samenvatting revalidatie in reumatologie en traumatologie

Functionele spierkrachttraining


 Functionele spierkrachttraining
o Als ONDERDEEL van het revalidatieprogramma:
 Concentrisch trainen
 Excentrisch trainen
 Plyometrische training (met ‘countermovement’)
- Drie fases:
Excentrische fase
Isometrische fase
Concentrische fase

 Excentrisch trainen
o Als onderdeel van het programma.
o Een excentrische contractie remt een beweging af en absorbeert de mechanische
energie die daaruit voortvloeit.
o De geabsorbeerde energie wordt kortstondig opgeslagen als elastische energie.
o Deze energie komt vervolgens in de concentrisch fase weer vrij. Dit principe noemt
men Stretch Shortening Cycle (SSC).
o Zonder een actieve verlenging (excentrische fase) kan een spier concentrisch minder
kracht genereren.
o Om de geabsorbeerde energie optimaal te benutten is een goede afstemming tussen
de diverse fasen zeer belangrijk.
o Deze Stretch Shortening Cycle kan met specifieke training positief beïnvloed worden.
‘Plyometrische oefeningen’ kunnen daar een belangrijke bijdrage aan leveren (zie
verder).



 Excentrisch trainen bij peesandoeningen
o Een peesaandoening is meestal het gevolg van herhaaldelijke overbelasting. Vanaf
ongeveer dertig jaar neemt de doorbloeding in de pezen af en heeft het langer de
tijd nodig om van een inspanning te herstellen.
o Het gevolg is dat de pees verzwakt en kwaliteitsverlies van peesweefsel kan
optreden.
o Dit maakt de pees kwetsbaar en bij overbelasting neemt de kans op beschadigingen
van het peesweefsel toe.
o Een excentrisch oefenprogramma:
 stimuleert de doorbloeding o Zorgt voor de aanmaak van nieuw
collageenweefsel.
 Voorkomt verklevingen tussen de helende weefsel en het omliggende
weefsel.
 Het bevordert de elastische eigenschappen van de pees.
o Meer kracht kan worden gegenereerd
o Als onderdeel van het programma

, o Het concept van excentrische oefeningen:
 verhogen van de belastbaarheid van de pees door geleidelijk de weerstand
op te voeren waardoor de treksterkte van de pees toeneemt.
o De parameters van excentrisch trainen zijn:
 de lengte van de pees,
 de weerstand op de pees
 de snelheid waarmee de oefening wordt uitgevoerd.
- een progressief excentrisch trainingsprotocol (3 maanden)



 frequentie
o 1-2 daags;
o 3 series van 10-15 herhalingen;
o Tussen de series 30-45 seconden rust nemen;
o 7 dagen per week;
o Doe ongeveer 4 seconden over iedere herhaling;
o De oefeningen dienen vrijwel pijnloos te zijn.

 Plyometrische oefeningen
o Plyometrische training is een trainingsvorm dat als doel heeft om de spieren een
snelle, krachtige en explosieve beweging aan te leren, een krachtige beweging te
bewerkstelligen in een zo kort mogelijk tijdsbestek
o gericht op het verbeteren van de behendigheid en coördinatie
o Sportspecifieke training
o Plyometrische oefeningen worden gekenmerkt door 3 fases van
spiersamentrekkingen:
 Excentrische fase (rekfase)
 Isometrische fase
 Concentrische fase (explosieve kracht)



 Plyometrische stabilisatieoefeningen
o Gebeurt met kleine bewegingsuitslag in de gewrichten.
o De oefeningen zijn gericht op het stabiliseren van het lichaam in de landingsfase en
het verbeteren van de coördinatie
o Landingsfase 4 sec aanhouden
o Vb: Zijwaartse en voorwaartse sprongen



 Plyometrische krachtoefeningen
o De oefeningen zijn dynamischer en het accent ligt meer op excentrische en
concentrische beweging met een grote bewegingsuitslag
o De duur van grondcontact is korter



 Plyometrisiche snelkracht oefeningen
o Oefening onder hoge snelheid en er wordt met grotere krachten getraind

, Revalidatie na bekken en heupfracturen


 Gewone, geisoleerde bekkenfractuur
o = stabiele fracturen (geen verplaatsing)
o Betreft :
 Fracturen van ramus superior en inferior ossis pubis
- 1 of beide ramus
- Oorzaak
Ouderen: val en osteoporose
Athleten: stressfracturen
Contactsport
 Fracturen achterrand bekkenrand zoals doorheen of lateraal van SI-gewricht
 Avulsiefracturen (SIAS, SIAI, tuberositas ischii)
 Fracturen van os coccigys
 Fracturen van sacrum
o meestal geen complicaties
o soms in combinatie met fractuur doorheen acetabulum

o geen operatieve interventie
o patiënt blijft bedlegerig zolang hij pijn heeft

 Behandelingsstrategie bij bekkenfracturen

,  Gecompliceerde bekkenfracturen
o = onstabiele fracturen (verplaatsing)
 meestal comminutief (verbrijzeld, allemaal kleine stukjes bot)
 rotatie-instabiliteit en verticale instabiliteit
 vaak polytraumata
o Mogelijke complicaties :
 Bloedingen grote bloedvaten
 Urethraletsels
 Blaasrupturen
 n. inschiadicusletsel

o Operatieve stabilisatie

 Grote fasen in de revalidatie na operatief ingrijpen
o vroeg post operatieve kinesitherapie
 Meestal tijdens immobilisatiefase (dagen-weken)
 Oefenen in bed / vroeg mobilisatie & tonificatie
- Relevant klinisch onderzoek + medisch dossier
- Revalidatie indicaties in deze fase ?
Mobilisatie
 Actief
 Activo-passief
 passief
Spiertonificatie
 Concentisch, excentrisch, statisch
 Bewegingsbaan: proximaal, distaal
 Houding: tegen Fz, zonder Fz
Coördinatie
Proprioceptie
March revalidatie
Ademhaling
Circulatieoefeningen
Conditie

o Vragen voor kinesitherapie / revalidatie
 Welke zijn de algemeen lichamelijke gevolgen van immobilisatie en
bedlegerigheid ?
 Welke gewrichten zijn bedreigd qua mobiliteit ?
- onderliggend mechanisme: articulair / myogeen ?
 Welke spieren dreigen
- te verkorten ?
gastrocneumius, soleus
iliopsoas
hamstrings
- te atrofiëren ?
tibialis anterior