Wiskunde
Hoofdstuk 1: Waarom wiskunde geven aan kleuters?
1.1 Inleiding
Als je als KO de beginsituatie in kaart wil brengen stellen we onszelf de vraag “is het zinvol wat ik
doe?”, “waarom doe ik dit?”,…
Dit doen we ook bij wiskunde “waarom gaan we wiskunde geven aan kleuters?”, “is dit
zinvol/nuttig en waarom?”,…
We bespreken ook belang van wiskunde voor wereld, onze maatschappij en het kind
1.2 Is wiskunde belangrijk voor de wereld?
Wiskunde is een basiselement voor onze beschaving
o Geschiedenis van de wiskunde = geschiedenis van onze beschaving
Aan wiskunde doen is aan ontwikkeling van jezelf werken en aan die van de maatschappij
Wiskunde is overal
Basis om andere wetenschappen te kunnen beoefenen
o Bioloog die DNA bestudeert, fysicus die symmetrie in natuur ontdekt, ingenieur die machine
bouwt, … = wiskunde is bouwsteen bij deze wetenschappen
Ontwikkeling van ieder mens is ondenkbaar zonder wiskunde
Wiskundige schenkt onmisbare bijdrage aan elke technologische/wetenschappelijke vooruitgang
die plaats vindt
KO moet positief staan tegenover wiskunde en wiskundeonderwijs in maatschappij
1.3 Is wiskunde belangrijk voor Vlaanderen? Wat is STEM?
= een internationaal letterwoord dat staat voor een waaier aan technologische, technische, exact-
wetenschappelijke en wiskundige opleidingen
Stem
o Science, Technology, Engineering, Mathematics
, Stemactieplan van minister
o Aanbieden aantrekkelijk onderwijs
o Versterken van leraren, opleiders en begeleiders
o Verbeteren van het proces van studie- en loopbaankeuze
o Meer meisjes in STEM-richtingen en -beroepen
o Inzetten op excellentie
o Aanpassen van opleidingsaanbod
o Aanmoedigen van sectoren, bedrijven en kennisinstellingen
o Verhogen van de maatschappelijke waardering van technische beroepen
o Draagvlak voor technologie, innovatie en wetenschap bij Vlaming vergroten
o Houden rekening met bekommernissen van jongeren en verbinden STEM met het aanpakken
van grote maatschappelijke vraagstukken
1.3 Wat vertellen de pedagogen ons?
1.3.1 Clements en Sarama: wiskunde als maatschappelijk en
individueel doel
3 redenen waarom wiskunde geven en het uitwerken van een degelijk wiskundeprogramma in de
kleuterklas belangrijk is
1. De kleuterjaren blijken de cruciaalste jaren te zijn voor de ontwikkeling van wiskunde. Hun
wiskundekennis bepaalt later hoe ze op lezen zullen presteren. Wiskunde = een bouwsteen voor
vele vormen van kennis.
2. De informele kennis moet op een hoger niveau van formele kennis gebracht worden. Dit
kennisniveau is noodzakelijk om goed wiskundig te kunnen denken.
3. Het experimenteren en het leren tijdens de kleuterleeftijd heeft een invloed op de structuur en
de organisatie van de hersenen. Het kleuterbrein groeit het meest onder invloed van complexe
activiteiten en niet door het aanleren van simpele dingen.
Over maatschappij en kind in algemeen
1.3.2 Imelda Janssens: wiskunde om kinderen te vormen
De denkontwikkeling stimuleren
o De wiskundetaal opbouwen
o Symboolgevoeligheid ontwikkelen
o Vaste regels en voorschriften volgen (De verschillende
wiskundedomeinen leren kennen)
o Een onderzoek gerichte ingesteldheid ontwikkelen
o Zelfsturing en leerattitudes ontwikkelen
o Plezier beleven aan denken, cognitieve spelletjes
1.3.3 Waarin verschillen de argumenten van Janssens met die van
Sarama en Clements?
Janssens is op persoonlijk vlak, Samara en Clements zijn op maatschappelijk vlak
, 1.4 Wiskunde voor kleuters binnen onze opleiding
3 hoofddoelen
Kwalificeren
o Kleuters verwerven wiskundekennis, wiskundige vaardigheden en wiskundige
inzichten waardoor ze later een beroep kunnen uitoefenen
Socialiseren
o Zonder wiskundige geletterdheid is deelnemen aan samenleving heel moeilijk
o Wiskunde is onderdeel van onze cultuur en natuur
Persoonlijkheid
o Wiskunde zorgt dat je je talenten en persoonlijkheid ontwikkelt
1.5 Besluit: een belangrijke opdracht als KO!
KO is sleutelfiguur om kleuters (in)formele wiskundekennis te laten ervaren, verwerken en verwoorden
= een maatschappelijke opdracht
Vormt het brein van kleuters + hun verdere leven
Hoofdstuk 2: Welke thema’s komen aan bod?
2.1 De vijf hoofdthema’s in Vlaanderen
Ordenen
o Leren sorteren, rangschikken,…
Getalbegrip
o Leren omgaan met hoeveelheden, leren tellen,…
Hoofdstuk 1: Waarom wiskunde geven aan kleuters?
1.1 Inleiding
Als je als KO de beginsituatie in kaart wil brengen stellen we onszelf de vraag “is het zinvol wat ik
doe?”, “waarom doe ik dit?”,…
Dit doen we ook bij wiskunde “waarom gaan we wiskunde geven aan kleuters?”, “is dit
zinvol/nuttig en waarom?”,…
We bespreken ook belang van wiskunde voor wereld, onze maatschappij en het kind
1.2 Is wiskunde belangrijk voor de wereld?
Wiskunde is een basiselement voor onze beschaving
o Geschiedenis van de wiskunde = geschiedenis van onze beschaving
Aan wiskunde doen is aan ontwikkeling van jezelf werken en aan die van de maatschappij
Wiskunde is overal
Basis om andere wetenschappen te kunnen beoefenen
o Bioloog die DNA bestudeert, fysicus die symmetrie in natuur ontdekt, ingenieur die machine
bouwt, … = wiskunde is bouwsteen bij deze wetenschappen
Ontwikkeling van ieder mens is ondenkbaar zonder wiskunde
Wiskundige schenkt onmisbare bijdrage aan elke technologische/wetenschappelijke vooruitgang
die plaats vindt
KO moet positief staan tegenover wiskunde en wiskundeonderwijs in maatschappij
1.3 Is wiskunde belangrijk voor Vlaanderen? Wat is STEM?
= een internationaal letterwoord dat staat voor een waaier aan technologische, technische, exact-
wetenschappelijke en wiskundige opleidingen
Stem
o Science, Technology, Engineering, Mathematics
, Stemactieplan van minister
o Aanbieden aantrekkelijk onderwijs
o Versterken van leraren, opleiders en begeleiders
o Verbeteren van het proces van studie- en loopbaankeuze
o Meer meisjes in STEM-richtingen en -beroepen
o Inzetten op excellentie
o Aanpassen van opleidingsaanbod
o Aanmoedigen van sectoren, bedrijven en kennisinstellingen
o Verhogen van de maatschappelijke waardering van technische beroepen
o Draagvlak voor technologie, innovatie en wetenschap bij Vlaming vergroten
o Houden rekening met bekommernissen van jongeren en verbinden STEM met het aanpakken
van grote maatschappelijke vraagstukken
1.3 Wat vertellen de pedagogen ons?
1.3.1 Clements en Sarama: wiskunde als maatschappelijk en
individueel doel
3 redenen waarom wiskunde geven en het uitwerken van een degelijk wiskundeprogramma in de
kleuterklas belangrijk is
1. De kleuterjaren blijken de cruciaalste jaren te zijn voor de ontwikkeling van wiskunde. Hun
wiskundekennis bepaalt later hoe ze op lezen zullen presteren. Wiskunde = een bouwsteen voor
vele vormen van kennis.
2. De informele kennis moet op een hoger niveau van formele kennis gebracht worden. Dit
kennisniveau is noodzakelijk om goed wiskundig te kunnen denken.
3. Het experimenteren en het leren tijdens de kleuterleeftijd heeft een invloed op de structuur en
de organisatie van de hersenen. Het kleuterbrein groeit het meest onder invloed van complexe
activiteiten en niet door het aanleren van simpele dingen.
Over maatschappij en kind in algemeen
1.3.2 Imelda Janssens: wiskunde om kinderen te vormen
De denkontwikkeling stimuleren
o De wiskundetaal opbouwen
o Symboolgevoeligheid ontwikkelen
o Vaste regels en voorschriften volgen (De verschillende
wiskundedomeinen leren kennen)
o Een onderzoek gerichte ingesteldheid ontwikkelen
o Zelfsturing en leerattitudes ontwikkelen
o Plezier beleven aan denken, cognitieve spelletjes
1.3.3 Waarin verschillen de argumenten van Janssens met die van
Sarama en Clements?
Janssens is op persoonlijk vlak, Samara en Clements zijn op maatschappelijk vlak
, 1.4 Wiskunde voor kleuters binnen onze opleiding
3 hoofddoelen
Kwalificeren
o Kleuters verwerven wiskundekennis, wiskundige vaardigheden en wiskundige
inzichten waardoor ze later een beroep kunnen uitoefenen
Socialiseren
o Zonder wiskundige geletterdheid is deelnemen aan samenleving heel moeilijk
o Wiskunde is onderdeel van onze cultuur en natuur
Persoonlijkheid
o Wiskunde zorgt dat je je talenten en persoonlijkheid ontwikkelt
1.5 Besluit: een belangrijke opdracht als KO!
KO is sleutelfiguur om kleuters (in)formele wiskundekennis te laten ervaren, verwerken en verwoorden
= een maatschappelijke opdracht
Vormt het brein van kleuters + hun verdere leven
Hoofdstuk 2: Welke thema’s komen aan bod?
2.1 De vijf hoofdthema’s in Vlaanderen
Ordenen
o Leren sorteren, rangschikken,…
Getalbegrip
o Leren omgaan met hoeveelheden, leren tellen,…
