Samenvatting Geschiedenis van de architectuur vanaf 1860 volledig 2014-15

Prof:
Hilde
Heynen



Les
8:
27/4/2014







• Voor dit onderdeel zal er een outline en beeldmateriaal beschikbaar worden gesteld
via Toledo.
Er is geen bijkomstige verplichte literatuur.
Wel aangeraden literatuur op Toledo.

1.
INLEIDING


,1.1

19e
eeuw







In
begin
19e
eeuw
probeerde
men
terug
te
grijpen
naar
oudere
stijlen
à
term:
Neo.
Bv.

Neo-­‐gothiek.


Station
Antwerpen
-­‐>
zeker
het
geheel
van
station
=
belangrijk
monument
(ook
in
z’n

geheel
erkend
als
monument,
inclusief
de
stationshal
-­‐>
=
de
latere
overkapping
waar
de

treinen
binnenrijden
(eerst
–
in
19e
eeuw
-­‐
was
dat
stuk
van
het
gebouw
geen
monument,

werd
toen
beschouwd
als
ingenieurskunst
-­‐>
het
glas
met
ijzer.
Het
eigenlijke

stationsgebouw
werd
wel
erkend
als
architectuur).
20e
eeuw
vond
dat
niet
goed
dat
het

uitgesplitst
was
-­‐>
zij
vonden
dat
ingenieurs
wel
goed
konden
ontwerpen
-­‐>
materiaal,

functie
…


=
nieuwe
evolutie
in
de
20e
eeuw.

Station
is
wel
gebouwd
volgens
19e
eeuwse
principes.



19e
eeuw:
opleving
neo-­‐stijlen
en
ook
eclecticisme
(=
verschillende
stijlelementen
uit

verschillende
periodes
samen
gebruiken).



Reactie
tegen
die
gedachten
in
19e
eeuw:



1.2
Adolf
Loos


,

1.

Adolf
Loos

-­‐>
Wenen
begin
20e
eeuw.

Rond
die
periode
in
Wenen:
positivisme
(als
wetenschappelijke
stroming),
psychoanalyse

van
Freud…
Ook
de
kunst
en
literatuur
bloeien
-­‐>
Klimt,
Kokoschka
…
Wenen
rond
1900
is

broeinest
van
nieuwe
ontwikkelingen
en
ideeën
op
cultureel
vlak.
Politieke
verandering

wordt
voorafgegaan
door
heel
wat
wetenschappelijke,
literaire,
artistieke
ontwikkelingen.

Loos
was
daar
een
van
de
voorvechters
van.
Ook
schreef
hij
veel
waardoor
zijn
ideeën

verspreid
werden.










,Een
van
zijn
gebouwen
in
Wenen
is
het
Looshuis,
gesitueerd
tegenover
het
keizerlijk
paleis

en
dat
looshuis
wordt
gekenmerkt
door
een
hele
simpele
eenvoudige
gevel
nagenoeg

zonder
ornamenten
(‘stijlloze
gevel’)
-­‐>
en
dat
moest
zo
voor
Loos.
Hij
vond
het
erg

belangrijk
om
niet
stijlen
van
vroeger
te
gebruiken
en
dat
moet
ook
erkend
worden
in
de

architectuur
à
heel
simpele
stijl
–
hij
noemt
het
ook
‘stilzwijgende
architectuur’.

Eerste
figuur
die
zich
afzette
tegen
wat
in
de
19e
eeuw
heel
gebruikelijk
was
(nl.
de
neo-­‐
stijlen).
Ook
was
hij
heel
erg
gekant
tegen
ornamenten.
Hij
vond:
‘wij
zijn
modern
en

modern
heeft
niets
te
maken
met
ornamenten
en
teruggrijpen
naar
het
verleden).



1.3
Henry
van
de
Velde






2.
Henry
Van
de
Velde

Belangrijke
Belgische
architect.

Linksboven
=
een
van
zijn
vroegste
gebouwen
(een
van
zijn
eigen
huizen).




Betere
foto’s
op
volgende
slides.



Henry
Van
de
Velde
is
belangrijk
omdat
hij
een
nieuwe
architectuur
introduceert.
Een

architectuur
die
op
zoek
gaat
naar
een
eigen
20e
eeuwe
architectuur.
‘Architectuur
moet
op

een
natuurlijke
manier
ontwikkelen
op
de
stand
van
geschiedenis
van
vandaag
en

creativiteit
van
vandaag’
-­‐>
niet
teruggrijpen
naar
oude
stijlen
(-­‐>
zelfde
overtuiging
als

Loos)
à
strijd
tegen
ornamentiek
en
imitatie.

Hij
zette
zich
met
name
af
tegen
het
‘burgerlijk
interieur’
-­‐>
typisch
voor
de
19e
eeuw.
In
de

19e
eeuw
komt
de
burgerklasse
op
-­‐>
industrialisatie,
mensen
die
veel
geld
verdienen
met

handel
en
industrie
-­‐>
zonder
tot
de
adel
te
behoren
zijn
ze
toch
heel
rijk
-­‐>
willen
adel

nadoen
en
brengen
in
hun
interieur
elementen
om
hun
rijkdom
uit
te
stralen
samen.
Heel

veel
ornamenten
om
rijkdom
te
tonen.


,Voor
Van
de
Velde
is
dat
burgerlijk
ingenieur
leugenachtig
-­‐>
portretten
aan
de
muur
zijn

niet
van
onze
voorvaderen,
maar
we
doen
alsof
ze
van
onze
voorvaderen
zijn.
à
Loos:

tegen
imitatie!










,