Samenvatting gedrags- en werkhoudingsproblemen & zorgverbreding
Hoofdstuk 3
Zowel leerproblemen als gedrags- en werkhoudingsproblemen
In elke klas zitten we kinderen die moeite hebben met één of meerdere vakken.
*Zij staan vaak voor een grote inspanning:
*zij moeten energie gebruiken om hun achterstand in te halen.
*Zij moeten energie gebruiken om bij te blijven.
Een kind dat echte leerproblemen heeft, zal de extra inspanning moeten of willen
leveren, maar vaak blijven de gewenste resultaten uit. Kinderen kunnen hierdoor erg
gestresst raken of de motivatie verdwijnt; de kinderen worden passief. De kinderen
kunnen alleen de motivatie opbrengen als de leerkracht erbij staat. Vaak komt de
motivatie weer terug wanneer de leerling merkt dat hij echt geholpen wordt,
bijvoorbeeld bij RT. Toch verdwijnt de motivatie bij RT na enige tijd toch, omdat het
een verplicht nummer wordt. De kinderen vellen een negatief oordeel over zichzelf.
Ze ontwikkelen een steeds negatiever zelfbeeld en een groeiende argwaan tegenover
hulp.
Een leerkracht moet ervoor zorgen dat de kinderen niet in de spiraal van
leerproblemen en werkhoudings- of gedragsproblemen komt. Wanneer extra werk bij
leerlingen niet voor beter resultaat zorgt, zullen ze dit als overbelasting ervaren. Dit is
het sleutelwoord voor vermenging van alle problemen. Overbelasting kan
voorkomen worden door een snelle signalering. Als extra werk niet helpt, moet er een
handelingsplan opgesteld worden, gericht op het opheffen van leerproblemen. Het is
van belang dat je als docent negatief gedrag interpreteert als een teken om didactisch
in te grijpen. Wanneer de overbelasting steeds erger wordt, moet het kind onderzocht
worden door de RT’er of iemand van de schoolbegeleidingsdienst. Deze kan een
nieuw plan opstellen. De taak van de docent is om aangepaste leerstof te verzorgen
en ervoor te zorgen dat het kind dit als zinvol ervaart.
In groep ½ moeten de docenten een goede werkinstelling opbouwen bij de
leerlingen. Dit zal in de hogere groepen echter niet altijd bereikt zijn. Deze kinderen
benutten de leertijd niet voldoende, hierdoor is een achterstand snel gemaakt. Je moet
dit als docent vroeg signaleren. Zodra de leerkracht de werkinstelling in kaart heeft
gebracht, moet het de hoeveelheid leerstof aanpassen aan het kind. Wanneer je dit als
docent niet doet, kunnen makkelijk gedragsproblemen ontstaan. Je zet de leerling
onder druk, deze probeert door vervelend gedrag onder het werk uit te komen. Ook
een verkeerde interpretatie kan leiden tot gedragsproblemen, bijvoorbeeld bij
kinderen met faalangst. Niet elk kind start met een goede werkhouding. De
leerkracht moet ervoor waken dat het kind achterraakt door zijn gebrekkige
, concentratie of dat de relatie tussen hem en de leerling te veel onder druk komt te
staan.
Sommige kinderen vertonen afwijkend gedrag. Door tijdens de instructie
ander gedrag te vertonen dat op te letten zal de leerling een deel missen:
- een kind zal bewust de leerkracht en leerlingen provoceren door luidruchtig en
opvallend gedrag. Door middel van ik- boodschappen zal de leerkracht zijn wrevel aan het
kind kenbaar moeten maken. Je moet als leerkracht sowieso de instelling hebben: ‘hij moet niet
achterraken door z’n gedrag.’
-er zijn ook kinderen die zeer teruggetrokken en stil gedrag vertonen, vaak als ze
tobber over thuis. Zij zullen niet snel aangeven wat er aan de hand is. Hierdoor
ontstaan naast thuisproblemen ook leerachterstanden. De leerkracht moet initiatief
nemen om het kind te controleren van wat het nog weet van de instructie. De leerkracht zal
d.m.v. gesprekken en actief luisteren moeten bepalen of het kind instaat is tot werken of moet
in overleg met het kind bepalen wat het wel of niet aankan.
Zodra de leerling aangemeld wordt als een leerling met leerproblemen zullen
de volgende vragen gesteld kunnen worden:
-is er alleen maar sprake van leerproblemen;
-zo ja: zorg ervoor dat er geen vermenging met andere problemen plaatsvindt;
-zo nee: bepaal welk probleem de oorzaak is en welk probleem het gevolg.
Hints:
*wat staar er over het kind in het leerlingvolgsysteem?
*Hoe werkt de leerling in een één op één situatie presteert het kind beter in een
optimale situatie?
*Verandert de werkhouding en het gedrag van de leerling wanneer hij gemakkelijkere
en andere leerstof krijgt?
*Wat vindt de leerling zelf van de problemen op school?
De houding van de leerkracht is bepalend voor het ontstaan van vermenging.
Hoe reageert de leerkracht op het eerste probleem?
*gejaagd: vermenging ontstaat
* ontevredenheid: vermenging ontstaat
* afwijzing: gevoel van afwijzing
* wisselende reactiepatronen: onzekerheid bij het kind
Door al deze reacties kan vermenging ontstaan. Dit kan ook gemakkelijk ontstaan
wanneer de ouders zo reageren. Er moet een juiste houding komen:
*rust; vertrouwen in de leerling
*tevredenheid: wat kan je wel!
*acceptatie: je bent toch de moeite waard
*consequentheid: veel onnodige escalatie kan zo voorkomen worden.
Je moet als docent zorgen dat er geen vermenging van problemen ontstaat.
Hoofdstuk 3
Zowel leerproblemen als gedrags- en werkhoudingsproblemen
In elke klas zitten we kinderen die moeite hebben met één of meerdere vakken.
*Zij staan vaak voor een grote inspanning:
*zij moeten energie gebruiken om hun achterstand in te halen.
*Zij moeten energie gebruiken om bij te blijven.
Een kind dat echte leerproblemen heeft, zal de extra inspanning moeten of willen
leveren, maar vaak blijven de gewenste resultaten uit. Kinderen kunnen hierdoor erg
gestresst raken of de motivatie verdwijnt; de kinderen worden passief. De kinderen
kunnen alleen de motivatie opbrengen als de leerkracht erbij staat. Vaak komt de
motivatie weer terug wanneer de leerling merkt dat hij echt geholpen wordt,
bijvoorbeeld bij RT. Toch verdwijnt de motivatie bij RT na enige tijd toch, omdat het
een verplicht nummer wordt. De kinderen vellen een negatief oordeel over zichzelf.
Ze ontwikkelen een steeds negatiever zelfbeeld en een groeiende argwaan tegenover
hulp.
Een leerkracht moet ervoor zorgen dat de kinderen niet in de spiraal van
leerproblemen en werkhoudings- of gedragsproblemen komt. Wanneer extra werk bij
leerlingen niet voor beter resultaat zorgt, zullen ze dit als overbelasting ervaren. Dit is
het sleutelwoord voor vermenging van alle problemen. Overbelasting kan
voorkomen worden door een snelle signalering. Als extra werk niet helpt, moet er een
handelingsplan opgesteld worden, gericht op het opheffen van leerproblemen. Het is
van belang dat je als docent negatief gedrag interpreteert als een teken om didactisch
in te grijpen. Wanneer de overbelasting steeds erger wordt, moet het kind onderzocht
worden door de RT’er of iemand van de schoolbegeleidingsdienst. Deze kan een
nieuw plan opstellen. De taak van de docent is om aangepaste leerstof te verzorgen
en ervoor te zorgen dat het kind dit als zinvol ervaart.
In groep ½ moeten de docenten een goede werkinstelling opbouwen bij de
leerlingen. Dit zal in de hogere groepen echter niet altijd bereikt zijn. Deze kinderen
benutten de leertijd niet voldoende, hierdoor is een achterstand snel gemaakt. Je moet
dit als docent vroeg signaleren. Zodra de leerkracht de werkinstelling in kaart heeft
gebracht, moet het de hoeveelheid leerstof aanpassen aan het kind. Wanneer je dit als
docent niet doet, kunnen makkelijk gedragsproblemen ontstaan. Je zet de leerling
onder druk, deze probeert door vervelend gedrag onder het werk uit te komen. Ook
een verkeerde interpretatie kan leiden tot gedragsproblemen, bijvoorbeeld bij
kinderen met faalangst. Niet elk kind start met een goede werkhouding. De
leerkracht moet ervoor waken dat het kind achterraakt door zijn gebrekkige
, concentratie of dat de relatie tussen hem en de leerling te veel onder druk komt te
staan.
Sommige kinderen vertonen afwijkend gedrag. Door tijdens de instructie
ander gedrag te vertonen dat op te letten zal de leerling een deel missen:
- een kind zal bewust de leerkracht en leerlingen provoceren door luidruchtig en
opvallend gedrag. Door middel van ik- boodschappen zal de leerkracht zijn wrevel aan het
kind kenbaar moeten maken. Je moet als leerkracht sowieso de instelling hebben: ‘hij moet niet
achterraken door z’n gedrag.’
-er zijn ook kinderen die zeer teruggetrokken en stil gedrag vertonen, vaak als ze
tobber over thuis. Zij zullen niet snel aangeven wat er aan de hand is. Hierdoor
ontstaan naast thuisproblemen ook leerachterstanden. De leerkracht moet initiatief
nemen om het kind te controleren van wat het nog weet van de instructie. De leerkracht zal
d.m.v. gesprekken en actief luisteren moeten bepalen of het kind instaat is tot werken of moet
in overleg met het kind bepalen wat het wel of niet aankan.
Zodra de leerling aangemeld wordt als een leerling met leerproblemen zullen
de volgende vragen gesteld kunnen worden:
-is er alleen maar sprake van leerproblemen;
-zo ja: zorg ervoor dat er geen vermenging met andere problemen plaatsvindt;
-zo nee: bepaal welk probleem de oorzaak is en welk probleem het gevolg.
Hints:
*wat staar er over het kind in het leerlingvolgsysteem?
*Hoe werkt de leerling in een één op één situatie presteert het kind beter in een
optimale situatie?
*Verandert de werkhouding en het gedrag van de leerling wanneer hij gemakkelijkere
en andere leerstof krijgt?
*Wat vindt de leerling zelf van de problemen op school?
De houding van de leerkracht is bepalend voor het ontstaan van vermenging.
Hoe reageert de leerkracht op het eerste probleem?
*gejaagd: vermenging ontstaat
* ontevredenheid: vermenging ontstaat
* afwijzing: gevoel van afwijzing
* wisselende reactiepatronen: onzekerheid bij het kind
Door al deze reacties kan vermenging ontstaan. Dit kan ook gemakkelijk ontstaan
wanneer de ouders zo reageren. Er moet een juiste houding komen:
*rust; vertrouwen in de leerling
*tevredenheid: wat kan je wel!
*acceptatie: je bent toch de moeite waard
*consequentheid: veel onnodige escalatie kan zo voorkomen worden.
Je moet als docent zorgen dat er geen vermenging van problemen ontstaat.
