Tentamenstof PE november 2021
Stephen Covey.......................................................................................................................................2
Visie en gedachtegoed.......................................................................................................................2
Deel 1: Paradigma's en principes...........................................................................................................3
Van binnen naar buiten.....................................................................................................................3
De zeven eigenschappen – een overzicht..........................................................................................3
Deel 2: Overwinningen op jezelf............................................................................................................4
Eigenschap 1: Wees proactief............................................................................................................4
Eigenschap 2: Begin met het einde voor ogen...................................................................................4
Eigenschap 3: Belangrijke zaken eerst...............................................................................................5
Deel 3: Overwinningen met de omgeving..............................................................................................7
Paradigma's van wederzijdse afhankelijkheid....................................................................................7
Eigenschap 4: Denk win-win..............................................................................................................7
Eigenschap 5: Eerst begrijpen, dan begrepen worden.......................................................................7
Eigenschap 6: Synergie......................................................................................................................7
Deel 4: Vernieuwing..............................................................................................................................9
Eigenschap 7: Houd de zaag scherp...................................................................................................9
Nogmaals van binnen naar buiten.....................................................................................................9
Eigenschap 8........................................................................................................................................10
Hoofdstuk 2: Het probleem.............................................................................................................10
Hoofdstuk 3: De oplossing...............................................................................................................10
Hoofdstuk 4: Luister naar innerlijke stem. Pak geboortegeschenken uit.........................................10
Hoofdstuk 5: Gebruik uw innerlijke stem. Visie, discipline, passie, geweten...................................11
Hoofdstuk 6: Help anderen hun innerlijke stem te vinden..............................................................11
Psychologie..........................................................................................................................................13
Artikel Psychologie, arbeid en de mens...........................................................................................13
Artikel Om te veranderen is gedragstraining nodig.........................................................................13
Artikel Praktische kijk op gedragsverandering.................................................................................13
Artikel Belonen is het effectiefste middel om gedrag te veranderen..............................................14
College 1 Psychologie......................................................................................................................14
College 2 Psychologie......................................................................................................................15
,Stephen Covey
Visie en gedachtegoed
Covey onderzocht waarom de ene persoon effectiever was dan de ander. Organisaties wilden ook
effectief zijn, door het Scientific Management (taylorisme). Op het Scientific Management kwam
veel kritiek omdat de mens rationeel en sociaal wezen is. Daarom schreef Covey zijn boek
Tot 1920 sprake van principiële levenshouding: voor zinvol bestaan zijn basisregels nodig, succes en
geluk moet je leren en tot je persoonlijkheid nemen, en bejegen anderen zoals je zelf bejegend wil
worden. Na WO1 verschoof dit naar pragmatische levenshouding, zie hieronder.
Covey zegt dat succes niet van trucs of charme afhangt, maar van vertrouwen. Paradigma's bepalen
ons gedrag en beïnvloeden onze omgang met mensen en bepalen wie je bent.
De kern van je identiteit is het vertrek punt, daarna kun je van binnen naar buiten. Eerst privé, dan
eromheen.
, Deel 1: Paradigma's en principes
Van binnen naar buiten
Principiële levenshouding (integriteit, nederigheid, trouw) verschuift na WO1 naar pragmatische
levenshouding (prestaties, status, houding). De zeven eigenschappen zijn gebaseerd op principiële
levenshouding met principes die inhoud geven.
Paradigma-verschuiving (aha-erlebnis) komt niet in één keer tot stand. Ze zijn bepalend voor wie je
bent en hoe je je gedraagt. Ze zijn belangrijkste kracht achter radicale verschuiving.
Wat is een principe? Principe is een natuurwet, een richtlijn voor menselijk gedrag. Om de
problemen van nu op te lossen hebben we een principieel paradigma nodig, gebaseerd op
fundamentele principes, van binnen naar buiten.
De zeven eigenschappen – een overzicht
Eigenschap is het snijpunt van kennis (wat), vaardigheid (hoe) en motivatie (wil). Een
groeicontinuüm is de overgang van afhankelijkheid → onafhankelijkheid → wederzijdse
afhankelijkheid. Paradigma van wederzijdse afhankelijkheid is een volwassen uitgangspunt, je hebt
voldoende persoonlijkheid, en is onmisbaar in organisatie.
P/PM-balans houdt in dat je evenwicht houdt tussen het geproduceerde (ei) en productiemiddel
(kip). Er zijn drie soorten PM: materieel, financieel en menselijk (hierbij is balans meest belangrijk).
Er moet balans zijn tussen lange en korte termijn.
Stephen Covey.......................................................................................................................................2
Visie en gedachtegoed.......................................................................................................................2
Deel 1: Paradigma's en principes...........................................................................................................3
Van binnen naar buiten.....................................................................................................................3
De zeven eigenschappen – een overzicht..........................................................................................3
Deel 2: Overwinningen op jezelf............................................................................................................4
Eigenschap 1: Wees proactief............................................................................................................4
Eigenschap 2: Begin met het einde voor ogen...................................................................................4
Eigenschap 3: Belangrijke zaken eerst...............................................................................................5
Deel 3: Overwinningen met de omgeving..............................................................................................7
Paradigma's van wederzijdse afhankelijkheid....................................................................................7
Eigenschap 4: Denk win-win..............................................................................................................7
Eigenschap 5: Eerst begrijpen, dan begrepen worden.......................................................................7
Eigenschap 6: Synergie......................................................................................................................7
Deel 4: Vernieuwing..............................................................................................................................9
Eigenschap 7: Houd de zaag scherp...................................................................................................9
Nogmaals van binnen naar buiten.....................................................................................................9
Eigenschap 8........................................................................................................................................10
Hoofdstuk 2: Het probleem.............................................................................................................10
Hoofdstuk 3: De oplossing...............................................................................................................10
Hoofdstuk 4: Luister naar innerlijke stem. Pak geboortegeschenken uit.........................................10
Hoofdstuk 5: Gebruik uw innerlijke stem. Visie, discipline, passie, geweten...................................11
Hoofdstuk 6: Help anderen hun innerlijke stem te vinden..............................................................11
Psychologie..........................................................................................................................................13
Artikel Psychologie, arbeid en de mens...........................................................................................13
Artikel Om te veranderen is gedragstraining nodig.........................................................................13
Artikel Praktische kijk op gedragsverandering.................................................................................13
Artikel Belonen is het effectiefste middel om gedrag te veranderen..............................................14
College 1 Psychologie......................................................................................................................14
College 2 Psychologie......................................................................................................................15
,Stephen Covey
Visie en gedachtegoed
Covey onderzocht waarom de ene persoon effectiever was dan de ander. Organisaties wilden ook
effectief zijn, door het Scientific Management (taylorisme). Op het Scientific Management kwam
veel kritiek omdat de mens rationeel en sociaal wezen is. Daarom schreef Covey zijn boek
Tot 1920 sprake van principiële levenshouding: voor zinvol bestaan zijn basisregels nodig, succes en
geluk moet je leren en tot je persoonlijkheid nemen, en bejegen anderen zoals je zelf bejegend wil
worden. Na WO1 verschoof dit naar pragmatische levenshouding, zie hieronder.
Covey zegt dat succes niet van trucs of charme afhangt, maar van vertrouwen. Paradigma's bepalen
ons gedrag en beïnvloeden onze omgang met mensen en bepalen wie je bent.
De kern van je identiteit is het vertrek punt, daarna kun je van binnen naar buiten. Eerst privé, dan
eromheen.
, Deel 1: Paradigma's en principes
Van binnen naar buiten
Principiële levenshouding (integriteit, nederigheid, trouw) verschuift na WO1 naar pragmatische
levenshouding (prestaties, status, houding). De zeven eigenschappen zijn gebaseerd op principiële
levenshouding met principes die inhoud geven.
Paradigma-verschuiving (aha-erlebnis) komt niet in één keer tot stand. Ze zijn bepalend voor wie je
bent en hoe je je gedraagt. Ze zijn belangrijkste kracht achter radicale verschuiving.
Wat is een principe? Principe is een natuurwet, een richtlijn voor menselijk gedrag. Om de
problemen van nu op te lossen hebben we een principieel paradigma nodig, gebaseerd op
fundamentele principes, van binnen naar buiten.
De zeven eigenschappen – een overzicht
Eigenschap is het snijpunt van kennis (wat), vaardigheid (hoe) en motivatie (wil). Een
groeicontinuüm is de overgang van afhankelijkheid → onafhankelijkheid → wederzijdse
afhankelijkheid. Paradigma van wederzijdse afhankelijkheid is een volwassen uitgangspunt, je hebt
voldoende persoonlijkheid, en is onmisbaar in organisatie.
P/PM-balans houdt in dat je evenwicht houdt tussen het geproduceerde (ei) en productiemiddel
(kip). Er zijn drie soorten PM: materieel, financieel en menselijk (hierbij is balans meest belangrijk).
Er moet balans zijn tussen lange en korte termijn.
