Samenvatting Sociale Agogiek
1
,Hoofdstuk 2: enkele kleinere agogische theorieën
1. Veldtheorie: krachtenspel
2. Consistentietheorieën: evenwicht bewaren
3. De innovatietheorie: geslaagde vernieuwingen
4. De theorie van het gepland gedrag
1. De veldtheorie
- Lewin legde de grondslag voor deze theorie.
- Onderscheidde veranderingskrachten en weerstandskrachten
- Als je gaat werken met mensen en mensen maken keuzes heb je
veranderingskrachten en weerstandskrachten
Voorbeeld: autorijlessen – geen makkelijk parcours – meer en meer
veranderkrachten (opgelijst wat is belangrijk, waarom wil ik autorijden?)
Veranderkrachten:
Gemak: als je kinderen hebt is een auto makkelijk
Waardering: iedereen in de omgeving kan rijden en je wilt waardering als het
je uiteindelijk je rijbewijs haalt
Trots: als het na de zoveelste keer lukt
Avontuur: je kan overal naartoe rijden, je hebt vrijheid om de wereld te
ontdekken
Zich laten zien bv kijk ik kan dat wel
Weerstandskrachten
Gevaar: ik ga een gevaar zijn op de weg
Kosten: rijlessen zijn duur, auto en brandstof, verzekering...
Sociale druk: mensen in de omgeving die zeggen ‘jij in een auto gaat echt niet
gaan’
Kans op mislukking: angst om nog eens te mislukken
(Lijnen trekken - bv gemak is een grote lijn, sociale druk een kleine – wat is sterk
wat is minder sterk wat is belangrijk)
Resultaat
Praten over de veranderkrachten en bemoedigen -> weerstandskrachten
afnemen
Afhankelijk van afnemen weerstandskrachten en/ of toenemen
veranderkrachten
Consequenties voor het agogisch handelen
Motiveren door taal
2
, 2. Consistentietheorieën: evenwicht bewaren
- Een attitude is veel meer dan wat je met je mond beleid -> wie zegt dat mensen ongelijk zijn?
- Opinie: “iedereen is toch gelijk” is anders dan wat je in het levende lijve ondervind
Wat wanneer je dochter thuis komt met.. zelf in te vullen (jood, meisje, moslim,..)
misschien zul je bemerken dat je dan niet alles even leuk vind.
- We doen niet altijd wat we zeggen
- Attitudes moeten min of meer in evenwicht zijn
Als er geen evenwicht is dan krijgen wij heel snel veranderingen van attitudes
+ - een attitude is niet zo sterkt als je met goesting de les volgt, want als dat niet zo is
krijg je een zekere frustratie en ben je sneller geneigd om de les te skippen, attitude die
volledig positief of volledig negatief is zijn sterke attitudes
Sterke attitude is als een attitude volledig positief of volledig negatief is
Evenwicht binnen één attitude
- Cognitief, Affectief en gedrag Hoofd (kennis), hart (gevoel) en handen (gedrag)
- Aanpassing: als we inspelen op het gevoel zijn we meer geneigd om onze attitude aanpassen
- Reclame – speelt goed in op attitudes, we willen allemaal veel vrienden hebben, een goede
mama zijn, mooi zijn, …
Evenwicht tussen attitudes
- Attitudes niet in evenwicht – bv ik vind A en B heel aangenaam maar A en B kunnen elkaar
niet verdragen// tussen twee vuren zitten bv mama en papa (overlevingsmechanisme neigt bv
naar de mama) – attitude wordt beter als het kind uit huis gaat.
- Attitudes in evenwicht –> streven naar evenwicht
Cognitieve dissonantie
- Dissonantie = wanklank – het klinkt vals – onbehagelijk gevoel – ontstaat als een genomen
beslissing – gedrag in strijd is met de kennis – ongemakkelijk gevoel
bv ik weet dat roken slecht is en toch rook ik (selectiefe waarneming of rationalisatie).
- Cognitie
Selectieve waarneming: alles wat we weten negeren of weglachen
Rationalisatie: informatie kennen maar gemaakte keuze goedpraten
Bv ik weet dat roken niet goed is voor mij MAAR als ik stop ga ik bijkomen en
overgewicht is ongezonder of ik krijg meer stress wat ook echt niet goed is
Consequenties voor het agogisch handelen
- Doorwerken
- Integratie: integratie met andere componenten en de verandering van gedrag is pas de echte
verandering.
- Drie ingangen:
Kennis als ingang
Via cognitie het gedrag beïnvloeden
bv folders, informatie, zaken op schrift, kennis in ons opnemen bv over roken,
ongezonde voeding, kennis verloopt indirect
het doel is gedrag aan te passen
kennis als ingang gebruiken is niet de beste keuze want we gaan rationaliseren
“maar bij mij is de situatie anders”
Gevoel als ingang
Inspelen op het gevoel in plaats van op kennis met als doel om het gedrag te
veranderen
3
1
,Hoofdstuk 2: enkele kleinere agogische theorieën
1. Veldtheorie: krachtenspel
2. Consistentietheorieën: evenwicht bewaren
3. De innovatietheorie: geslaagde vernieuwingen
4. De theorie van het gepland gedrag
1. De veldtheorie
- Lewin legde de grondslag voor deze theorie.
- Onderscheidde veranderingskrachten en weerstandskrachten
- Als je gaat werken met mensen en mensen maken keuzes heb je
veranderingskrachten en weerstandskrachten
Voorbeeld: autorijlessen – geen makkelijk parcours – meer en meer
veranderkrachten (opgelijst wat is belangrijk, waarom wil ik autorijden?)
Veranderkrachten:
Gemak: als je kinderen hebt is een auto makkelijk
Waardering: iedereen in de omgeving kan rijden en je wilt waardering als het
je uiteindelijk je rijbewijs haalt
Trots: als het na de zoveelste keer lukt
Avontuur: je kan overal naartoe rijden, je hebt vrijheid om de wereld te
ontdekken
Zich laten zien bv kijk ik kan dat wel
Weerstandskrachten
Gevaar: ik ga een gevaar zijn op de weg
Kosten: rijlessen zijn duur, auto en brandstof, verzekering...
Sociale druk: mensen in de omgeving die zeggen ‘jij in een auto gaat echt niet
gaan’
Kans op mislukking: angst om nog eens te mislukken
(Lijnen trekken - bv gemak is een grote lijn, sociale druk een kleine – wat is sterk
wat is minder sterk wat is belangrijk)
Resultaat
Praten over de veranderkrachten en bemoedigen -> weerstandskrachten
afnemen
Afhankelijk van afnemen weerstandskrachten en/ of toenemen
veranderkrachten
Consequenties voor het agogisch handelen
Motiveren door taal
2
, 2. Consistentietheorieën: evenwicht bewaren
- Een attitude is veel meer dan wat je met je mond beleid -> wie zegt dat mensen ongelijk zijn?
- Opinie: “iedereen is toch gelijk” is anders dan wat je in het levende lijve ondervind
Wat wanneer je dochter thuis komt met.. zelf in te vullen (jood, meisje, moslim,..)
misschien zul je bemerken dat je dan niet alles even leuk vind.
- We doen niet altijd wat we zeggen
- Attitudes moeten min of meer in evenwicht zijn
Als er geen evenwicht is dan krijgen wij heel snel veranderingen van attitudes
+ - een attitude is niet zo sterkt als je met goesting de les volgt, want als dat niet zo is
krijg je een zekere frustratie en ben je sneller geneigd om de les te skippen, attitude die
volledig positief of volledig negatief is zijn sterke attitudes
Sterke attitude is als een attitude volledig positief of volledig negatief is
Evenwicht binnen één attitude
- Cognitief, Affectief en gedrag Hoofd (kennis), hart (gevoel) en handen (gedrag)
- Aanpassing: als we inspelen op het gevoel zijn we meer geneigd om onze attitude aanpassen
- Reclame – speelt goed in op attitudes, we willen allemaal veel vrienden hebben, een goede
mama zijn, mooi zijn, …
Evenwicht tussen attitudes
- Attitudes niet in evenwicht – bv ik vind A en B heel aangenaam maar A en B kunnen elkaar
niet verdragen// tussen twee vuren zitten bv mama en papa (overlevingsmechanisme neigt bv
naar de mama) – attitude wordt beter als het kind uit huis gaat.
- Attitudes in evenwicht –> streven naar evenwicht
Cognitieve dissonantie
- Dissonantie = wanklank – het klinkt vals – onbehagelijk gevoel – ontstaat als een genomen
beslissing – gedrag in strijd is met de kennis – ongemakkelijk gevoel
bv ik weet dat roken slecht is en toch rook ik (selectiefe waarneming of rationalisatie).
- Cognitie
Selectieve waarneming: alles wat we weten negeren of weglachen
Rationalisatie: informatie kennen maar gemaakte keuze goedpraten
Bv ik weet dat roken niet goed is voor mij MAAR als ik stop ga ik bijkomen en
overgewicht is ongezonder of ik krijg meer stress wat ook echt niet goed is
Consequenties voor het agogisch handelen
- Doorwerken
- Integratie: integratie met andere componenten en de verandering van gedrag is pas de echte
verandering.
- Drie ingangen:
Kennis als ingang
Via cognitie het gedrag beïnvloeden
bv folders, informatie, zaken op schrift, kennis in ons opnemen bv over roken,
ongezonde voeding, kennis verloopt indirect
het doel is gedrag aan te passen
kennis als ingang gebruiken is niet de beste keuze want we gaan rationaliseren
“maar bij mij is de situatie anders”
Gevoel als ingang
Inspelen op het gevoel in plaats van op kennis met als doel om het gedrag te
veranderen
3
