Samenvatting VOEDINGSANALYSE (jaar 2, sem 1

VOEDINGSANALYSE




HOOFDSTUK 1
INLEIDENDE BEGRIPPEN

HOOFDSTUK 2
SPECTROMETRISCHE METHODEN
2.1. Spectometrie
2.2. Moleculaire UV-VIS spectometrie
2.3. Fluorimetrie
2.4. Atoomspectrometrie - emissie
2.5. Atoomspectrometrie - absorptie

HOOFDSTUK 3
ELEKTROCHEMISCHE METHODEN
3.1. Potentiometrie

HOOFDSTUK 4
CHROMATOGRAFISCHE METHODEN
4.0. Chromatografie - massaspectrometrie
4.1. Chromatografie - dunne laag chromatografie
4.2. Gaschromatografie - chromatografische begrippen
4.3. Vloeistofchromatografie - HPLC

HOOFDSTUK 5
MASSASPECTROMETRIE



1

,HOOFDSTUK 1 - INLEIDENDE BEGRIPPEN

1. INLEIDING

Voedingsanalyse:
- Methoden ontwikkelen en topassen op voedingsmiddelen (om kwalitatief en
kwantitatief gegevens te verkrijgen) die betrouwbaar zijn
- Vraagt kennen van de methoden/technieken: principes en mogelijkheden

Wat/waarom/hoe?
- Consumenten
o Eisen: met betrekkeing tot kwaliteit en veiligheid, allergenen, GMO vrij
- Voedingsbedrijven → kwailiteitsscontrole
▪ Grondstoffen
▪ Proces controle
▪ Eindproduct
o Klacht: product probleem uitklaren
o Product van concurrent
- Overheid → controle
- Onderzoekslabo

KWALITEITSCONTROLE

Kwaliteitscontrole:
- grondstoffen
o Voldoen ze aan de door jou gestelde specificaties (bv % vet in melk, gehalte
eiwit in bloem…)
o Zelfde kwaliteit als voorheen?
o Vergelijking van verschillende leveranciers
o Leveranciers: ‘certificate of analysis’
- Proces-controle: bijsturing nodig?
- Eindproduct
o Voldoet het aan de wettelijke voorwaarden?
o Voedingswaarde? (etikettering)
o Voldoet het aan de gestelde claims?
o Zal het de gestelde houdbaarheid hebben?

VOEDINGSWAARDE

Voedingswaarde:
- Eiwitten → aminozuren?
- Vetten →
- Koolhydraten → zetmeel, sacchar., glu, fru, lac
- Vitaminen → 2 groepen
- Mineralen en spoorelementen
- Water
- Alcohol


2

,Voedingswaarde:
- Officiële (internat.) analysemethoden bestaan;
- Vaak gebruik van snellere methoden: na validatie

VEILIGHEID

Veiligheid
1) Biologische gevaren
a. Microbiologische gevaren: ziekteverwekkende micro organismen, bederf
veroorzakende micro organismen
b. Parasieten
c. Insecten...
2) Fysische gevaren
3) Chemische gevaren:
a. contaminanten
i. mycotoxines
ii. Zware metalen uit milieu...
b. Residu’s
i. pesticiden
ii. Dier-geneesmiddelen
iii. Antibiotica
iv. hormonen
4) Andere: allergenen en GMO’s

VOORBEELDEN ANALYSEMETHODEN

Voorbeeld vetten:
- Klassieke methode: soxlet extractie
- 3 stappen
o Vetten oplossen in apolair organisch solvent
o Organisch solvent overdestilleren
o Wegen van vetfractie
- → Totaal vetgehalte
- Instrumentele, snellere methoden
o IR
o GC
- → Vetzuursamenstelling

Voorbeeld eiwitten:
- Klassieke methode: Kjeldahl extractie
o Alle eiwitten afbreken: N komt
terecht in (NH4)2SO4
o Via tussenstappen: N gehalte
bepalen via titratie
- Instrumentele, snellere methoden
o IR
o UV/Vis


3

, ANALYSEMETHODEN
Klassieke methoden Instrumentele methoden
 Volumetrie = titrimetrie  Spectrometrische/spectroscopische
 Voorbeelden methoden
 Volume van een reagens dat met de  Elektrochemische methoden
onbekende of analiet reageert  Chromatografische methoden
 Gravimetrie
 Gewicht van het analiet
 Klassieke scheidingstechnieken
 Destillatie, soxlet extractie


Instrumentele methoden

- Spectroscopische methoden
– Lichtabsorptie of lichtemissie door atomen of moleculen

- Elektrochemische methoden
– Meting van elektrische eign: o.a. geleidbaarheid, potentiaalverschil…
– Scheidingsmethoden:
– Chromatografie
– Massaspectrometrie


STAPPEN ANALYSE

Stappen analyse:
- Staalname en voorbereiding
- Uitvoeren van de analyse
- keuze van de analysemethode
- Berekenen en interpreteren van resultaat
-  Alle gegevens verzamelen in LIMS
(Laboratory
information management systeem

KEUZEMETHODE

Keuzemethode:
1) Wat wil je analyseren (staal: matrix en analiet)?
o Hoeveel staal heb je + hoeveel stalen moet je analyseren
2) Doel: waarom wil je het analyseren?
o Welke eisen stel je?
3) Karakteristieken van de methode
o Selectiviteit, precisie , juistheid, detectielimiet…
o Economische eign: Haalbaar in labo?: Reagentia, materiaal, kostprijs, Tijd?
Veiligheid? Wie?



4