Inhoudsopgave
Afbakening administratief recht ..................................................................................................................... 2
Bronnen.......................................................................................................................................................... 5
Lokale besturen (deel 1)................................................................................................................................ 11
Lokale besturen deel 2 .................................................................................................................................. 17
Openbare diensten ....................................................................................................................................... 25
Ambtenaren ................................................................................................................................................. 28
(Passieve) openbaarheid van bestuur ........................................................................................................... 30
Openbaarheid van bestuur ............................................................................................................................... 30
Communicatie overheid – burger ..................................................................................................................... 40
Klachten en Ombudsdienst ............................................................................................................................... 40
Administratieve contracten .............................................................................................................................. 41
Overheidsopdrachten ....................................................................................................................................... 42
Ruimtelijke ordening .................................................................................................................................... 53
Goederen van de overheid ............................................................................................................................ 63
Curatieve rechtsbescherming ........................................................................................................................ 69
Raad van State .............................................................................................................................................. 78
De Raad voor Vergunningsbetwistingen (gastles 2) ....................................................................................... 86
Oefencollege 1 (mevr. Roos) ......................................................................................................................... 93
Oefencollege 2 (mevr. Van Waeyenberge) .................................................................................................... 99
1
, Administratief recht
Afbakening administratief recht
Wat doet het administratief recht?
o Organiseert het openbaar bestuur
Wie? à uitvoerende macht (regeringen met uitzondering van Raad van State) !!
o Regelt de taakvervulling
= het algemeen belang behartigen
Hoe doen ze dat?
- Ze nemen beslissingen om de wetten te gaan uitvoeren.
- Zelf wetten maken (vb: gemeente beslist dat eidereen belastingen moet
betalen)
- Rechtsprekend (vb: omgevingsvergunning)
= Regelt dus alle handelingen/beslissingen die uitgaan van een administratief orgaan/
overheidsinstelling
Vb: bpost, burgemeester,… vallen hieronder
Vb: Hof van Cassatie valt hier niet onder want is rechterlijke macht
Administratief recht…
Is een o Enige drijfveer is algemeen belang
uitzonderingsrecht o Bevoorrechte positie (want men streeft het algemeen
belang na)
à Zij mogen de regels eenzijdig opleggen
Vb: bij corona
o Zwaardere verplichtingen
Vb: verplicht om alle spelers van de markt te
contacteren en tegen de beste prijs iets te kiezen
Vb: ambtenaren van overheid is niet zomaar iemand
kiezen maar via selectieprocedure
à Overheid moet dus steeds ook motiveren!
Gevolg à overheid is aan eigen rechtsregels onderworpen (niet
gelijk aan het gemeen recht)
Beheerst en neemt Een overheid neemt beslissingen door administratieve
uitvoerbare rechtshandelingen. Deze moeten de algemene beginselen van
beslissingen behoorlijk bestuur respecteren.
= Administratieve Kenmerken: examen
handelingen o Eenzijdig/ gezagshalve
2
, o Verricht door bestuurlijke overheid
o Doet rechtstoestand ontstaan/wijzigen/opheffen
Belang:
o Bevoegdheid administratieve rechtscolleges
o ABBB
o Motiveringsplicht vs openbaarheid
Voorrechten van bestuur:
o Eenzijdig (er moet nooit een toestemming aan de burger
wordeng gevraagd)
o Vermoeden van wettigheid (weerlegbaar)
o Uitvoerbaar
- Bij voorbaat
à Overheid spreekt beslissing uit en deze
moet worden uitgevoerd.
Vb: corona lockdown
- Gedwongen (mits wettelijke machtiging of
hoogdringendheid in algemeen belang)
Soorten:
o Reglementaire/algemene vs. individuele/beschikking
- Regelementair = op iedereen van toepassing
Vb: belastingsbesluit
- Individuele = ten aanzien van iemand
Vb: jachtvergunning geven aan iemand
o Rechtsverlenende vs. niet-rechtverlenende
Vb: jachtvergunning verlenen is rechtsverlenend, een
administratieve sanctie is niet-rechtsverlenend
Niet-rechtverlenende kunnen altijd worden ingetrokken!
Rechtsverlenende is wat moeilijker.
o Genomen met discretionaire bevoegdheid vs. met
gebonden bevoegdheid
- Discretionair = ruime beoordelingsvrijheid
- Gebonden = wanneer je aan bepaalde zaken
moet voldoen en als dat zo is kan je er niets
aan veranderen
Vb: rijbewijs
à Belang van onderscheid!
≠ Meerzijdige administratieve rechtshandelingen!!
En administratieve Voorbeelden: sluiting, geldsanctie,…
sancties
Artikelen: 2, §1 – 3 – 4 – 6 – 14 – 30 – 31, §1 – 45 Wet GAS
3
, Kenmerken:
o krachtens een wet
o opgelegd door bestuur
o ter bestraffing van inbreuk op een rechtsnorm
Administratieve uitvoerbare beslissing?
Vaak geldboete (nooit vrijheidsstraf!)
Is niet hetzelfde als een preventieve veiligheidsmaatregel want
je moet een bestraffend effect hebben.
Bijzonder: GAS (= gemeentelijke administratieve sanctie)
à Wet betreffende de gemeentelijke administratieve sancties
van 24 juni 2013
Wat als je niet akkoord bent met de ingevoerde GAS-boete?
Art. 31 GAS
à Bij Raad van State aanvechten (hoger beroep) tenzij wet
afwijkt.
En legt eisen op voor Elke bestuurshandeling moet
bestuurshandelen 1. Steeds verantwoord zijn in algemeen belang
o Wat is dat?
o Wie bepaalt dat?
o Lager algemeen belang ondergeschikt aan hoger
algemeen belang
o Maar: bottom-up invulling (burgerparticipatie)
2. In overeenstemming zijn met wet
o Wettigheidsbeginsel
o Lagere rechtsregel moet hogere respecteren
o Individuele beslissing moet voldoen aan alle
rechtsregels (hogere-eigen niveau-lagere)
3. Binnen grenzen van toegewezen bevoegdheid
o Machtsoverschrijding: residuaire bevoegdheid vs.
voorbehouden bevoegdheid
Machtsoverschrijding = wanneer je eigenlijk de
bevoegdheid voor iets niet hebt
o Specialiteitsbeginsel en machtsafwendig
(machtsmisbruik eigenlijk)
o Gebonden vs. discretionaire bevoegdheid
4. Gesteld zijn door aangewezen bestuursorgaan
o Verbod delegatie bevoegdheid
4
, - Tenzij wettelijk uitdrukkelijk bepaald
- Of detailmaatregelen (= maatregelen die niet
zo belangrijk zijn)
Zoniet: sanctie!
De overheid wordt gesanctioneerd op twee manieren:
o Door overheid
- = Administratief beroep
- Ofwel bij dezelfde overheid
- Ofwel bij toezichthoudende overheid (of
hiërarchische overheid)
o Door Rechter
- = Jurisdictioneel beroep
- Bij de gewone rechter of bij de
administratieve rechtscolleges
Bronnen
Overzicht bronnen:
Rechtsregels = Dwingende normen die zich rechtstreeks tot iemand of iedereen
richten.
o Geschreven (wet)
o Niet-geschreven (algemene rechtsbeginselen)
(materieel en/of formeel)
o Hiërarchische verhouding
- Bovenstatelijk
- Grondwetgevend
- Wetgevend
- Uitvoerend
n KB of besluit Gemeenschaps-of Gewestregering
n MB of besluit staatssecretaris
n Provinciaal besluit
n Gemeentelijke besluit
n Besluiten van gedecentraliseerde openbare
diensten
Hoe oefent bestuur taken uit?
o Reglementen/verordeningen
o Organieke besluiten
o Individuele besluiten
Hiërarchie respecteren!
Pseudowetgeving = Ministeriële omzendbrieven en dienstorders met
o Instructies
o Richtlijnen/beleidsnormen
5
Afbakening administratief recht ..................................................................................................................... 2
Bronnen.......................................................................................................................................................... 5
Lokale besturen (deel 1)................................................................................................................................ 11
Lokale besturen deel 2 .................................................................................................................................. 17
Openbare diensten ....................................................................................................................................... 25
Ambtenaren ................................................................................................................................................. 28
(Passieve) openbaarheid van bestuur ........................................................................................................... 30
Openbaarheid van bestuur ............................................................................................................................... 30
Communicatie overheid – burger ..................................................................................................................... 40
Klachten en Ombudsdienst ............................................................................................................................... 40
Administratieve contracten .............................................................................................................................. 41
Overheidsopdrachten ....................................................................................................................................... 42
Ruimtelijke ordening .................................................................................................................................... 53
Goederen van de overheid ............................................................................................................................ 63
Curatieve rechtsbescherming ........................................................................................................................ 69
Raad van State .............................................................................................................................................. 78
De Raad voor Vergunningsbetwistingen (gastles 2) ....................................................................................... 86
Oefencollege 1 (mevr. Roos) ......................................................................................................................... 93
Oefencollege 2 (mevr. Van Waeyenberge) .................................................................................................... 99
1
, Administratief recht
Afbakening administratief recht
Wat doet het administratief recht?
o Organiseert het openbaar bestuur
Wie? à uitvoerende macht (regeringen met uitzondering van Raad van State) !!
o Regelt de taakvervulling
= het algemeen belang behartigen
Hoe doen ze dat?
- Ze nemen beslissingen om de wetten te gaan uitvoeren.
- Zelf wetten maken (vb: gemeente beslist dat eidereen belastingen moet
betalen)
- Rechtsprekend (vb: omgevingsvergunning)
= Regelt dus alle handelingen/beslissingen die uitgaan van een administratief orgaan/
overheidsinstelling
Vb: bpost, burgemeester,… vallen hieronder
Vb: Hof van Cassatie valt hier niet onder want is rechterlijke macht
Administratief recht…
Is een o Enige drijfveer is algemeen belang
uitzonderingsrecht o Bevoorrechte positie (want men streeft het algemeen
belang na)
à Zij mogen de regels eenzijdig opleggen
Vb: bij corona
o Zwaardere verplichtingen
Vb: verplicht om alle spelers van de markt te
contacteren en tegen de beste prijs iets te kiezen
Vb: ambtenaren van overheid is niet zomaar iemand
kiezen maar via selectieprocedure
à Overheid moet dus steeds ook motiveren!
Gevolg à overheid is aan eigen rechtsregels onderworpen (niet
gelijk aan het gemeen recht)
Beheerst en neemt Een overheid neemt beslissingen door administratieve
uitvoerbare rechtshandelingen. Deze moeten de algemene beginselen van
beslissingen behoorlijk bestuur respecteren.
= Administratieve Kenmerken: examen
handelingen o Eenzijdig/ gezagshalve
2
, o Verricht door bestuurlijke overheid
o Doet rechtstoestand ontstaan/wijzigen/opheffen
Belang:
o Bevoegdheid administratieve rechtscolleges
o ABBB
o Motiveringsplicht vs openbaarheid
Voorrechten van bestuur:
o Eenzijdig (er moet nooit een toestemming aan de burger
wordeng gevraagd)
o Vermoeden van wettigheid (weerlegbaar)
o Uitvoerbaar
- Bij voorbaat
à Overheid spreekt beslissing uit en deze
moet worden uitgevoerd.
Vb: corona lockdown
- Gedwongen (mits wettelijke machtiging of
hoogdringendheid in algemeen belang)
Soorten:
o Reglementaire/algemene vs. individuele/beschikking
- Regelementair = op iedereen van toepassing
Vb: belastingsbesluit
- Individuele = ten aanzien van iemand
Vb: jachtvergunning geven aan iemand
o Rechtsverlenende vs. niet-rechtverlenende
Vb: jachtvergunning verlenen is rechtsverlenend, een
administratieve sanctie is niet-rechtsverlenend
Niet-rechtverlenende kunnen altijd worden ingetrokken!
Rechtsverlenende is wat moeilijker.
o Genomen met discretionaire bevoegdheid vs. met
gebonden bevoegdheid
- Discretionair = ruime beoordelingsvrijheid
- Gebonden = wanneer je aan bepaalde zaken
moet voldoen en als dat zo is kan je er niets
aan veranderen
Vb: rijbewijs
à Belang van onderscheid!
≠ Meerzijdige administratieve rechtshandelingen!!
En administratieve Voorbeelden: sluiting, geldsanctie,…
sancties
Artikelen: 2, §1 – 3 – 4 – 6 – 14 – 30 – 31, §1 – 45 Wet GAS
3
, Kenmerken:
o krachtens een wet
o opgelegd door bestuur
o ter bestraffing van inbreuk op een rechtsnorm
Administratieve uitvoerbare beslissing?
Vaak geldboete (nooit vrijheidsstraf!)
Is niet hetzelfde als een preventieve veiligheidsmaatregel want
je moet een bestraffend effect hebben.
Bijzonder: GAS (= gemeentelijke administratieve sanctie)
à Wet betreffende de gemeentelijke administratieve sancties
van 24 juni 2013
Wat als je niet akkoord bent met de ingevoerde GAS-boete?
Art. 31 GAS
à Bij Raad van State aanvechten (hoger beroep) tenzij wet
afwijkt.
En legt eisen op voor Elke bestuurshandeling moet
bestuurshandelen 1. Steeds verantwoord zijn in algemeen belang
o Wat is dat?
o Wie bepaalt dat?
o Lager algemeen belang ondergeschikt aan hoger
algemeen belang
o Maar: bottom-up invulling (burgerparticipatie)
2. In overeenstemming zijn met wet
o Wettigheidsbeginsel
o Lagere rechtsregel moet hogere respecteren
o Individuele beslissing moet voldoen aan alle
rechtsregels (hogere-eigen niveau-lagere)
3. Binnen grenzen van toegewezen bevoegdheid
o Machtsoverschrijding: residuaire bevoegdheid vs.
voorbehouden bevoegdheid
Machtsoverschrijding = wanneer je eigenlijk de
bevoegdheid voor iets niet hebt
o Specialiteitsbeginsel en machtsafwendig
(machtsmisbruik eigenlijk)
o Gebonden vs. discretionaire bevoegdheid
4. Gesteld zijn door aangewezen bestuursorgaan
o Verbod delegatie bevoegdheid
4
, - Tenzij wettelijk uitdrukkelijk bepaald
- Of detailmaatregelen (= maatregelen die niet
zo belangrijk zijn)
Zoniet: sanctie!
De overheid wordt gesanctioneerd op twee manieren:
o Door overheid
- = Administratief beroep
- Ofwel bij dezelfde overheid
- Ofwel bij toezichthoudende overheid (of
hiërarchische overheid)
o Door Rechter
- = Jurisdictioneel beroep
- Bij de gewone rechter of bij de
administratieve rechtscolleges
Bronnen
Overzicht bronnen:
Rechtsregels = Dwingende normen die zich rechtstreeks tot iemand of iedereen
richten.
o Geschreven (wet)
o Niet-geschreven (algemene rechtsbeginselen)
(materieel en/of formeel)
o Hiërarchische verhouding
- Bovenstatelijk
- Grondwetgevend
- Wetgevend
- Uitvoerend
n KB of besluit Gemeenschaps-of Gewestregering
n MB of besluit staatssecretaris
n Provinciaal besluit
n Gemeentelijke besluit
n Besluiten van gedecentraliseerde openbare
diensten
Hoe oefent bestuur taken uit?
o Reglementen/verordeningen
o Organieke besluiten
o Individuele besluiten
Hiërarchie respecteren!
Pseudowetgeving = Ministeriële omzendbrieven en dienstorders met
o Instructies
o Richtlijnen/beleidsnormen
5
