Volledige samenvatting lessen neurologie en neuropathologie van het visuele systeem gegeven door dr. Coeckelbergh OOGZORG

NEUROLOGIE EN
NEUROPATHOLOGIE VAN HET
VISUELE SYSTEEM: DR.
COECKELBERGH
FYSIOLOGIE VAN HET VISUELE SYSTEEM

RETINA

Retina = hersenweefsel = een onderdeel van het centraal zenuwstelsel (diencephalon)

Het bestaat uit verschillende lagen en daarbij zitten de lichtgevoelige cellen helemaal achteraan het licht
moet door alle andere netvlieslagen om opgenomen te kunnen worden door die lichtgevoelige cellen

 Al deze lagen doen iets met het ingevallen licht, ze verwerken het al voor een deeltje: oog > camera

Retina bevat:

- 3 nucleaire lagen: kernen van neuronen
 Buitenste kernlaag: fotoreceptoren
 Binnenste kernlaag: horizontale cellen, bipolaire cellen en amacrien
cellen
 Ganglioncellaag: ganglion cellen

- 2 plexiforme lagen: synaptische verbindingen tussen de retinale cellen
 Buitenste plexiforme laag: tussen fotoreceptoren en horizontale en
bipolaire cellen
 Binnenste plexiforme laag: tussen bipolaire en amacrien cellen en ganglion cellen


DIRECT SIGNAAL SYSTEEM EN LATERAAL INTEGRATIE SYSTEEM
centraal: 1 fotoreceptor is verbonden met 1 bipolaire cel en die is dan weer verbonden met 1 ganglioncel

perifeer: heel veel fotoreceptoren op veel bipolaire cellen op een aantal ganglioncellen

,FOTORECEPTOREN
 Zetten licht om in een elektrisch signaal = taal van de hersenen

Elke fotoreceptor heeft een receptief veld = deel van de buitenwereld waarop de fotoreceptor reageert

- Veel licht op receptief veld: grote respons van de fotoreceptor
- Weinig licht op receptief veld: kleine respons van de fotoreceptor

Staafjes: heel gevoelig voor de kleinste intensiteitsverschillen bij duisternis
liggen vooral aan de buitenkant van het netvlies, geen staafjes aanwezig in
het centrum

Kegeltjes: hebben genoeg licht nodig om te kunnen werken, zien kleur en
kunnen veel meer details waarnemen dan staafjes zitten overal, maar
hoogste dichtheid in het centrum (minder dicht op elkaar gepakt in de
periferie)


FOTOPIGMENT
Fotoreceptoren bevatten visueel pigment: fotopigment

- Opsine: bepaalt gevoeligheid voor een golflengte
- Retinal: geeft aanleiding tot de fotochemische reactie = omzetting van lichtfoton naar elektrisch
signaal

Staafjes: rodopsine

- zeer gevoelig voor blauw licht (bv. Tijdens het autorijden in de avond: een blauw lichtje valt je enorm
op, omdat je staafjes dan aan het werk zijn)
- max gevoeligheid: 469nm
- geen kleurperceptie: je hebt minstens 2 soorten fotopigment nodig om kleuren te kunnen
vergelijken staafje reageert maar op 1 golflengte

Kegeltjes: 3 soorten fotopigment

- S-kegeltjes: max gevoeligheid 426nm = blauw Overlappen samen het volledige
- M-kegeltje: max gevoeligheid 530nm = groen spectrum aan kleuren die wij
- L-kegeltjes: max gevoeligheid 557nm = rood kunnen zien



Kleuren met een golflengte tussen 400-700nm kunnen wij waarnemen de
rest zien we niet

In de fovea: geen blauwe kegeltjes aanwezig rood en groen wel

Stel: iemand wordt geboren zonder blauwe kegeltjes slechte visus
aangezien er dan geen kegeltjes in de fovea kunnen zitten

, RETINAL
= koolstof 6-ring verbonden met een ketting van 11c-atomen

Retinal gaat onder invloed van belichting zorgen voor de
fotochemische reactie: in het donker zit het retinal geknikt in
elkaar bij lichtinval wordt het opeens recht en dit zorgt voor
een hele reeks aan reacties



In het donker: Na-poorten staan open dus Na komt de cel binnen cel is
positief geladen = dark current = stroom van positief geladen ionen die de
cel binnenkomt

Er valt licht in: retinal van cis naar trans een hele reeks aan reacties
deze reacties leiden tot sluiting van Na+ en Ca 2+ poorten
hyperpolarisatie van de fotoreceptoren




HORIZONTALE CELLEN
- Aanwezig in lateraal signaalsysteem
- Integreren visuele info van verschillende fotoreceptoren: versterken of verzwakken deze info
- Moduleren het synaptisch verkeer tussen fotoreceptoren en bipolaire cellen
- Genereren her receptieve veld van de bipolaire cel
- Graduele potentialen worden doorgegeven aan bipolaire cellen


BIPOLAIRE CELLEN
- Aanwezig in rechtstreeks signaalsysteem
- Verbinden fotoreceptoren met ganglioncellen
- Center-surround receptieve velden bipolaire cel reageert maximaal op lichtovergangen
- Graduele potentialen

Soorten bipolaire cellen:

- Dwergbipolairen = midget bipolar cells
 Center: 1 kegeltje (L of M-kegeltje) 1-1 relatie leidt tot hoge rsolutie van kegeltjes
 Surround: horizontale cellen (L+M-kegeltjes)
 Verschil tussen center en surround leidt tot kleurwaarneming

- Grote bipolairen = diffuse bipolar cells
 Center: 5-10 kegeltjes (L+M-kegeltjes)
 Surround: horizontale cellen (L+M-kegeltjes)
 Center en surround bevatten een mengeling van L+M-kegeltjes geen verschil dus geen
kleurwaarneming