1 Sociale zekerheid en arbeidsrecht: deel 1: inleiding
Hoofdstuk 1: Domein van de sociale wetgeving
Sociale wetgeving = arbeidsrecht + socialezekerheidsrecht
Arbeidsrecht: regelt de verhoudingen tussen werknemers en werkgevers. Het omvat o.a. wetgeving
i.v.m. arbeidsovereenkomsten, arbeidsreglement, zondagsrust, nachtarbeid,…
Socialezekerheidsrecht: alle maatregelen waardoor aan werknemers en zelfstandigen de
mogelijkheid wordt gegeven om in alle omstandigheden in hun levensonderhoud te voorzien.
De sociale wetgeving is van groot belang voor elke werknemer. Waarom?
Zijn rechten en plichten tegenover de WG liggen vast in de wetgeving op de
arbeidsovereenkomsten.
De wetgeving verzekert hem een minimum aan vrije tijd (wet op zondagsrust, feestdagen,
jaarlijkse vakantie).
Minimuminkomen door de wet op ziekteverzekering, werkloosheidsvergoeding, pensioen,
kinderbijslag, leefloon, arbeidsongevallen.
Hoofdstuk 2: Historisch overzicht
De eerste arbeidswetten waren gebaseerd op het Burgerlijk Wetboek (geen bescherming
arbeider). Het sociaal recht is een correctie op het burgerlijk recht.
Evolutie van het sociaal recht:
Voor de 19e eeuw:
De wet Le Chapelier: verbod van vereniging
19e eeuw:
Cijnskiesrecht: enkel stemrecht voor wie genoeg belastingen betaalde.
Economisch liberalisme: geen wettelijke bescherming van werknemers t.o.v. werkgevers.
Voor WO I: wetten op vlak van arbeidsreglementering.
Wet op bescherming van het loon.
Wet op reglementering vrouwen- en kinderarbeid.
Arbeidsreglementen.
Wet op arbeidsovereenkomst voor arbeiders.
Wet op arbeidsongevallen.
Wet op zondagsrust.
Tussen de wereldoorlogen: verdere uitbouw van de arbeidsreglementering + 1 e wetten i.v.m. sociale
zekerheid.
Wet op verzekering tegen onvrijwillige werkloosheid
Wet op 8-urendag en 48-urenweek.
Wet op arbeidscontract voor bedienden.
Wet op beroepsziekten.
Wet op gezinsvergoedingen.
Wet op betaalde jaarlijkse vakantie (toen 1 week, nu 4 weken)
Nieuwe wet op ouderdomspensioenen
Wetten i.v.m. kinderbijslag voor loonarbeiders.
Hoofdstuk 1: Domein van de sociale wetgeving
Sociale wetgeving = arbeidsrecht + socialezekerheidsrecht
Arbeidsrecht: regelt de verhoudingen tussen werknemers en werkgevers. Het omvat o.a. wetgeving
i.v.m. arbeidsovereenkomsten, arbeidsreglement, zondagsrust, nachtarbeid,…
Socialezekerheidsrecht: alle maatregelen waardoor aan werknemers en zelfstandigen de
mogelijkheid wordt gegeven om in alle omstandigheden in hun levensonderhoud te voorzien.
De sociale wetgeving is van groot belang voor elke werknemer. Waarom?
Zijn rechten en plichten tegenover de WG liggen vast in de wetgeving op de
arbeidsovereenkomsten.
De wetgeving verzekert hem een minimum aan vrije tijd (wet op zondagsrust, feestdagen,
jaarlijkse vakantie).
Minimuminkomen door de wet op ziekteverzekering, werkloosheidsvergoeding, pensioen,
kinderbijslag, leefloon, arbeidsongevallen.
Hoofdstuk 2: Historisch overzicht
De eerste arbeidswetten waren gebaseerd op het Burgerlijk Wetboek (geen bescherming
arbeider). Het sociaal recht is een correctie op het burgerlijk recht.
Evolutie van het sociaal recht:
Voor de 19e eeuw:
De wet Le Chapelier: verbod van vereniging
19e eeuw:
Cijnskiesrecht: enkel stemrecht voor wie genoeg belastingen betaalde.
Economisch liberalisme: geen wettelijke bescherming van werknemers t.o.v. werkgevers.
Voor WO I: wetten op vlak van arbeidsreglementering.
Wet op bescherming van het loon.
Wet op reglementering vrouwen- en kinderarbeid.
Arbeidsreglementen.
Wet op arbeidsovereenkomst voor arbeiders.
Wet op arbeidsongevallen.
Wet op zondagsrust.
Tussen de wereldoorlogen: verdere uitbouw van de arbeidsreglementering + 1 e wetten i.v.m. sociale
zekerheid.
Wet op verzekering tegen onvrijwillige werkloosheid
Wet op 8-urendag en 48-urenweek.
Wet op arbeidscontract voor bedienden.
Wet op beroepsziekten.
Wet op gezinsvergoedingen.
Wet op betaalde jaarlijkse vakantie (toen 1 week, nu 4 weken)
Nieuwe wet op ouderdomspensioenen
Wetten i.v.m. kinderbijslag voor loonarbeiders.
