Farmacologie samenvatting

Farmacologie
Geneesmiddelen:
 Werking/ effect
 Bijwerkingen/nevenwerkingen
 Lichaamsvreemde stof  eliminatie door lichaam
 Moleculaire interactie met aangrijpingspunten in lichaam
9 Biochemische en fysiologische effecten

Farmacologie
= wetenschap die de wisselwerking tussen levende organismen en scheikundige stoffen
(GM) onderzoekt
 Dierenexperimentele farmacologie
9 Wisselwerkingbij dieren
 Klinische of humane farmacologie
9 Onderzoek gezonde en zieke mensen
 beperkingen  eigen methoden/technieken
 Farmacotherapie
= behandeling van patiënten met geneesmiddelen
Farmacokinetiek
= wat het lichaam met het GM doet
Farmacodynamie
= wat het GM met het lichaam doet

Fasen na toedienen GM
 Farmaceutische fase
9 Komt actieve stof beschikbaar voor patiënt?
9 Farmaceutische vorm moet juiste AS bevatten, stabiel zijn, werkzame
bestanddeel in vivo afgeven
 Farmacokinetische fase
9 Bereikt het farmacon de plaats van werking?
9 Na AS in het lichaam van de patiënt is geraakt
 vervoeren naar de werkzame plaats
 ‘first – pass’ – effect, membraanpassage, plasma – eiwitbinding,…
 Farmacodynamische fase
9 Heeft het farmacon een farmacologische werking?
9 GM de plaats van werking bereikt heeft  optreden farmacologisch effect
9 Verwacht een therapeutische effect
 optreden van nevenwerkingen, blootstelling van lichaamsvreemde stof
 Therapeutische fase
9 Leidt de farmacodynamische werking tot therapeutisch resultaat?
9 Soms meetbaar farmacologisch effect
 maar leidt niet tot de gewenste therapeutische effect



Factoren die het farmaceutische effect (ook toxiciteit) bepalen:

,  Toedieningswijze (+ farmaceutische vorm)
 Dosis (of concentratie)
 Tijdsduur en frequentie van toediening
 Farmaceutische beschikbaarheid
 Biologische beschikbaarheid

1 Ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen
 Nieuwe en betere GM en behandelingsmethoden zijn noodzakkelijk
 speurtocht blijft doorgaan
 Voordat een GM op de markt komt  veel onderzoek
 Ontdekking en ontwikkeling van een nieuwe GM vraagt grote inspanning
 (bio)chemie, farmacologie, galenica/farmacie, toxicologie, geneeskunde,…

Geneesmiddelen moeten aan hoge eisen voldoen:
 Farmaceutische kwaliteit
 Werkzaamheid
 Veiligheid

1.1 Waar haalt de industrie deze nieuwe geneesmiddelen?
1.1.1 Natuurlijke bronnen (volksgeneeskunde, planten, dieren,…)
Verschillende soorten bronnen:
 Planten
 Dieren
 Micro – organismen Voorbeeld:
 Humaan bloed - Morfine: zaaddozen Papaver somniferum L.
- Atropine: Atropa belladonna L.
Planten
 Bijdragen industrie:
9 Zuiveren, isoleren, standaardiseren en stabiliseren van actief bestanddeel
9 Na ophelderen van de chemische structuurformule
o Synthetiseren en variaties aanbrengen
o Betere werking en minder nevenwerkingen Voorbeeld hormonen:
(krachtige analgetica uit morfine) - Insuline, steroïden, polypeptiden
Dieren
 Actieve bestanddelen geïsoleerd uit organen, gezuiverd, structuur opgehelderd,
moleculair gewijzigd (vb. hormonen) Voorbeeld bacteriën:
 Ontstaan van hele reeks nieuwe GM - Botox ®: botulinetoxine A (spasmen)
- Lacteol ®: Lactobacillus acidophilusI (darmproblemen)
Micro – organismen
 Industrie speelt een belangrijke rol: isoleren, zuiveren, verfijnen methoden,
structuurbepaling, aanbrengen van modificaties  semi – synthetische penicillinen
(schimmels en bacteriën)
Humaan bloed Voorbeeld schimmels:
- Stollingsfactoren: behandeling hemofilie A en B - Penicillium: antibiotica
- 1.1.2 Toevallige
Immunoglobulinen: ontdekkingen, wijzeging van bestaande
- Enterol ®: Saccharomyces bouardii
molecuulstructuren
o Behandeling infecties (hepatitis B, tetanus, rabiës (diarree)
 Penicilline (A.Flemings)
o immunisuppresiva bij transplantatie
zie artikel

- stamcellen