Samenvatting hoorcolleges implementatie en evaluatie van beleid
Inhoudsopgave
Hc 1 p. 2
Hc 2 p. 4
Hc 3 p. 8
Hc 4 p. 11
Hc 5 p. 14
Hc 6 p. 16
Hc 7 p. 17
Hc 8 p. 20
Hc 9 p. 23
Hc 10 p. 25
1
Lotte van der Laan
,Hoorcollege 1
Wat is beleidsevaluatie:
In de hoorcolleges komen vier verschillende definities aan bod:
- Het beoordelen van de veronderstelling of waarneming van een bepaald
verschijnsel aan de hand van bepaalde criteria (bresser en hoogerwerf, 1989)
- Ex post assessment of the strength and weaknesses of public programs and
projects (Bovens et al, 2010)
- Een proces waarin (a) informatie wordt verzameld over iets wat gebeurd is,
waarna (b) het gebeurde op basis van verzamelde informatie wordt
beoordeeld aan de hand van normen of criteria (rekenkamer, 2012)
- Careful retrospective assessment of the merit, worth and value of
administration, output and outcome of government interventions. Which is
intended to play a role in future practical situations. (verdung, 2010)
Soorten evaluatie onderzoek:
1. Doelbereiking
Zijn de resultaten gelijk aan de verwachtingen zoals bedoeld in het beleid
2. Doeltreffendheid
Is de verandering direct veroorzaakt door het beleid of is het de context die tot de
verandering heeft geleid.
3. Doelmatigheid
Worden de middelen zo efficiënt mogelijk ingezet (kosten baten analyse)
4. (neven) effectenevaluatie
Evaluatie kijkende naar de (on)verwachtse effecten van beleid. Vooral het in kaart
brengen hiervan.
5. Stakeholder/ clientmodel
Evaluatie op basis van de feedback van de gebruiker van de dienst of het product.
6. Beleidstheorie- reconstructie en analyse
Kijken naar de bijdrage van beleid aan een bepaald doel, en dan met name kijken
naar de causale processen.
7. Proces (uitvoerings) evaluatie
Evaluatie van de implementatie
Implementatie
de fase van in en uitvoering van beleid
Bij bijna elke implementatie is er spraken van een implementatiegat. Dit wilt zeggen
het verschillen tussen het beleid zoals het bedoeld is op papier en het beleid zoals
het daadwerkelijk uitpakt in de praktijk.
2
Lotte van der Laan
, Het verschil tussen implementatie en evaluatie is dat bij implementatie meer naar de
in en uitvoer van beleid wordt gekeken terwijl er bij evaluatie meer naar het beleid en
de effecten daarvan wordt gekeken.
Evaluatie
Doel
Er zijn zeven functies van beleid, welke in verschillende mate belangrijk zijn
- Leren en verantwoorden
- Informeren en waarderen
- Rationaliseren en discussiëren
- Politiseren
Deze functies worden vaak in combinatie gebruikt en komen dus vaker samen voor.
o leren
Er wordt van moderne overheden verwacht dat zijn leren van beleid. Daarnaast
speelt bij evidance based policy het leren van beleid een grote rol. Door te kijken wat
er eerst goed is gegaan kan juist dat deel meegenomen worden naar een nieuw
beleidsplan. Leren leidt tot meer directe input op het beleid en draagt bij aan de
algemene kennis van beleid (als het bij a werkt zal het dan ook bij b kunnen werken)
2 vormen van leren
- 1e orde leren
Draagt bij aan de kleine aanpassingen en bijsturingen van beleid
- 2e orde leren
Leren over het beleid zelf. Kritisch zijn op de assumpties, maar ook reflecteren.
Fundamentele aanpassingen in het beleid als gevolg.
o Verantwoording
De output doet ertoe.
De noodzaak voor verantwoording komt vooral door:
- Het toenemende takenpakket
- En de versnippering in de uitvoering (veel meer partijen zijn betrokken bij het
maken van beleid)
o Politieke functie
Evaluatie kan worden ingezet op te manipuleren, bijvoorbeeld door te kiezen wat er
wel en niet geëvalueerd wordt maar ook wat een beetje de uitkomsten moeten zijn
van een evaluatie. Daarnaast kent het ook de functie om vertraging op te roepen
“eerst evalueren en dan”.
Beleidscyclus
1 agendavorming
2 beleidsformulering
3 besluitvorming
4 implementatie
5 evaluatie
In de praktijk lopen de stappen echter niet altijd zuiver na elkaar.
3
Lotte van der Laan
Inhoudsopgave
Hc 1 p. 2
Hc 2 p. 4
Hc 3 p. 8
Hc 4 p. 11
Hc 5 p. 14
Hc 6 p. 16
Hc 7 p. 17
Hc 8 p. 20
Hc 9 p. 23
Hc 10 p. 25
1
Lotte van der Laan
,Hoorcollege 1
Wat is beleidsevaluatie:
In de hoorcolleges komen vier verschillende definities aan bod:
- Het beoordelen van de veronderstelling of waarneming van een bepaald
verschijnsel aan de hand van bepaalde criteria (bresser en hoogerwerf, 1989)
- Ex post assessment of the strength and weaknesses of public programs and
projects (Bovens et al, 2010)
- Een proces waarin (a) informatie wordt verzameld over iets wat gebeurd is,
waarna (b) het gebeurde op basis van verzamelde informatie wordt
beoordeeld aan de hand van normen of criteria (rekenkamer, 2012)
- Careful retrospective assessment of the merit, worth and value of
administration, output and outcome of government interventions. Which is
intended to play a role in future practical situations. (verdung, 2010)
Soorten evaluatie onderzoek:
1. Doelbereiking
Zijn de resultaten gelijk aan de verwachtingen zoals bedoeld in het beleid
2. Doeltreffendheid
Is de verandering direct veroorzaakt door het beleid of is het de context die tot de
verandering heeft geleid.
3. Doelmatigheid
Worden de middelen zo efficiënt mogelijk ingezet (kosten baten analyse)
4. (neven) effectenevaluatie
Evaluatie kijkende naar de (on)verwachtse effecten van beleid. Vooral het in kaart
brengen hiervan.
5. Stakeholder/ clientmodel
Evaluatie op basis van de feedback van de gebruiker van de dienst of het product.
6. Beleidstheorie- reconstructie en analyse
Kijken naar de bijdrage van beleid aan een bepaald doel, en dan met name kijken
naar de causale processen.
7. Proces (uitvoerings) evaluatie
Evaluatie van de implementatie
Implementatie
de fase van in en uitvoering van beleid
Bij bijna elke implementatie is er spraken van een implementatiegat. Dit wilt zeggen
het verschillen tussen het beleid zoals het bedoeld is op papier en het beleid zoals
het daadwerkelijk uitpakt in de praktijk.
2
Lotte van der Laan
, Het verschil tussen implementatie en evaluatie is dat bij implementatie meer naar de
in en uitvoer van beleid wordt gekeken terwijl er bij evaluatie meer naar het beleid en
de effecten daarvan wordt gekeken.
Evaluatie
Doel
Er zijn zeven functies van beleid, welke in verschillende mate belangrijk zijn
- Leren en verantwoorden
- Informeren en waarderen
- Rationaliseren en discussiëren
- Politiseren
Deze functies worden vaak in combinatie gebruikt en komen dus vaker samen voor.
o leren
Er wordt van moderne overheden verwacht dat zijn leren van beleid. Daarnaast
speelt bij evidance based policy het leren van beleid een grote rol. Door te kijken wat
er eerst goed is gegaan kan juist dat deel meegenomen worden naar een nieuw
beleidsplan. Leren leidt tot meer directe input op het beleid en draagt bij aan de
algemene kennis van beleid (als het bij a werkt zal het dan ook bij b kunnen werken)
2 vormen van leren
- 1e orde leren
Draagt bij aan de kleine aanpassingen en bijsturingen van beleid
- 2e orde leren
Leren over het beleid zelf. Kritisch zijn op de assumpties, maar ook reflecteren.
Fundamentele aanpassingen in het beleid als gevolg.
o Verantwoording
De output doet ertoe.
De noodzaak voor verantwoording komt vooral door:
- Het toenemende takenpakket
- En de versnippering in de uitvoering (veel meer partijen zijn betrokken bij het
maken van beleid)
o Politieke functie
Evaluatie kan worden ingezet op te manipuleren, bijvoorbeeld door te kiezen wat er
wel en niet geëvalueerd wordt maar ook wat een beetje de uitkomsten moeten zijn
van een evaluatie. Daarnaast kent het ook de functie om vertraging op te roepen
“eerst evalueren en dan”.
Beleidscyclus
1 agendavorming
2 beleidsformulering
3 besluitvorming
4 implementatie
5 evaluatie
In de praktijk lopen de stappen echter niet altijd zuiver na elkaar.
3
Lotte van der Laan
