NSAID’S (= niet steroide anti inflammatory drugs)
Naam Merknaam Indicatie Werking/eigenschappen Specifieke bijwerkingen
Paracetamol - koorts en pijn bij griep, Het werkingsmechanisme is nog Zeer vaak (> 10 %):
verkoudheid en na niet volledig opgehelderd. injectie: reacties op de
vaccinatie Acetanilidederivaat met toedieningsplaats (pijn,
- hoofdpijn, kiespijn, analgetische en antipyretische branderig gevoel
zenuwpijn, spit, werking. Paracetamol heeft geen
spierpijn en anti-inflammatoir effect.
menstruatiepijn
Naproxen Reumatoïde artritis, Naproxen is een Vaak (1-10%):
juveniele idiopatische arylpropionzuurderivaat, en het zuurbranden,
artritis, spondylitis remt de prostaglandinesynthese. misselijkheid, maagpijn,
ankylopoetica en Het heeft een analgetische, buikpijn, obstipatie.
andere inflammatoire antiflogistische en antipyretische Hoofdpijn, slaperigheid,
gewrichtsaandoeningen; werking. Naproxen remt ook de duizeligheid, licht gevoel in
Artrose en andere trombocytenaggregatie. het hoofd, oorsuizen.
degeneratieve Vermindert gedurende de eerste 3 Allergische huidreacties
gewrichtsaandoeningen; tot 5 dagen van de menstruatie de (huiderupties, jeuk),
Acute jichtaanval; bloeding. ecchymosen, verminderde
Pijn en zwelling na trombocytenaggregatie,
operatieve ingrepen en verlengde bloedingstijd,
tandextracties; perifeer oedeem, dyspneu.
Primaire dysmenorroe;
Koorts;
Offlabel: Aspecifieke
lage rugpijn en
lumbosacraal radiculair
syndroom;
Offlabel: Migraine-
aanval;
Offlabel: Vaginaal
bloedverlies
, diclofenac voltaren Inflammatoire en (prostaglandinesynthetaseremmer). Vaak (1-10%): hoofdpijn,
degeneratieve vormen Diclofenac is een duizeligheid. Vertigo.
van reuma zoals fenylazijnzuurderivaat met een Misselijkheid, braken,
(juveniele) reumatoïde nalgetische, antiflogistische en diarree, dyspepsie,
artritis, artrose incl. antipyretische werking. buikpijn, buikkrampen,
spondyloartrose; flatulentie, anorexie.
Periarthritis Huiduitslag. Verhoging van
humeroscapularis; transaminasen
Acute jichtaanval;
Nierkoliek en
galsteenkoliek;
De injectie kan ook
worden toegepast als
intraveneuze infusie bij
intramurale
behandeling van matige
tot hevige
postoperatieve pijn.
Corticosteroiden
Naam Merknaam Indicatie Werking/ eigenschappen Specifieke bijwerkingen
dexamethason Inflammatoire, niet– Sterk werkende, in water Zeer vaak (> 10%): stijging
infectieuze aandoeningen oplosbare corticosteroïd- intra-oculaire druk (zie ook
van het voorste oogsegment ester voor lokale toepassing. Waarschuwingen en
en aangrenzende weefsels: Corticosteroïden hebben voorzorgen).
een anti-inflammatoire en
Keratitis marginalis, vasoconstrictieve werking; Vaak (1-10%): onmiddellijk
stroma–oedeem bij ze penetreren diep in het na instillatie: irritatie,
, keratitis; oog. Zij onderdrukken de brandend gevoel, prikkend
Uveïtis anterior; ontstekingsreactie, zonder gevoel, jeuk en wazig zicht.
Episcleritis (wanneer de onderliggende
NSAID's gecontra– aandoening te genezen.
indiceerd of Dexamethason heeft een
ontoereikend zijn); sterkere anti–inflammatoire
Scleritis; werking dan hydrocortison
Acute fase van (ca. 25:1) en prednisolon
ernstige allergische (ca. 5:1).
conjunctivitis die
niet reageert op
standaardtherapie.
Opioïden
Naam Merknaam Indicatie Werking/ eigenschappen Specifieke bijwerkingen
Morfine Chronische hevige pijn, die niet Opiumalkaloïd met sterk Zeer vaak (> 10%):
anders dan met opioïden kan analgetische werking. Agonist van sedering, licht gevoel in het
worden behandeld. μ-receptoren (supraspinale hoofd, onvaste gang.
analgesie, ademhalingsdepressie, Obstipatie, misselijkheid.
Offlabel: ernstige dyspneu bij euforie) en κ-receptoren (spinale Vaak (1-10%): bradycardie,
palliatieve patiënten met COPD analgesie, miose, sedatie). Een palpitaties, opvliegers,
wanneer luchtwegverwijders en direct effect op zenuwknopen in de spasmen. (Orthostatische)
corticosteroïden geen darmwand veroorzaakt obstipatie. hypotensie, duizeligheid.
verlichting meer geven. Werkingsduur: ca. 12 uur. Deze Koliek, buikpijn, braken,
preparaten vallen onder de droge mond, anorexie.
bepalingen van de Opiumwet in zijn Euforie,
volle omvang stemmingsveranderingen,
hallucinaties, verwardheid,
slapeloosheid,
Naam Merknaam Indicatie Werking/eigenschappen Specifieke bijwerkingen
Paracetamol - koorts en pijn bij griep, Het werkingsmechanisme is nog Zeer vaak (> 10 %):
verkoudheid en na niet volledig opgehelderd. injectie: reacties op de
vaccinatie Acetanilidederivaat met toedieningsplaats (pijn,
- hoofdpijn, kiespijn, analgetische en antipyretische branderig gevoel
zenuwpijn, spit, werking. Paracetamol heeft geen
spierpijn en anti-inflammatoir effect.
menstruatiepijn
Naproxen Reumatoïde artritis, Naproxen is een Vaak (1-10%):
juveniele idiopatische arylpropionzuurderivaat, en het zuurbranden,
artritis, spondylitis remt de prostaglandinesynthese. misselijkheid, maagpijn,
ankylopoetica en Het heeft een analgetische, buikpijn, obstipatie.
andere inflammatoire antiflogistische en antipyretische Hoofdpijn, slaperigheid,
gewrichtsaandoeningen; werking. Naproxen remt ook de duizeligheid, licht gevoel in
Artrose en andere trombocytenaggregatie. het hoofd, oorsuizen.
degeneratieve Vermindert gedurende de eerste 3 Allergische huidreacties
gewrichtsaandoeningen; tot 5 dagen van de menstruatie de (huiderupties, jeuk),
Acute jichtaanval; bloeding. ecchymosen, verminderde
Pijn en zwelling na trombocytenaggregatie,
operatieve ingrepen en verlengde bloedingstijd,
tandextracties; perifeer oedeem, dyspneu.
Primaire dysmenorroe;
Koorts;
Offlabel: Aspecifieke
lage rugpijn en
lumbosacraal radiculair
syndroom;
Offlabel: Migraine-
aanval;
Offlabel: Vaginaal
bloedverlies
, diclofenac voltaren Inflammatoire en (prostaglandinesynthetaseremmer). Vaak (1-10%): hoofdpijn,
degeneratieve vormen Diclofenac is een duizeligheid. Vertigo.
van reuma zoals fenylazijnzuurderivaat met een Misselijkheid, braken,
(juveniele) reumatoïde nalgetische, antiflogistische en diarree, dyspepsie,
artritis, artrose incl. antipyretische werking. buikpijn, buikkrampen,
spondyloartrose; flatulentie, anorexie.
Periarthritis Huiduitslag. Verhoging van
humeroscapularis; transaminasen
Acute jichtaanval;
Nierkoliek en
galsteenkoliek;
De injectie kan ook
worden toegepast als
intraveneuze infusie bij
intramurale
behandeling van matige
tot hevige
postoperatieve pijn.
Corticosteroiden
Naam Merknaam Indicatie Werking/ eigenschappen Specifieke bijwerkingen
dexamethason Inflammatoire, niet– Sterk werkende, in water Zeer vaak (> 10%): stijging
infectieuze aandoeningen oplosbare corticosteroïd- intra-oculaire druk (zie ook
van het voorste oogsegment ester voor lokale toepassing. Waarschuwingen en
en aangrenzende weefsels: Corticosteroïden hebben voorzorgen).
een anti-inflammatoire en
Keratitis marginalis, vasoconstrictieve werking; Vaak (1-10%): onmiddellijk
stroma–oedeem bij ze penetreren diep in het na instillatie: irritatie,
, keratitis; oog. Zij onderdrukken de brandend gevoel, prikkend
Uveïtis anterior; ontstekingsreactie, zonder gevoel, jeuk en wazig zicht.
Episcleritis (wanneer de onderliggende
NSAID's gecontra– aandoening te genezen.
indiceerd of Dexamethason heeft een
ontoereikend zijn); sterkere anti–inflammatoire
Scleritis; werking dan hydrocortison
Acute fase van (ca. 25:1) en prednisolon
ernstige allergische (ca. 5:1).
conjunctivitis die
niet reageert op
standaardtherapie.
Opioïden
Naam Merknaam Indicatie Werking/ eigenschappen Specifieke bijwerkingen
Morfine Chronische hevige pijn, die niet Opiumalkaloïd met sterk Zeer vaak (> 10%):
anders dan met opioïden kan analgetische werking. Agonist van sedering, licht gevoel in het
worden behandeld. μ-receptoren (supraspinale hoofd, onvaste gang.
analgesie, ademhalingsdepressie, Obstipatie, misselijkheid.
Offlabel: ernstige dyspneu bij euforie) en κ-receptoren (spinale Vaak (1-10%): bradycardie,
palliatieve patiënten met COPD analgesie, miose, sedatie). Een palpitaties, opvliegers,
wanneer luchtwegverwijders en direct effect op zenuwknopen in de spasmen. (Orthostatische)
corticosteroïden geen darmwand veroorzaakt obstipatie. hypotensie, duizeligheid.
verlichting meer geven. Werkingsduur: ca. 12 uur. Deze Koliek, buikpijn, braken,
preparaten vallen onder de droge mond, anorexie.
bepalingen van de Opiumwet in zijn Euforie,
volle omvang stemmingsveranderingen,
hallucinaties, verwardheid,
slapeloosheid,
