) vanuit primaire motore cortex + premotore cortex + sematosensore cortex + supplementair motore (?)
+ cingulate motor area + superior pariëtale cortex
2) synaps 1e/2e orde op motorische voorhoornneuronen in cervicaal + thoracaal RM → bilateraal
◦ extrapyramidaal systeem
▪ tractus rubrospinalis
• functie: controle distale Mm
1) vanuit nucleus ruber in tegmentum
2) kruising thv mesencephalon
3) projectie nr α-motorische neuronen voor distale Mm (dus idem als tractus corticospinalis lat)
▪ tractus vestibulospinalis
• tractus vestibulospinalis lateralis
◦ functie: Inn extensoren + axiale Mm → (!) bij controle houding + evenw
1) vanuit nucleus vestibularis lateralis (nucleus van Deiter)
2) loopt in funiculus ventralis (daalt over volledige lengte van RM)
• Tractus vestibulospinalis medialis
◦ functie: controle nekspieren
1) vanuit nucleus vestibularis medialis (+ uit nucleus vestibularis lateralis en inferior)
2) afdaling tot niveau cervicaal RM
2
• Organisatie sensibele afferente vezels die medulla spinalis binnentreden (stijgende banen)
◦ Anterolateraal systeem
▪ Neospinale tractus
• functie: pijn + T + grove tast
1) 1e orde neuron komt binnen in RM via lat deel dors wortel (cellich in dors sensibel ganglion)
2) synaps 1e/2e orde neuron in cornu dorsale
3) 2e orde neuronen kruisen middellijn (via commissura ventralis)
4) nr funiculus lateralis → opstijgen in RM en herstenstam
5) nr nucleus ventralis posterolateralis thalami → synaps 2e/3e orde neuron
6) 3e orde neuron via crus posterior capsulae internae nr gyrus postcentralis
▪ Paleospinale tractus
• Spinoreticulaire vezels
◦ functie: alerte respons bij pijn + geheugen van sensoriële input
1) 1e orde neuron komt binnen in RM via lat deel dors wortel (cellich in dors sensibel ganglion)
2) synaps 1e/2e orde neuron in cornu dorsale
3) 2e orde neuronen kruisen middellijn
4) nr funiculus lateralis → opstijgen in RM en hersenstam
5) afsplitsingen in hersenstam nr formatio reticularis → synaps
6) nr intralaminaire nuclei van thalamus
7) nr striatum + andere delen cortex (bv secundaire somatosensoriële area)
• Spinomesencephale vezels
◦ functie: oriëntatie hoofd/nek in respons op sensibele stimuli (<tectum) + pijnmodulatie / FB
op pijntransmissie (< periaqueductale grijze stof PAG)
1) 1e orde neuron komt binnen in RM via lat deel dors wortel (cellich in dors sensibel ganglion)
2) synaps 1e/2e orde neuron in cornu dorsale
3) 2e orde neuron kruist middellijn
4) nr funiculus lateralis → opstijging in RM en hersenstam
5a) nr colliculus superior van tectum (spinotectale vezels) → dalende baan nr medulla spinalis
5b) nr PAG → dalende baan nr medulla spinalis
• spinohypothalame vezels
◦ functie: autonome (bv verandering in pupil) + emotionele (→limbisch) respons op
pijnstimuli
1) 1e neuron komt binnen in RM via lat deel dors wortel (cellich in dors sensibel ganglion)
2) synaps 1e/2e orde neuron in cornu dorsale
3) 2e orde neuron kruist middellijn
4) nr funiculus lateralis → opstijging in RM + herstenstam
5a) indirect (via op formatio reticularis of PAG) nr hypothalamus
5b) direct nr hypothalamus
◦ Systeem van dorsale kolommen
▪ functie: fijne tastzin+ vibratie + proprioceptie
1) 1e neuron komt binnen in RM via med deel dorsale wortel (cellich in dors sensibel ganglion)
2) opstijging in fasciculus gracilis (OL) en fasciculus cuneatus (thorax, abdomen, arm, hals)
3) synaps 1e/2e orde neuron in nucleus gracilis en nucleus cuneatus (thv medulla obl)
4) 2e orde kruist middellijn (decussatio lemniscorum)
5) opstijging als lemniscus medialis → nr VPL in thalamus
6) synaps 2e/3e orde neuron in VPL
7) 3e orde neuron via crus posterior capsula interna naar primaire somatosensore cortex
1
, ◦ Tractus spinocerebellaris ventralis/dorsalis/rostralis
▪ functie: proprioceptie + fijne tast + vibratiezin nr cerebellum
1) 1e neuron komt in RM
2) synaps 1e/2e orde neuron in cornu dorsale
3) axonen 2e orde neuronen vormen tractus spinocerebellaris ventr/dors/rostralis (= mosvezels)
4a) tractus spinocerebellaris dors: ipsilateraal → nr cerebellum via pedunculus cerebelli inferior
4b) tractus spinocerebellaris ventr: deel kruist na 1e/2e synaps → opnieuw kruising voor binnentreden in
cerebellum via pedunculus cerebellaris superior
5) synaps met korrelcellen in cerebellaire cortex
6) parallelle vezels nr Purkinjecellen
• Organisatie van dalende motorische banen
◦ pyramidaal systeem / corticospinale baan
▪ tractus corticospinalis lateralis
• functie: controle distale musculatuur van extremiteiten tijdens precisiebewegingen
1) vanuit primaire motore cortex + premotore cortex + sematosensore cortex + supplementair motore (?) +
cingulate motor area + superior pariëtale cortex
2) decussatio pyramidum thv medulla obl
3a) synaps 1e/2e orde op motorneuronen in hersenstam voor craniale Nn
→ corticonucleair/corticobulbair systeem = deel dat eindigt in hersenstam thv motore kernen
3b) synaps 1e/2e orde op motorneuronen in RM voor spinale Nn
3c) synaps 1e/3e orde op interneuronen (niet veel)
▪ tractus corticospinalis ventralis
• functie: axiale Mm + proximale lidmaatspieren (schouder, nek, romp)
1) vanuit primaire motore cortex + premotore cortex + sematosensore cortex + supplementair motore (?)
+ cingulate motor area + superior pariëtale cortex
2) synaps 1e/2e orde op motorische voorhoornneuronen in cervicaal + thoracaal RM → bilateraal
◦ extrapyramidaal systeem
▪ tractus rubrospinalis
• functie: controle distale Mm
1) vanuit nucleus ruber in tegmentum
2) kruising thv mesencephalon
3) projectie nr α-motorische neuronen voor distale Mm (dus idem als tractus corticospinalis lat)
▪ tractus vestibulospinalis
• tractus vestibulospinalis lateralis
◦ functie: Inn extensoren + axiale Mm → (!) bij controle houding + evenw
1) vanuit nucleus vestibularis lateralis (nucleus van Deiter)
2) loopt in funiculus ventralis (daalt over volledige lengte van RM)
• Tractus vestibulospinalis medialis
◦ functie: controle nekspieren
1) vanuit nucleus vestibularis medialis (+ uit nucleus vestibularis lateralis en inferior)
2) afdaling tot niveau cervicaal RM
2
