GEZONDHEIDSORGANISATIE
(1) Structuur van de gezondheidszorg: het Belgisch gezondheidszorgbeleid
1. Federaal niveau
- Bevoegd voor zaken die niet aan de gemeenschap of gewesten overgedragen worden:
- Sociale zekerheid
- Financiëring gezondheidszorg
- Federale wet = globale kader gezondheidszorgà infrastructuur, financiëring, capaciteit en type
zorgverlening
- Bevoegd FOD: volksgezondheid en veiligheid van voedselketen en leefmilieuà advies
gezondheidszorg
2. Gemeenschapsniveau
- Bevoegd voor persoonsgebonden aangelegenheden:
- Onderwijs
- Huisvesting
- Gezondheid
- Sociale bijstand
e
- 6 staatshervormingà bevoegdheden van fedraal niveau naar gemeenschaps-en gewestniveau
- Wetgevende= Vlaams parlement
- Uitvoerende macht= Vlaamse regering
- Gemeenschapsniveau: bevoegd voor beleid over zorgverstrekking in en buiten verpleeginrichting
- Uitzonderingen die onder fedraal niveau vallen:
- De organieke wetgeving
- Financiëring van de exploitatie: indien geregeld door organieke wetgeving
- Ziekte-en invaliditeitsverzekering
- Basisregels van programmatie
- Basisregels van financiëring van infrastructuur, met inbegrip zware medische apparatuur
- De nationale erkenningsnormen, uitsluitend als die weerslag kunnen hebben op punt 2 en 5
- Bepaling van de voorwaarde voor en de aanwijzing tot de status van universitair ziekenhuis,
overeenkomstig met de wet op de ziekenhuizen
- De gezondheidsopvoeding alsook de activiteiten en diensten op vlak van de preventieve
gezondheidszorg, uitgezonderd nationale maatregelen inzake profylaxis
2.1. Preventief gezondheidsbeleid
- 4 vormen preventie:
- Primaire: gezondheid handhaven en ziekte vermijden
- Secunaire: het vroegtijdig opsporen van ziekte door gerichte maatregelen
- Tertiare: verdere invalidering voorkomen door de handicap/ ziekte te beheersen (cure +
care!)
- Quaternaire: vermijden van onnodig medisch handelen en overmedicalisering bij patiënten
- Vlaanderenà focus op focus op primaire
,2.1.1. Gezondheidsdoelstellingen
- Vlaamse regering werkt met gezondheidsdoelstellingen
- 5 doelstellingen (behalen tussen 1998-2002)
- Kracht: helpen om richting te geven aan het beleid over preventieve gezondheid
- Hoe bepalen?
- à Nationale gezondheidsenquêtes door Wetenschappelijk instituut volksgezondheid (om de
5j)
- à Gezondheidsconferenties
- 2002: daling van aantal zelfdodingen à beleidsprioriteit
- Originele doelstellingen blijven van kracht tot ze verlengd of herformuleerd worden
- De Vlaamse gezondheidsdoelstellingen: Tegen 2020
- Kwaliteitsvol vaccinatiebeleid in Vlaanderen de bevolking gedurende het hele leven
doeltreffend beschermen
- De Vlaamse bevolkingsonderzoeken naar baarmoederhals-, borst-, en darmkanker efficiënt
georganiseerd
- Gezondheidswinst realiseren op bevolkingsniveau door gebruik van tabak, alcohol en drugs
terug te dringen
- Aantal ongevallen in privésfeer en in het verkeer afnemen met 20%
- Gezondheidswinst realiseren op bevolkingsniveau door het aantal mensen dat fysiek actief is,
evenwichtig eet en een gezond gewicht nastreeftà doen stijgen
- Het aantal suïcides in vlaanderen met 20% doen dalen
- Naast gezondheidsdoelstellingenà ook een decreet over preventieve gezondheidsbeleid,
kansgroepen over seksuele gezondheid tot bevolkingsonderzoek borstaknker
- Introductie: ‘partnerorganisatie’
- = organisaties die overheidssubsidies krijgen in ruil voor ondersteuning aan de organisatie
in het veld en aan het locoregionaal gezondheidsoverleg (LOGO)
- Decreet: legt wettelijke basis voor LOGO’s
2.1.2. LOGO’S
- Samenwerkingsverbanden voor gezondheidsoverleg en gezondheidsorganisatie
- Georganiseerd per regio van 100 000-400 000 inwoners
- klein genoeg voor overzicht op probleem te houden
- groot genoeg om epidemiologische info te verzamelen
- Vlaanderen + brussel: 15 LOGO’s
- Worden ondersteund door ondersteuningscel LOGO (OCL)
- Verplichte actoren:
- Arbeidsgeneeskunde
- Beroepsverenigingen van medische en paramedische zorgverstrekkers
- Consultatiebureau kind en gezin
- Erkende diensten voor gezins-en bejaardenhulp
- Gezondheidscentra
- CLB
- Huisartsenkringen en ziekenfondsen
,2.1.3. VIGeZ
= Het Vlaamse Instituut voor Gezondheidspromotie en Ziektepreventie
- Fusie van Vlaams Instituut Gezondheidspromotie en ondersteuningscel LOGO
- Expertisecentrum
- Levert strategieën, advies en ondersteuning van gezondheidspromotie
- Ontwikkelen gebruiksklare paketten voor gezondheidspromotie
- Scharnierfunctie tussen therie en praktijk van gezondheidspromotie
- Werkt nauw samen met LOGO à ondersteuning aan de locale werking
2.2. Thuis- en ouderenzorgbeleid
- Vlaamse gemeenschap bevoegd voor de planning, toezicht en erkenning van:
- Woon-zorgcentra, rust-en verzorgingstehuizen, serviceflag-ts, dagverzorgingscentra, centra
voor kort-en herstel verblijf
2.3. Beleid eerstelijnsgezondheidszorg
- Gaat om organisatorische taken:
- Zorg afstemmen op noden van zorg-en hulpvragers
- Werking van zorgaanbieders afstemmen
- Transmurale afspraken
- Navromingen
- …
- Erkenning + subsidiëring van samenwerkingsinitiatieven in de 1e-lijnsGZHZ (SEL):
- Plaatselijke vertegenwoordigers van huisartsen, VPK, diensten voor gezinszorg, OCMW’s,…
2.4. Beleid voor ziekenhuizen en geestelijke gezondheidszorg
- Vlaamse gemeenschap bevoegd voor planning en erkenning van deze centra
- Verschillende soorten ziekenhuizen:
- Algemene ziekenhuizen:
§ 24/24u medische en gespecialiseerde hulp
§ 150 erkende bedden
§ Heelkundige + inwendige afdeling
§ Veschillende afdelingen aanwezig:Anesthesiologie, radiologie, revalidatie,…
- Psychiatrische ziekenhuizen:
§ Behandeling en opvolging aan zorgvragers met ernstige psychische problemen
§ Voltijdse opname, dagbehandeling,…
- Categorale of gespecialiseerde ziekenhuizen:
§ Kleinere ZH
§ Revalidatie of zorg voor geriatrische patiënten
- Universitair ziekenhuis:
§ Bieden zeer gespecialiseerde behandelingen
§ Taak: zorgverleners op te leiden, wetenschappelijk onderzoek doen en bij dragen tot
ontwikkeling van nieuwe technologieën
, 2.4.1. Erkenning
- Erkenning en programmatie
- Erkenning krijgenà aantal vereisten voldoen
- Hygiëne,
- Veiligheid,
- Kwaliteit van de zorg
- Erkenning wordt NOOIT definitief toegekend
- Voortdurende inspectie en evaluatie
- Regionale overheden krijgen bevoegdheid om erkenningsnormen vast te leggen
2.4.2. Programmering
- Programmeringsnormen: leggen het max. aantal diensten vast
- Erkenningsnormen: bepalen de criteria waaraan een ziekenhuis moet voldoen om erkend te worden
2.4.3. Vlaamse zorgverzekering
- Bevoedheid van Vlaamse gemeenschap
- Indien persoon zwaar zorgbehoevend isà vlaamse zorgverzekering neemt deel op zich
- Doel: medische hulp en zorgverlening betaalbaar houden en dit verzekeren
3. Provinciaal niveau
- Provinciaal geneeskundige commisie
- Taak: besmettelijke ziektes bestrijden
- Controle en uitoefening van de geneeskundige, verpleegkundige en paramedische beroepen
- Erkenning van diploma’s
4. Gemeentelijk niveau
- Bevoegd om orde, rust, veiligheid en hygiëne te handhaven
- à milieuhygiëne, besmettelijke ziekte en hygiëne van scholen en woningen
- Vnl: OCMW’s
- Maatschappelijke dienstverlening
(1) Structuur van de gezondheidszorg: het Belgisch gezondheidszorgbeleid
1. Federaal niveau
- Bevoegd voor zaken die niet aan de gemeenschap of gewesten overgedragen worden:
- Sociale zekerheid
- Financiëring gezondheidszorg
- Federale wet = globale kader gezondheidszorgà infrastructuur, financiëring, capaciteit en type
zorgverlening
- Bevoegd FOD: volksgezondheid en veiligheid van voedselketen en leefmilieuà advies
gezondheidszorg
2. Gemeenschapsniveau
- Bevoegd voor persoonsgebonden aangelegenheden:
- Onderwijs
- Huisvesting
- Gezondheid
- Sociale bijstand
e
- 6 staatshervormingà bevoegdheden van fedraal niveau naar gemeenschaps-en gewestniveau
- Wetgevende= Vlaams parlement
- Uitvoerende macht= Vlaamse regering
- Gemeenschapsniveau: bevoegd voor beleid over zorgverstrekking in en buiten verpleeginrichting
- Uitzonderingen die onder fedraal niveau vallen:
- De organieke wetgeving
- Financiëring van de exploitatie: indien geregeld door organieke wetgeving
- Ziekte-en invaliditeitsverzekering
- Basisregels van programmatie
- Basisregels van financiëring van infrastructuur, met inbegrip zware medische apparatuur
- De nationale erkenningsnormen, uitsluitend als die weerslag kunnen hebben op punt 2 en 5
- Bepaling van de voorwaarde voor en de aanwijzing tot de status van universitair ziekenhuis,
overeenkomstig met de wet op de ziekenhuizen
- De gezondheidsopvoeding alsook de activiteiten en diensten op vlak van de preventieve
gezondheidszorg, uitgezonderd nationale maatregelen inzake profylaxis
2.1. Preventief gezondheidsbeleid
- 4 vormen preventie:
- Primaire: gezondheid handhaven en ziekte vermijden
- Secunaire: het vroegtijdig opsporen van ziekte door gerichte maatregelen
- Tertiare: verdere invalidering voorkomen door de handicap/ ziekte te beheersen (cure +
care!)
- Quaternaire: vermijden van onnodig medisch handelen en overmedicalisering bij patiënten
- Vlaanderenà focus op focus op primaire
,2.1.1. Gezondheidsdoelstellingen
- Vlaamse regering werkt met gezondheidsdoelstellingen
- 5 doelstellingen (behalen tussen 1998-2002)
- Kracht: helpen om richting te geven aan het beleid over preventieve gezondheid
- Hoe bepalen?
- à Nationale gezondheidsenquêtes door Wetenschappelijk instituut volksgezondheid (om de
5j)
- à Gezondheidsconferenties
- 2002: daling van aantal zelfdodingen à beleidsprioriteit
- Originele doelstellingen blijven van kracht tot ze verlengd of herformuleerd worden
- De Vlaamse gezondheidsdoelstellingen: Tegen 2020
- Kwaliteitsvol vaccinatiebeleid in Vlaanderen de bevolking gedurende het hele leven
doeltreffend beschermen
- De Vlaamse bevolkingsonderzoeken naar baarmoederhals-, borst-, en darmkanker efficiënt
georganiseerd
- Gezondheidswinst realiseren op bevolkingsniveau door gebruik van tabak, alcohol en drugs
terug te dringen
- Aantal ongevallen in privésfeer en in het verkeer afnemen met 20%
- Gezondheidswinst realiseren op bevolkingsniveau door het aantal mensen dat fysiek actief is,
evenwichtig eet en een gezond gewicht nastreeftà doen stijgen
- Het aantal suïcides in vlaanderen met 20% doen dalen
- Naast gezondheidsdoelstellingenà ook een decreet over preventieve gezondheidsbeleid,
kansgroepen over seksuele gezondheid tot bevolkingsonderzoek borstaknker
- Introductie: ‘partnerorganisatie’
- = organisaties die overheidssubsidies krijgen in ruil voor ondersteuning aan de organisatie
in het veld en aan het locoregionaal gezondheidsoverleg (LOGO)
- Decreet: legt wettelijke basis voor LOGO’s
2.1.2. LOGO’S
- Samenwerkingsverbanden voor gezondheidsoverleg en gezondheidsorganisatie
- Georganiseerd per regio van 100 000-400 000 inwoners
- klein genoeg voor overzicht op probleem te houden
- groot genoeg om epidemiologische info te verzamelen
- Vlaanderen + brussel: 15 LOGO’s
- Worden ondersteund door ondersteuningscel LOGO (OCL)
- Verplichte actoren:
- Arbeidsgeneeskunde
- Beroepsverenigingen van medische en paramedische zorgverstrekkers
- Consultatiebureau kind en gezin
- Erkende diensten voor gezins-en bejaardenhulp
- Gezondheidscentra
- CLB
- Huisartsenkringen en ziekenfondsen
,2.1.3. VIGeZ
= Het Vlaamse Instituut voor Gezondheidspromotie en Ziektepreventie
- Fusie van Vlaams Instituut Gezondheidspromotie en ondersteuningscel LOGO
- Expertisecentrum
- Levert strategieën, advies en ondersteuning van gezondheidspromotie
- Ontwikkelen gebruiksklare paketten voor gezondheidspromotie
- Scharnierfunctie tussen therie en praktijk van gezondheidspromotie
- Werkt nauw samen met LOGO à ondersteuning aan de locale werking
2.2. Thuis- en ouderenzorgbeleid
- Vlaamse gemeenschap bevoegd voor de planning, toezicht en erkenning van:
- Woon-zorgcentra, rust-en verzorgingstehuizen, serviceflag-ts, dagverzorgingscentra, centra
voor kort-en herstel verblijf
2.3. Beleid eerstelijnsgezondheidszorg
- Gaat om organisatorische taken:
- Zorg afstemmen op noden van zorg-en hulpvragers
- Werking van zorgaanbieders afstemmen
- Transmurale afspraken
- Navromingen
- …
- Erkenning + subsidiëring van samenwerkingsinitiatieven in de 1e-lijnsGZHZ (SEL):
- Plaatselijke vertegenwoordigers van huisartsen, VPK, diensten voor gezinszorg, OCMW’s,…
2.4. Beleid voor ziekenhuizen en geestelijke gezondheidszorg
- Vlaamse gemeenschap bevoegd voor planning en erkenning van deze centra
- Verschillende soorten ziekenhuizen:
- Algemene ziekenhuizen:
§ 24/24u medische en gespecialiseerde hulp
§ 150 erkende bedden
§ Heelkundige + inwendige afdeling
§ Veschillende afdelingen aanwezig:Anesthesiologie, radiologie, revalidatie,…
- Psychiatrische ziekenhuizen:
§ Behandeling en opvolging aan zorgvragers met ernstige psychische problemen
§ Voltijdse opname, dagbehandeling,…
- Categorale of gespecialiseerde ziekenhuizen:
§ Kleinere ZH
§ Revalidatie of zorg voor geriatrische patiënten
- Universitair ziekenhuis:
§ Bieden zeer gespecialiseerde behandelingen
§ Taak: zorgverleners op te leiden, wetenschappelijk onderzoek doen en bij dragen tot
ontwikkeling van nieuwe technologieën
, 2.4.1. Erkenning
- Erkenning en programmatie
- Erkenning krijgenà aantal vereisten voldoen
- Hygiëne,
- Veiligheid,
- Kwaliteit van de zorg
- Erkenning wordt NOOIT definitief toegekend
- Voortdurende inspectie en evaluatie
- Regionale overheden krijgen bevoegdheid om erkenningsnormen vast te leggen
2.4.2. Programmering
- Programmeringsnormen: leggen het max. aantal diensten vast
- Erkenningsnormen: bepalen de criteria waaraan een ziekenhuis moet voldoen om erkend te worden
2.4.3. Vlaamse zorgverzekering
- Bevoedheid van Vlaamse gemeenschap
- Indien persoon zwaar zorgbehoevend isà vlaamse zorgverzekering neemt deel op zich
- Doel: medische hulp en zorgverlening betaalbaar houden en dit verzekeren
3. Provinciaal niveau
- Provinciaal geneeskundige commisie
- Taak: besmettelijke ziektes bestrijden
- Controle en uitoefening van de geneeskundige, verpleegkundige en paramedische beroepen
- Erkenning van diploma’s
4. Gemeentelijk niveau
- Bevoegd om orde, rust, veiligheid en hygiëne te handhaven
- à milieuhygiëne, besmettelijke ziekte en hygiëne van scholen en woningen
- Vnl: OCMW’s
- Maatschappelijke dienstverlening
