Samenvatting Fundamentals of Cognition, ISBN: 9781317208532 cognitieve psychologie

(PSYCHOLOGIE

A. WAT IS COGNITIEVE PSYCHOLOGIE

= mentale processen die instaan voor
- Verwerven (leren)
- Opslaan (bewaren)
- Transformeren van informatie (opslaan en er iets meedoen)
o Processen die zich afspelen in ons hoofd

Concreet:
Visuele en auditieve perceptie
Aandacht
Leren Bv. bij mondeling examen
Taal- en (numerieke) vaardigheid
Lange termijn geheugen
Problemen oplossen en redeneren

 Vanaf de jaren ‘50
 Nadruk op interne processen
 Pioniers
_Abbinghaus en de vergeetcurve
_Bartlett en schema’s
_William James (interesse in functies)


Griekse filosofen
waren al bezig met constructen van de psychologie

1. Plato: metaforen
 Geheugen = ‘wastablet’
Als iets erin gekerfd is => opgeslagen in geheugen
Als de tablet valt => herinneringen moeilijk op te halen
 Geheugen = ‘vogelkool’
Je stapt in een vogelkooi. Je moet juiste antwoord vinden op de vraag
dus juiste vogeltje zoeken.
Als je dit snel vindt => goed opgeslagen herinnering
Als je het vogeltje ziet, maar je kan het niet pakken => ligt op puntje van
je tong
2. Aristoteles
 Het geheugen is afhankelijk van vorming van verbindingen of associaties
(Linken leggen) gebaseerd op wetten tussen gebeurtenissen, gevoelens
en ideeën

, o Filosofen zijn:
Redenaars: in breed uitleggen
Denkers: ik denk dat het zo gebeurd is
 Introspectie: systematisch je eigen gedachten onderzoeken
 Ze willen overtuigen: “mnemonics”

Mnemonics
= geheugensteuntjes (technieken om het onthouden van informatie te verbeteren
 Methode van Loci (plaats methode)
 Kapstokwoorden (informatie onthouden door info te associëren met steen,
zee)
 Acroniemen (woord vormen met beginletters)

Rationalisme
(Descartes)
 Ik denk dus ik ben
 Dualisme: lichaam en geest apart, maar met elkaar verbonden via
pijnappelklier
- Bv. als iemand sterft, geest stijgt op en lichaam rot weg

Empirisme
(Francis Bacon, John Locke)
 Kennis komt door ervaring (observatie is noodzakelijk)
 Geest komt tot stand via sensorische processen
(Lichaam en geest zijn machines die leren)
 Associationisme (= iets die vaak samen voorkomt wordt geassocieerd)

Nog meer filosofie
 Systematische observatie (eerst zit en denken => observeren)
 Wetenschappelijke revoluties
- Copernicus: geocentrisme -> heliocentrisme
 Mensen onderworpen aan natuurwetten en kunnen het voorwerp
zijn van studie: in het begin werden deze ideeën heel zwaar
geketterd door de kerk, maar kreeg meer en meer inspraak op de
maatschappij
- Von Helmholtz: meten van zenuwimpulsen
 Geest beïnvloedt spieren vanuit onze hersenen (stimuleren van zenuw in de
poot van kikker)
 Resultaat: zenuwsnelheid= 100km/u
- Darwin: evolutieleer
 Soort veranderd door zich aan te passen aan omstandigheden
 Afbrokkelende macht van de kerk
- Hoezo? Kerk ging niet meer gepaard met de wetenschap => we mogen
vanaf dan geest bestuderen, geest is niet langer ‘God’

,Eerst psychologisch laboratorium
(Wilhelm Wundt)
 1 v/d studenten van Helmholtz
 Grote impact
- Veel studenten in de leer bij hem, die later labo’s hebben opgericht
 Structuralisme
- Onderzoek naar de elementen van het bewustzijn => elk complex
proces kan gereduceerd worden tot een combinatie van elementaire
componenten
 Methode: ‘analytische introspectie’ (= alles omschrijven van gebeurtenis)
 3 basisvragen:
- Wat zijn de basiselementen?
- Hoe worden ze gecombineerd?
- Wanneer worden ze gecombineerd?

(William James)
 1 v/d studenten van Wundt
 Focus op processen, hoe functioneert iets?
 Functionalisme= toegepast onderzoek, zoeken naar oplossingen voor bepaalde
problemen
 Boek “principles op psychology”
- Stroom van info die doorheen ons bewustzijn gaat en daarop moeten
we focussen, niet op ene tijdstip
 Morfologie=studie van de bouw
Fysiologie=studie van de werking
 Quote:
- “Succes v/d psychologie zal afhangen van de mate waarin het een
concrete oplossing biedt voor problemen”
Toont aan dat James vooral toegepast onderzoek doet
 Productie/ergonomie (Hawthorne experimenten: het effect van licht op de
productie)
- => hebben werkenemers veel/minder licht nodig voor maximale
productie
- placebo-effect: in alle gevallen presteerden ze beter, mensen zijn
bewust dat met zich begaan is en dat leidt tot betere productie
 Methode:
- Analytische introspectie nog gangbaar, maar wordt alsmaar meer
bekritiseerd
 Waarom? Onbetrouwbaar
1.Onvolledig of verstoord ( bewust of onbewust)
2.periode tussen ervaring en moment van vertellen => vergeten
3.twee contrasterende verhalen
->reden om over te stappen naar objectieve metingen

, Behaviorisme
 Meten is weten (enkel objectieve metingen)
 Psychologie wetenschappelijker maken
- Geest niet bestudeerbaar
- Gedrag is observeerbaar i.t.t. geest
- Gedrag bestudeerd met onderzoeksmethoden uit de
natuurwetenschappen (experimenten)
 Geïnspireerd door positivisme
- Theorieen baseren op directe observatie
- S= Onafhankelijk variabelen= effect van stimulus (wordt gemanipuleerd)
R= afhankelijke variabelen= respons (wordt gemeten)
- Kennis => relatie tussen variabelen
 Iedereen moet proef verstaan en kunnen uitvoeren

(John Watson)
 Psychologie niets te maken met letterkunde/geschiedenis, zou bij de exacte
wetenschappen moeten zitten
 Alle gedrag is het gevolg van een eerdere ervaring
 Kleine albert
- Baby kan je alles aanleren
- Wil alles aanraken, maar rat met gecombineerd met luid geluid => er
ontstaat een angstrespons => angst van rat
 De hond van pavlov
- Het verschijnsel dat honden beginnen te kwijlen wnr ze voedsel word
aangeboden

Klassieke conditionering
- Ongeconditioneerd
e stimulus? voedsel
- Ongeconditioneerd
e respons?
Speeksel bij
voedsel
- Geconditioneerde
stimulus? bel
- Geconditioneerde
respons? Speekselafscheiding bij bel


 Nature= wat krijg je mee met genen
Nurture= wat krijg je mee met omgeving/opvoeding