Samenvatting Effectief mondeling communiceren in drie stappen, hele boek.

Effectief mondeling communiceren in drie stappen
Hoofdstuk 1

Jonge kinderen hebben door dat communiceren ook een levensbehoefte is. Hierdoor stellen ze al
vroeg veel vragen aan de ouders. Kinderen hebben een kennelijk instinctief door dat vragen stelle,
gevoel verwoorden en het geven van een mening reacties ontlokken aan de omgeving. Deze reacties
bevatten informatie waarmee tot ontwikkeling en zelfstandigheid gekomen kan worden. De
cognitieve en emotionele ontwikkeling is dus afhankelijk van de communicatie met anderen.

De emotionele ontwikkeling is net zo belangrijk als de cognitieve ontwikkeling omdat mensen goed
beschouwd doorlopend gevoelens beleven die invloed hebben op hun prestaties.

In tegenstelling tot kleine kinderen hebben volwassen tijdens presentaties, overlegsituaties en
conflicten vaak moeite om hun emoties te uiten of een mening te verwoorden. Naast constructieve
reacties incasseert iedereen ook negatieve reacties. Iedereen is dus met enige regelmaat gekwetst.

Kinderen gaan zichzelf beschermen tegen kwetsingen. De beschermingsconstructies hebben nadelen.
Hierdoor kom je namelijk minder snel tot een persoonlijk gesprek, met als gevolg dat gevoelens
worden opgepot. Ook roepen de beschermingsconstructies de nodige irritaties op als deze worden
toegepast op mensen die daartoe geen aanleiding geven.

Gesprekstromen:

 Woordenstroom: de technische kant van communiceren, waarbij de overdracht van
woorden en inhoud centraal staat.
 Gevoelensstroom: de overdracht van emoties staat centraal. Deze is vaak bepalend voor het
verloop van het gesprek.

Emoties kunnen ook worden geuit door non-verbaal gedrag. Lichaamstaal kan aanwijzingen geven
over hoe iemand zich voelt.

Meerdere facetten kunnen non-verbaal gedrag zijn:

 Manier van lopen
 Manier van zitten
 Armbewegingen
 Gezichtsuitdrukkingen
 Kleding en kleuren

Hoofdstuk 2

Er worden drie communicatiestijlen beschreven gebaseerd op het idee dat groepen vaak bestaan uit
mensen die starten met praten en mensen die starten met observeren. Binnen de laatste categorie
kan dat weer onderscheden worden tussen mensen die wel en die niet conflictvermijdend zijn.

 De communicatieverschillen verschillen van elkaar, maar er is geen sprake van een
waardeverschil.
 Het is niet de bedoeling om jezelf te ontwikkelen van de ene communicatiestijl naar de
andere.
 Het indelen van communicatiestijlen is geen doel op zich. Het is slechts een middel om je te
voorzien van informatie waarin je je persoonlijk kunt herkennen.

De drie communicatiestijlen:

, 1. Starters: beginnen het gesprek.
2. Observator rustige stijl: zijn observatoren die houden van een rustige opbouw van het
gesprek.
3. Observator zakelijke stijl: een observator die meer gericht is op het doel van het gesprek.
Deze observator houdt er van om tijdens een gesprek van A naar B te gaan, om vervolgens
een conclusie te trekken waarna een ander onderwerp, eveneens geordend van A naar B,
kan worden besproken.

De drijfveer van de observator rustige stijl: de drijfveer om te observeren is dat men wil kijken hoe
de gesprekspartners (op elkaar) reageren. Als de sfeer als positief en opbouwend wordt gezien, dan
is dit type observator geneigd mee te praten. Als de sfeer onzeker of gespannen wordt, bestaat de
neiging te blijven observeren.

De drijfveer van de observator zakelijke stijl: de drijfveer is om eerst te observeren wat de
gesprekssituatie is waarin zij zich bevinden in te kunnen schatten. Dus inschatten waar de inhoud
betrekking op heeft en of deze logisch is opgebouwd.

De drijfveer van de starter: deelnemers van deze communicatiestijl starten vaak met praten omdat
zij graag willen dat er een gesprek op gang komt en omdat zij het belangrijk vinden om uiting te
geven aan hun mening.

Observator rustige stijl en zorgen:
de zorgen van dit type observator kunnen zich onder meer uiten in de volgende gedachten:

 Voeg ik eigenlijk wel iets toe?
 Wat zullen de anderen van mij zeggen?
 Is dit wel het juiste moment om iets te kunnen zeggen?
 Ben ik wel volledig?

Deze vragen worden met regelmaat overdacht, wat tijd kost. Dit leidt tot vertraging of uitstel van de
reactie die men had willen geven. Op basis van de zorgelijke gedachten kan worden geconcludeerd
dat mensen met deze communicatiestijl eraan twijfelen of zij voldoen aan de verwachting van de
omgeving. Deze communicatiestijl heeft over het algemeen een bescheiden non-verbale houding.

Observator zakelijke stijl en zorgen:

 Klopt de informatie wel?
 Wanneer komt de kern ter sprake?
 Waarom duurt het zo lang?
 Is de inhoud logisch te volgen?

Deze observator vraagt zich dus af of de inhoud en de persoon die de informatie geeft verschaft te
vertrouwen zijn. Deze communicatiestijl heeft over het algemeen een alerte en kritische houding.

De starter en zorgen:

 Begrijpen ze me wel?
 Waarom reageren ze niet?
 Moet ik het nog een keer uitleggen?
 Mogen ze me wel?

Deze zorgelijke gedachten kunnen voortvloeien uit de achterliggende wens om gehoord te worden.
De non-verbale houding van de starter is over het algemeen beweeglijk en expressief.