8. Kenmerken van justitie
8.1 justitie als bewaker v.d. rechtsstaat
Gerechtelijke instellingen houden zich bezig met oplossen, het op bindende wijze ‘’beslechten van juridische
conflicten’’ aan hand van geldende recht
8.1.1 Toegang tot de rechter
Afdwingbaarheid van recht
Naleving van recht kan afgedwongen worden en dat staatsapparaat hierbij helpt.
Bv. Verhuurder die onbetaald blijft, kan recht op huurgeld door rechter laten vaststellen en vonnis laten
uitvoeren.
Pro – deo advocaat
Staat zorgt voor pro deo advocaat
Zorgen dat minderbedeelden toegang hebben tot recht wanneer hun rechten geschonden zijn of wanneer
ze gedagvaard zijn.
Niet eenvoudig
Advocaat door staat betaald voor cliënt geleverde prestaties
Rechtsvordering onafhankelijk verklaren
Er moeten een aantal voorwaarden voldoen om rechtsvordering onafhankelijk te maken
Hoedanigheid
Eiser moet juridische en feitelijke geschiktheid bezitten om zich als titularis aan het recht en te handelen.
Men moet recht bekwaam en handelingsbekwaam zijn
Belang
De eiser moet baat hebben bij vordering of er baat bij kan vinden
Veiligheidsmechanismen
Om te zorgen dat iedereen te pas en on te pas zou precederen tegen om het wie
Vorm van bescherming voor de verweerder
Tergend en roekeloze vordering
Als eiser vordering instelt die duidelijk ongegrond is en met kwade bedoeling werd ingesteld
= rechter zal eiser afwijzen maar kan ook schadevergoeding aan verweerder opleggen wegens tergend en
roekeloos geding. Verweerder moet wel in tegenvordering vragen
Spreken hier van een procesrechtmisbruik/misbruik van procesrecht
, 8.1.2 Recht van verdediging
Wie in rechte ’aangevallen’ wordt, moet zich kunnen verweren tegen eisen en beweringen van eiser
1. Natuurlijke rechter
Eiser in principe dagvaarden voor ‘natuurlijke rechtbank’ van verweerder (woonplaats van verweerder)
2. Termijnen
Verweerder gelegenheid geven om nodige maatregelen te nemen ((advocaat regelen, (tegen)argumentatie
voorbereiden,)), zijn er verschillen in verschillende fases voorzien van procedure (minimum)termijnen
voorgeschreven. Dagvaarding, conclusies, verzet, hoger beroep, …
3. Officiële kennisgeving
Verweerder moet via betekening door gerechtsdeurwaarder officieel op hoogte gebracht worden van
dagvaarding + vonnis en de bedoeling van de schuldeiser uitleggen om zo de goederen in beslag te nemen van
de schuldenaar
3 soorten betekeningen nodig om voordat eiser effectief zijn rechten kan uitvaardigen.
Stukken overmaken
Niet voldoende dat partijen bewijsstukken voorleggen aan rechter, moeten elkaar ook inzage geven
Rechtsmiddelen
Regels die partijen beschermen tegen willekeurige beslissingen of vergissingen van rechters. In regel tegen elke
vonnis in hoger beroep gaan en als juridische fout wordt gemaakt ook naar cassatieberoep gaan.
Tergend en roekeloos verweer
Niet alleen willekeurige vorderingen moeten vermeden of bestraft worden. De rechtspraak en in toenemende
wetgeving, sanctioneert willekeurige verweer door ze te beschouwen als misbruik van procesrecht
8.1.3 onafhankelijke en onpartijdige rechter
Onpartijdigheid
Rechter moet onbevooroordeeld blijven. (Neutraal blijven en geen beide partijen bevoordelen)
Zeer belangrijk om eerlijk proces te beginnen!
Recht op eerlijk proces
- Rechter mag niet vooringenomen zijn om beslissingen te nemen
- Mag niet beïnvloed worden door informatie van buitenaf
Enkel laten leiden door objectieve argumenten die partijen aanhalen en door rechtsnorm
toepassen
- Rechters zijn onpartijdig en mogen lid zijn van iets maar mag het niet manifesteren
- Rechter confrontatie met voorkeur- > andere rechter laten vervangen
- Belangrijk voor vertrouwen van rechtzoekende in gerecht
Onafhankelijkheid
- Rechter is autonoom in hen besluitvorming
- Geen bevelen aannemen hoe hij de recht moest spreken
- Beslissing baseren op eigen vrije oordeel op basis van feiten en rechtsgronden
Niet gestuurd worden door politiek partijen of overheidsapparaat
Niet onderworpen aan enige controle
- Onafhankelijkheid rechterlijke macht onlosmakelijk verbonden met scheiding der machten + dient in elke
rechtstaat hoog in vaandel te worden gedragen
8.1 justitie als bewaker v.d. rechtsstaat
Gerechtelijke instellingen houden zich bezig met oplossen, het op bindende wijze ‘’beslechten van juridische
conflicten’’ aan hand van geldende recht
8.1.1 Toegang tot de rechter
Afdwingbaarheid van recht
Naleving van recht kan afgedwongen worden en dat staatsapparaat hierbij helpt.
Bv. Verhuurder die onbetaald blijft, kan recht op huurgeld door rechter laten vaststellen en vonnis laten
uitvoeren.
Pro – deo advocaat
Staat zorgt voor pro deo advocaat
Zorgen dat minderbedeelden toegang hebben tot recht wanneer hun rechten geschonden zijn of wanneer
ze gedagvaard zijn.
Niet eenvoudig
Advocaat door staat betaald voor cliënt geleverde prestaties
Rechtsvordering onafhankelijk verklaren
Er moeten een aantal voorwaarden voldoen om rechtsvordering onafhankelijk te maken
Hoedanigheid
Eiser moet juridische en feitelijke geschiktheid bezitten om zich als titularis aan het recht en te handelen.
Men moet recht bekwaam en handelingsbekwaam zijn
Belang
De eiser moet baat hebben bij vordering of er baat bij kan vinden
Veiligheidsmechanismen
Om te zorgen dat iedereen te pas en on te pas zou precederen tegen om het wie
Vorm van bescherming voor de verweerder
Tergend en roekeloze vordering
Als eiser vordering instelt die duidelijk ongegrond is en met kwade bedoeling werd ingesteld
= rechter zal eiser afwijzen maar kan ook schadevergoeding aan verweerder opleggen wegens tergend en
roekeloos geding. Verweerder moet wel in tegenvordering vragen
Spreken hier van een procesrechtmisbruik/misbruik van procesrecht
, 8.1.2 Recht van verdediging
Wie in rechte ’aangevallen’ wordt, moet zich kunnen verweren tegen eisen en beweringen van eiser
1. Natuurlijke rechter
Eiser in principe dagvaarden voor ‘natuurlijke rechtbank’ van verweerder (woonplaats van verweerder)
2. Termijnen
Verweerder gelegenheid geven om nodige maatregelen te nemen ((advocaat regelen, (tegen)argumentatie
voorbereiden,)), zijn er verschillen in verschillende fases voorzien van procedure (minimum)termijnen
voorgeschreven. Dagvaarding, conclusies, verzet, hoger beroep, …
3. Officiële kennisgeving
Verweerder moet via betekening door gerechtsdeurwaarder officieel op hoogte gebracht worden van
dagvaarding + vonnis en de bedoeling van de schuldeiser uitleggen om zo de goederen in beslag te nemen van
de schuldenaar
3 soorten betekeningen nodig om voordat eiser effectief zijn rechten kan uitvaardigen.
Stukken overmaken
Niet voldoende dat partijen bewijsstukken voorleggen aan rechter, moeten elkaar ook inzage geven
Rechtsmiddelen
Regels die partijen beschermen tegen willekeurige beslissingen of vergissingen van rechters. In regel tegen elke
vonnis in hoger beroep gaan en als juridische fout wordt gemaakt ook naar cassatieberoep gaan.
Tergend en roekeloos verweer
Niet alleen willekeurige vorderingen moeten vermeden of bestraft worden. De rechtspraak en in toenemende
wetgeving, sanctioneert willekeurige verweer door ze te beschouwen als misbruik van procesrecht
8.1.3 onafhankelijke en onpartijdige rechter
Onpartijdigheid
Rechter moet onbevooroordeeld blijven. (Neutraal blijven en geen beide partijen bevoordelen)
Zeer belangrijk om eerlijk proces te beginnen!
Recht op eerlijk proces
- Rechter mag niet vooringenomen zijn om beslissingen te nemen
- Mag niet beïnvloed worden door informatie van buitenaf
Enkel laten leiden door objectieve argumenten die partijen aanhalen en door rechtsnorm
toepassen
- Rechters zijn onpartijdig en mogen lid zijn van iets maar mag het niet manifesteren
- Rechter confrontatie met voorkeur- > andere rechter laten vervangen
- Belangrijk voor vertrouwen van rechtzoekende in gerecht
Onafhankelijkheid
- Rechter is autonoom in hen besluitvorming
- Geen bevelen aannemen hoe hij de recht moest spreken
- Beslissing baseren op eigen vrije oordeel op basis van feiten en rechtsgronden
Niet gestuurd worden door politiek partijen of overheidsapparaat
Niet onderworpen aan enige controle
- Onafhankelijkheid rechterlijke macht onlosmakelijk verbonden met scheiding der machten + dient in elke
rechtstaat hoog in vaandel te worden gedragen
