Samenvatting Sociale Psychologie

Sociale psychologie

HOOFDSTUK 1: KENNISMAKING MET DE PSYCHOLOGIE

 Toxische positiviteit= foute positiviteit
(bv. tegen iemand zeggen die een relatiebreuk gehad heeft: ’je zal wel iemand
beter vinden’)
 Sociale deprivatie= iets word je ontnomen (dat je nodig hebt)
 sociaal contact word je ontnomen
gevolg: latere problematiek, want andere zijn nodig voor gezond welzijn



 sociale paradox= tegenstrijdigheid
 enerzijds hebben we anderen nodig, anderzijds proberen we ons af te scheiden
van anderen
(vb. trein: weg van elkaar gaan zitten)
 connectiekans= bewust connecties maken met iemand die je totaal niet kent



Invloed mensen kan:

- impliciet zijn= subtieler (tov anderen)
- expliciet zijn= duidelijker (directe instructie)

1.1 STUDIEOBJECT VAN DE SOCIALE PSYCHOLOGIE


 sociale psychologie= wetenschappelijke studie van de manier waarop de
gedachten, gevoelens en handelingen van mensen beïnvloed worden door de
feitelijke, voorgestelde of geïmpliceerde aanwezigheid van andere mensen
 Allport grondlegger van de sociale psychologie



Wetenschappelijke studie:

 Het is belangrijk om een onderscheid te maken tussen je intuïtie (gezond
verstand) en je alledaagse kennis
 Beide toevallige vaststelling
 Wetenschap empirische cyclus



 Wetenschap objectief
 Intuïtie subjectief
Bv. rosharige hebben een goede intuïtieve kennis



 Wachtverzachters= helpen je om het wachten te verzachten (bv. zouden
mensen door het rood licht oversteken wanneer ze weten hoe lang ze moeten
wachten voordat het groen word?)



2 methodes:

,Sociale psychologie
1) Begrijpende/beschrijvende methode= kwalitatieve methode, je wilt iets te
weten komen en gaat feiten verzamelen
2) correlationele methode= 2 fenomenen met elkaar vergelijken waar je een
samenhang tussen gaat zoeken

 Geen ene methode is beter dan de andere. Het hangt er van af wat je wil
onderzoeken/ te weten komen



soorten correlatie:

1) 0-correlatie= hebben geen samenhang (bv. de temperatuur en de hik
hebben)
2) Positieve correlatie= ze bewegen naar dezelfde richting (bv. hoe meer
mensen aanwezig zijn bij een noodgeval, hoe langer de tijd vooraleer er hulp
geboden word)
3) Negatieve correlatie= stijging van de ene variabele, daling van de andere
variabele (bv. hoe meer je naar de lessen gaat, hoe minder je moet studeren
achteraf)



 Correlatie is niet hetzelfde als causaliteit!
 Causatie= oorzaak-gevolg verband  hier geen sprake van




 Geen causaal verband MAAR correlationeel onderzoek
 Het ene is niet het gevolg van het andere, maar er is
een samenhang

 Causatie= tussen 2 gedragingen kan je een oorzaak
vastleggen
 Het ene is oorzaak van het andere

(Bv. experiment films: een neutrale film en een agressieve
film) hoe agressief zijn nu de 2 groepen?

 Agressieve films veroorzaken dat kinderen zich anders zullen gedragen



 onafhankelijke variabele: diegene die door de onderzoeker
gemanipuleerd / veranderd wordt om een effect op de afhankelijke
variabele te meten; diegene waarvan verwacht wordt dat hij
invloed heeft op de afhankelijke variabele; veroorzaakt deze een
verandering in jouw afhankelijke variabele?

 afhankelijke variabele: die variabele die afhankelijk is van de
onafhankelijke variabele; het gedrag dat gemeten wordt

,Sociale psychologie
experiment

stelling: mineralen of gewoon water word toegediend aan een plant

 Afhankelijke variabele= mate waarin de plantjes groeien
 Onafhankelijke variabele= het soort water

Experiment kleuren zien

Experiment: lees de kleur:
1. 7,33 seconden, de woorden staan met de juiste kleur.
2. 10,35 seconden, de kleuren staan verkeerd Je moet nadenken want je focust meer
op woorden dan op kleuren.


 Onafhankelijke Variabele: Wanneer gaat de proefpersoon het sneller
kunnen. Staan de woorden in dezelfde kleur?
Afhankelijke variabele: tijd



Variabele:
Gedachten, gevoelens en handelingen van mensen

 ABC:
1) A= gevoel/affect
2) B= gedrag/behavior
3) C= cognitie/ denken



 Outer-scorecard= hoe je je presenteert aan de buitenwereld
 Inter-scorecard= hoe je werkelijk bent



Feitelijke, voorgestelde of geïmpliceerde aanwezigheid

 Fysieke feitelijke aanwezigheid= bv. rugzak toerist in de luchthaven 
mensen worden bang door zijn/haar fysieke aanwezigheid)
 Voorgestelde aanwezigheid= beïnvloed door de voorgestelde aanwezigheid
van anderen
 Impliciete/ onrechtstreekse aanwezigheid= (bv. reclamemaker komt zelf niet
in beeld) (bv. pijlen op de grond van de ikea, degene die achter het idee zit komt
niet in beeld)



Aanvullingen

 Mensen worden beïnvloed, maar wij beïnvloeden ook zelf mensen gebeurd niet
altijd bewust
Bv. degene die als eerste door een rood licht oversteekt beïnvloed onbewust
andere mensen die dat daarna ook gaan doen

, Sociale psychologie

Eigen invalshoek sociale psychologie

 Persoonlijkheidspsychologie= gedrag verklaren adhv
persoonlijkheidskenmerken
 Sociale psychologie/situationisme= naar de situatie kijken,
Verklaringen zoeken voor het gedrag. Niet alleen zoeken in de
persoonlijkheid maar ook in het interactionisme met andere personen

 Interactionisme= onder invloed van andere mensen staan




 “The situation does not absolve personal responsibility.”= De situatie spreekt
individuele verantwoordelijkheid niet vrij
Elke goede persoon kan slecht gedrag stellen als het onder druk wordt gezet




HOOFDSTUK 2 GROEPSNORMEN

 Welke afspraken er worden gemaakt in een groep
 Normen kunnen van groep tot groep verschillen
 Wat in een bepaalde groep als norm (‘normaal’) beschouwd word
 Kan van groep tot groep verschillen (vb. cultuur)


Experiment
 Mensen dichter benaderen dan eigenlijk nodig is
 Experiment toont aan dat mensen een bepaalde afstand als norm beschouwen




2 normen:
o impliciete norm: onuitgesproken norm (vb. wanneer op een verjaardagsfeest
taart word gegeten, is het de gewoonte om te wachten tot iemand de stukjes
taart uitdeelt en dat je op u beurt wacht)
o expliciete norm: een affiche waar duidelijk op staat wat de norm is (bv. afval
in de vuilbak gooien)

2.1 HOE NORMEN ONTSTAAN


2.1.1 NORMEN DIE VAN BOVENAF OPGELEGD WORDEN
 Verticale, hiërarchische structuur:
 Binnen een hiërarchie worden normen opgelegd
 In een hiërarchie verhouden mensen zich tegenover elkaar adhv hun functie.
Mensen met een hogere functie kunnen normen opleggen aan mensen die zich
lager verhouden
(vb. hogeschool, gezin, verkeer, religieuze organisatie,..)