INHOUD
situering van het strafproces .................................................................................................................................. 6
hoofdstuk I: organen en personen bij het strafproces betrokken .......................................................................... 7
actor 1: de gerechtelijke politie .......................................................................................................................... 7
structuur van de politie rn6............................................................................................................................. 8
aanwijzings- en vorderingsrecht ..................................................................................................................... 8
onderscheid tussen officieren en agenten van gerechtelijke politie .............................................................. 9
bevoegdheden ................................................................................................................................................ 9
Actor 2: het openbaar ministerie r23 ........................................................................................................... 11
terminologie en historiek .............................................................................................................................. 11
Gerechtelijk landschap en verdeling van de parketten ................................................................................. 12
bijzondere om gerelateerde organen ........................................................................................................... 12
het vijfvoudig takenpakket van het om R29 ............................................................................................. 13
drie kenmerkende eigenschappen van het om ............................................................................................. 15
actor 3: de onderzoeksrechter R46-48 ......................................................................................................... 16
statuut ........................................................................................................................................................... 17
de mini instructie R49 ............................................................................................................................... 17
actor 4: de onderzoeksgerechten ..................................................................................................................... 18
bevoegdheden raadkamer ............................................................................................................................ 19
bevoegdheden ki (RN58-60).......................................................................................................................... 19
actor 5: de vonnisgerechten ............................................................................................................................. 20
taak en statuur r61 ................................................................................................................................... 20
de verschillende vonnisgerechten ................................................................................................................ 20
actor 6: de strafuitvoeringsrechtbank (surb) R74-76 ....................................................................................... 23
onderscheid strafuitvoeringsrechter en strafuitvoeringsrechtbank ............................................................. 23
Kamers voor de bescherming van de maatschappij R76 ........................................................................... 23
actor 7: hof van cassatie R77-78 ................................................................................................................... 24
actor 8: de dader ............................................................................................................................................... 24
de dader en de bijstand van een advocaat R83 ......................................................................................... 24
actor 9: de benadeelde ..................................................................................................................................... 25
actor 10: de burgerrechtelijk aansprakelijke partij ........................................................................................... 25
hoofdstuk II: de strafvordering ............................................................................................................................. 27
definities (art. 1 SV→ te beperkt) ..................................................................................................................... 27
uitoefening van de strafvordering .................................................................................................................... 27
Drie beperkingen op recht tot uitoefenen van de strafvordering ................................................................ 27
Andere mogelijke hinderpalen bij het uitoefenen van de strafvordering......................................................... 29
1
, hinderpaal 1: wanneer schorsing van de strafvordering? ............................................................................. 29
Hinderpaal 2: verval van de strafvordering: acht gronden ........................................................................... 31
de redelijke termijn ....................................................................................................................................... 35
hoofdstuk III: de burgerlijke vordering ................................................................................................................. 36
definitie ............................................................................................................................................................. 36
rechten van het slachtoffer ............................................................................................................................... 36
1. het slachtoffer dat geen enkele actie heeft ondernomen (positie 1).................................................. 36
2. slachtoffer legt verklaring van benadeelde persoon af (positie 2) ...................................................... 37
3. slachtoffer oefent burgerlijke vordering uit door burgerlijke partij stelling (positie 3) ...................... 37
een bijzondere procedure: de bemiddeling ...................................................................................................... 43
hoofdstuk IV: het opsporingsonderzoek ............................................................................................................... 44
i: definitie .......................................................................................................................................................... 44
proactief rechercheren ................................................................................................................................. 44
ii: kenmerken .................................................................................................................................................... 45
kenmerk 1: afwezigheid van dwangmaatregelen ......................................................................................... 45
kenmerk 2: inquisitoriaal karakter ................................................................................................................ 46
III: start van het opsporingsonderzoek ............................................................................................................. 46
IV: het verloop van het opsporingsonderzoek .................................................................................................. 47
de relatie tussen het OM en de politiediensten ........................................................................................... 48
de voornaamste opsporingshandelingen ...................................................................................................... 48
V: actiemogelijkheden van de rechtstreeks belanghebbenden en derden ...................................................... 64
rechtstreeks belanghebbenden .................................................................................................................... 64
derden ........................................................................................................................................................... 66
Vi: het einde van het opsporingsonderzoek ..................................................................................................... 67
seponeren van de zaak (1) ............................................................................................................................ 67
het voorstellen van een minnelijke schikking (2) .......................................................................................... 67
het voorstellen van een strafbemiddeling (3) ............................................................................................... 69
het voorstellen van de toepassing van de procedure van voorafgaande erkenning van schuld (4) ............. 71
het verlenen van een toezegging in het kader van de uitoefening van de strafvordering (5) ...................... 74
het uitbrengen van een rechtstreekse dagvaarding (6) ................................................................................ 75
het vorderen van een gerechtelijk onderzoek (7) ......................................................................................... 75
hoofdstuk V: het gerechtelijk onderzoek .............................................................................................................. 77
I: definitie .......................................................................................................................................................... 77
II: kenmerken .................................................................................................................................................... 77
het GO is schriftelijk (kenmerk 1) .................................................................................................................. 77
het GO is in beginsel geheim (kenmerk 2) .................................................................................................... 77
Het go is niet-tegensprekelijk (kenmerk 3) ................................................................................................... 78
2
, III: strart van het gerechtelijk onderzoek .......................................................................................................... 78
vatting door vordering v/h OM ..................................................................................................................... 78
vatting door de benadeelde .......................................................................................................................... 78
onderzoeksrechten kan zichzelf vatten (autosaisine) ................................................................................... 79
verwijzing naar de or door de correctionele rechtbank ................................................................................ 79
door de kamer van inbeschuldigingstelling................................................................................................... 79
opvallende kenmerk van dit opgestarte go .................................................................................................. 79
IV: verloop van het gerechtelijk onderzoek ...................................................................................................... 80
relatie tussen de OR en de politiediensten ................................................................................................... 81
de onderzoeksrechter ................................................................................................................................... 81
voornaamste onderzoekshandelingen .......................................................................................................... 81
V: de actiemogelijkheden van het om, de rechtstreeks belanghebbenden, de partijen (IVS en BP) en derden
.......................................................................................................................................................................... 96
het openbaar ministerie................................................................................................................................ 96
de rechtstreeks belanghebbenden ............................................................................................................... 96
de partijen (Inverdenkinggestelde en burgerlijke partij) .............................................................................. 97
derden ........................................................................................................................................................... 98
VI: het toezicht op het gerechtelijk onderzoek ............................................................................................... 100
Het klassiek of algemeen toezicht (toezichtswijze 1) .................................................................................. 100
het facultatief toezicht op de bijzondere opsporingsmethoden (toezichtswijze 2) .................................... 102
het driemaandelijks toezicht op de burgerinfiltratie zolang deze niet is beëindigd (toezichtswijze 3) ...... 103
hoofdstuk VI: de voorlopige hechtenis ............................................................................................................... 104
I: definitie en kenmerken ................................................................................................................................ 104
II: arrestatie (of aanhouding) (stap 1) ............................................................................................................. 105
1: bestuurlijke of administratie aanhouding ............................................................................................... 105
2: gerechtelijke aanhouding ........................................................................................................................ 105
III: bevel tot medebrenging (stap 2) ................................................................................................................ 107
IV: aanhoudingsbevel (stap 3) ......................................................................................................................... 108
Voorwaarden .............................................................................................................................................. 108
geen rechtsmiddelen .................................................................................................................................. 110
betekening .................................................................................................................................................. 110
uitvoering van het bevel tot aanhouding .................................................................................................... 110
contactverboden ......................................................................................................................................... 111
VI: verdere handhaving van voorlopige hechtenis .......................................................................................... 111
Eerste handhaving van de VH ..................................................................................................................... 112
latere handhaving van de VH ...................................................................................................................... 113
VII: rechten van de persoon bij verhoren tijdens de handhaving van de VH .................................................. 115
3
, VIII: rechtsmiddelen tegen de eerste en latere handhavingen ....................................................................... 115
IX: tussentijdse opheffing van het aanhoudingsbevel door de onderzoeksrechter ........................................ 116
X: de vrijheid en invrijheidstelling onder voorwaarden .................................................................................. 116
voorwaarden ............................................................................................................................................... 117
duur ............................................................................................................................................................. 117
opheffing of wijziging van de voorwaarden ................................................................................................ 117
controle en sanctie ...................................................................................................................................... 117
XI: de vrijheid of invrijheidstelling mits betaling van een borgsom ................................................................ 117
XII: vergoeding wegens onregelmatige of onwerkzame hechtenis ................................................................ 118
Onregelmatige voorlopige hechtenis .......................................................................................................... 118
Onwerkzame voorlopige hechtenis ............................................................................................................ 118
hoofdstuk VII: de regeling van de rechtspleging ................................................................................................. 120
I: de beschikking tot mededeling .................................................................................................................... 120
II: controle op de observatie, de infiltratie en de burgerinfiltratie op het einde van het gerechtelijk onderzoek
........................................................................................................................................................................ 120
IV: procedure voor de raadkamer ................................................................................................................... 122
verloop procedure voor de raadkamer ....................................................................................................... 122
V: taak van de raadkamer ............................................................................................................................... 123
VI: beschikkingen van de raadkamer .............................................................................................................. 124
VII: motiveringsplicht van de raadkamer ........................................................................................................ 125
VIII: gezag van de beschikkingen van de raadkamer ....................................................................................... 125
IX: de rechtsmiddelen tegen de beslissingen i.v.m. de regeling van de rechtspleging ................................... 126
hoger beroep tegen beschikkingen van de raadkamer ............................................................................... 126
cassatieberoep tegen arresten van de kamer van inbeschuldigingstelling ................................................ 128
X: einde van het onderzoek en weerslag op de voorlopige hechtenis ............................................................ 128
XI: de onderzoeksgerechten als vonnisgerecht ............................................................................................... 130
internering .................................................................................................................................................. 130
opschorting ................................................................................................................................................. 131
hoofdstuk VIII: terechtzittingen, vonnissen en arresten ..................................................................................... 132
I: mondeling, tegensprekelijk en openbaar debat .......................................................................................... 132
II: motivering van vonnissen en arresten ........................................................................................................ 133
III: bewijs ......................................................................................................................................................... 135
A: bewijslast ................................................................................................................................................ 135
B: Bewijsmiddelen ....................................................................................................................................... 135
C: bewijswaarde .......................................................................................................................................... 136
D: bewijskracht............................................................................................................................................ 137
IV: de kwalificatie van het feit ......................................................................................................................... 137
4
situering van het strafproces .................................................................................................................................. 6
hoofdstuk I: organen en personen bij het strafproces betrokken .......................................................................... 7
actor 1: de gerechtelijke politie .......................................................................................................................... 7
structuur van de politie rn6............................................................................................................................. 8
aanwijzings- en vorderingsrecht ..................................................................................................................... 8
onderscheid tussen officieren en agenten van gerechtelijke politie .............................................................. 9
bevoegdheden ................................................................................................................................................ 9
Actor 2: het openbaar ministerie r23 ........................................................................................................... 11
terminologie en historiek .............................................................................................................................. 11
Gerechtelijk landschap en verdeling van de parketten ................................................................................. 12
bijzondere om gerelateerde organen ........................................................................................................... 12
het vijfvoudig takenpakket van het om R29 ............................................................................................. 13
drie kenmerkende eigenschappen van het om ............................................................................................. 15
actor 3: de onderzoeksrechter R46-48 ......................................................................................................... 16
statuut ........................................................................................................................................................... 17
de mini instructie R49 ............................................................................................................................... 17
actor 4: de onderzoeksgerechten ..................................................................................................................... 18
bevoegdheden raadkamer ............................................................................................................................ 19
bevoegdheden ki (RN58-60).......................................................................................................................... 19
actor 5: de vonnisgerechten ............................................................................................................................. 20
taak en statuur r61 ................................................................................................................................... 20
de verschillende vonnisgerechten ................................................................................................................ 20
actor 6: de strafuitvoeringsrechtbank (surb) R74-76 ....................................................................................... 23
onderscheid strafuitvoeringsrechter en strafuitvoeringsrechtbank ............................................................. 23
Kamers voor de bescherming van de maatschappij R76 ........................................................................... 23
actor 7: hof van cassatie R77-78 ................................................................................................................... 24
actor 8: de dader ............................................................................................................................................... 24
de dader en de bijstand van een advocaat R83 ......................................................................................... 24
actor 9: de benadeelde ..................................................................................................................................... 25
actor 10: de burgerrechtelijk aansprakelijke partij ........................................................................................... 25
hoofdstuk II: de strafvordering ............................................................................................................................. 27
definities (art. 1 SV→ te beperkt) ..................................................................................................................... 27
uitoefening van de strafvordering .................................................................................................................... 27
Drie beperkingen op recht tot uitoefenen van de strafvordering ................................................................ 27
Andere mogelijke hinderpalen bij het uitoefenen van de strafvordering......................................................... 29
1
, hinderpaal 1: wanneer schorsing van de strafvordering? ............................................................................. 29
Hinderpaal 2: verval van de strafvordering: acht gronden ........................................................................... 31
de redelijke termijn ....................................................................................................................................... 35
hoofdstuk III: de burgerlijke vordering ................................................................................................................. 36
definitie ............................................................................................................................................................. 36
rechten van het slachtoffer ............................................................................................................................... 36
1. het slachtoffer dat geen enkele actie heeft ondernomen (positie 1).................................................. 36
2. slachtoffer legt verklaring van benadeelde persoon af (positie 2) ...................................................... 37
3. slachtoffer oefent burgerlijke vordering uit door burgerlijke partij stelling (positie 3) ...................... 37
een bijzondere procedure: de bemiddeling ...................................................................................................... 43
hoofdstuk IV: het opsporingsonderzoek ............................................................................................................... 44
i: definitie .......................................................................................................................................................... 44
proactief rechercheren ................................................................................................................................. 44
ii: kenmerken .................................................................................................................................................... 45
kenmerk 1: afwezigheid van dwangmaatregelen ......................................................................................... 45
kenmerk 2: inquisitoriaal karakter ................................................................................................................ 46
III: start van het opsporingsonderzoek ............................................................................................................. 46
IV: het verloop van het opsporingsonderzoek .................................................................................................. 47
de relatie tussen het OM en de politiediensten ........................................................................................... 48
de voornaamste opsporingshandelingen ...................................................................................................... 48
V: actiemogelijkheden van de rechtstreeks belanghebbenden en derden ...................................................... 64
rechtstreeks belanghebbenden .................................................................................................................... 64
derden ........................................................................................................................................................... 66
Vi: het einde van het opsporingsonderzoek ..................................................................................................... 67
seponeren van de zaak (1) ............................................................................................................................ 67
het voorstellen van een minnelijke schikking (2) .......................................................................................... 67
het voorstellen van een strafbemiddeling (3) ............................................................................................... 69
het voorstellen van de toepassing van de procedure van voorafgaande erkenning van schuld (4) ............. 71
het verlenen van een toezegging in het kader van de uitoefening van de strafvordering (5) ...................... 74
het uitbrengen van een rechtstreekse dagvaarding (6) ................................................................................ 75
het vorderen van een gerechtelijk onderzoek (7) ......................................................................................... 75
hoofdstuk V: het gerechtelijk onderzoek .............................................................................................................. 77
I: definitie .......................................................................................................................................................... 77
II: kenmerken .................................................................................................................................................... 77
het GO is schriftelijk (kenmerk 1) .................................................................................................................. 77
het GO is in beginsel geheim (kenmerk 2) .................................................................................................... 77
Het go is niet-tegensprekelijk (kenmerk 3) ................................................................................................... 78
2
, III: strart van het gerechtelijk onderzoek .......................................................................................................... 78
vatting door vordering v/h OM ..................................................................................................................... 78
vatting door de benadeelde .......................................................................................................................... 78
onderzoeksrechten kan zichzelf vatten (autosaisine) ................................................................................... 79
verwijzing naar de or door de correctionele rechtbank ................................................................................ 79
door de kamer van inbeschuldigingstelling................................................................................................... 79
opvallende kenmerk van dit opgestarte go .................................................................................................. 79
IV: verloop van het gerechtelijk onderzoek ...................................................................................................... 80
relatie tussen de OR en de politiediensten ................................................................................................... 81
de onderzoeksrechter ................................................................................................................................... 81
voornaamste onderzoekshandelingen .......................................................................................................... 81
V: de actiemogelijkheden van het om, de rechtstreeks belanghebbenden, de partijen (IVS en BP) en derden
.......................................................................................................................................................................... 96
het openbaar ministerie................................................................................................................................ 96
de rechtstreeks belanghebbenden ............................................................................................................... 96
de partijen (Inverdenkinggestelde en burgerlijke partij) .............................................................................. 97
derden ........................................................................................................................................................... 98
VI: het toezicht op het gerechtelijk onderzoek ............................................................................................... 100
Het klassiek of algemeen toezicht (toezichtswijze 1) .................................................................................. 100
het facultatief toezicht op de bijzondere opsporingsmethoden (toezichtswijze 2) .................................... 102
het driemaandelijks toezicht op de burgerinfiltratie zolang deze niet is beëindigd (toezichtswijze 3) ...... 103
hoofdstuk VI: de voorlopige hechtenis ............................................................................................................... 104
I: definitie en kenmerken ................................................................................................................................ 104
II: arrestatie (of aanhouding) (stap 1) ............................................................................................................. 105
1: bestuurlijke of administratie aanhouding ............................................................................................... 105
2: gerechtelijke aanhouding ........................................................................................................................ 105
III: bevel tot medebrenging (stap 2) ................................................................................................................ 107
IV: aanhoudingsbevel (stap 3) ......................................................................................................................... 108
Voorwaarden .............................................................................................................................................. 108
geen rechtsmiddelen .................................................................................................................................. 110
betekening .................................................................................................................................................. 110
uitvoering van het bevel tot aanhouding .................................................................................................... 110
contactverboden ......................................................................................................................................... 111
VI: verdere handhaving van voorlopige hechtenis .......................................................................................... 111
Eerste handhaving van de VH ..................................................................................................................... 112
latere handhaving van de VH ...................................................................................................................... 113
VII: rechten van de persoon bij verhoren tijdens de handhaving van de VH .................................................. 115
3
, VIII: rechtsmiddelen tegen de eerste en latere handhavingen ....................................................................... 115
IX: tussentijdse opheffing van het aanhoudingsbevel door de onderzoeksrechter ........................................ 116
X: de vrijheid en invrijheidstelling onder voorwaarden .................................................................................. 116
voorwaarden ............................................................................................................................................... 117
duur ............................................................................................................................................................. 117
opheffing of wijziging van de voorwaarden ................................................................................................ 117
controle en sanctie ...................................................................................................................................... 117
XI: de vrijheid of invrijheidstelling mits betaling van een borgsom ................................................................ 117
XII: vergoeding wegens onregelmatige of onwerkzame hechtenis ................................................................ 118
Onregelmatige voorlopige hechtenis .......................................................................................................... 118
Onwerkzame voorlopige hechtenis ............................................................................................................ 118
hoofdstuk VII: de regeling van de rechtspleging ................................................................................................. 120
I: de beschikking tot mededeling .................................................................................................................... 120
II: controle op de observatie, de infiltratie en de burgerinfiltratie op het einde van het gerechtelijk onderzoek
........................................................................................................................................................................ 120
IV: procedure voor de raadkamer ................................................................................................................... 122
verloop procedure voor de raadkamer ....................................................................................................... 122
V: taak van de raadkamer ............................................................................................................................... 123
VI: beschikkingen van de raadkamer .............................................................................................................. 124
VII: motiveringsplicht van de raadkamer ........................................................................................................ 125
VIII: gezag van de beschikkingen van de raadkamer ....................................................................................... 125
IX: de rechtsmiddelen tegen de beslissingen i.v.m. de regeling van de rechtspleging ................................... 126
hoger beroep tegen beschikkingen van de raadkamer ............................................................................... 126
cassatieberoep tegen arresten van de kamer van inbeschuldigingstelling ................................................ 128
X: einde van het onderzoek en weerslag op de voorlopige hechtenis ............................................................ 128
XI: de onderzoeksgerechten als vonnisgerecht ............................................................................................... 130
internering .................................................................................................................................................. 130
opschorting ................................................................................................................................................. 131
hoofdstuk VIII: terechtzittingen, vonnissen en arresten ..................................................................................... 132
I: mondeling, tegensprekelijk en openbaar debat .......................................................................................... 132
II: motivering van vonnissen en arresten ........................................................................................................ 133
III: bewijs ......................................................................................................................................................... 135
A: bewijslast ................................................................................................................................................ 135
B: Bewijsmiddelen ....................................................................................................................................... 135
C: bewijswaarde .......................................................................................................................................... 136
D: bewijskracht............................................................................................................................................ 137
IV: de kwalificatie van het feit ......................................................................................................................... 137
4
