Psychologie. Hoofdstuk 1
Wat is psychologie?
Is de kennis die ontstaat uit het systematisch zoeken naar juiste verklaringen
voor menselijk gedrag.
Wat is een psychologisch probleem?
Is gedrag dat verklaard moet worden.
Wat is gedrag?
- Datgene wat mensen doen maar ook datgene wat mensen laten
- Gedrag moet waarneembaar zijn. Bijv. piekeren is geen gedrag. Niet
zichtbaar.
- Veel van wat wij denken waar te nemen bestaat echter uit
veronderstellingen.
Verklaren is voorspellen.
- Gedrag probeer je te verklaren door op zoek te gaan naar mogelijke
oorzaken. De oorzaken van en bepaald gedrag noemt
mengedragsdeterminanten
De definitie zegt het al: een verklaring geven wil niet zeggen, dat die
verklaring juist is.
- Vanuit de theorie kun je bepaalde verklaringen afleiden
- Vervolgens moet je toetsen of deze verklaring wel deugt
In de psychologie worden verklaringen niet ad hoc gegeven, maar vanuit
een bepaalde theorie. Uit die theorie worden voorspellingen afgeleid. Via
onderzoek wordt nagegaan of die uitkomen. Dat is wat we bedoelen met
toetsen.
- Vaak meerdere oorzaken voor hetzelfde gedrag meervoudige
determinatie
1.3. Psychologie en psychologen
Elke verklaring in de psychologie is voorlopig. Er kan in de toekomst een betere
gevonden worden. Soms wordt zelfs een nieuwe verklaring gevonden voor iets
waarvoor al lang een goede verklaring bestond. Menselijk gedrag heeft vaak
verschillende oorzaken. Zowel in het Hawthorne-onderzoek als bij de pupilreflex
blijken er voor hetzelfde gedrag twee verklaringen mogelijk te zijn.
Het valt nog niet mee…
- Verschillende oorzaken voor hetzelfde gedrag
- Gedrag verschilt van persoon tot persoon
- Gedrag verschilt (soms) van situatie tot situatie
- Onze hersenen spelen een cruciale rol bij gedrag
Belangrijke onderdelen
Hersenschors
- Zetel van hogere functies zoals denken, leren, waarnemen en spreken
Limbische systeem
- Instinctieve gedragingen, emoties, inwendige lichamelijke functies zoals
bloeddruk en hartslag
Kleine hersenen
- Motorische activiteiten zoals coördinatie van lichaamsdelen.
, Psychologie overzicht:
Voor deze tijd was de filosofische benadering van de mens.
Wundt 187 Ontstaan psychologe Bewustzijns-of experimentele
9 - Eerste psychologische psychologie
laboratorium - Psychologische problemen
- Bewustzijnspsychologi verklaren met behulp van
e experimenten (1e laboratorium)
- Introspectie - Maakte gebruik van introspectie
- De introspectieve waarnemer
moest zijn eigen denkprocessen,
motieven en gevoelens
analyseren.
Freud 189 Psychoanalyse Psychoanalyse
2 - Het onbewuste - Gedragingen worden ingegeven
- Doorinterpretatie door allerlei seksuele en
agressieve impulsen
- Veel speelt zich af in het
onbewuste
- Proberen uiteen te rafelen om zo
achter de oorzaken van
(persoonlijkheids)-stoornissen te
komen. Door middel van sofa te
liggen
Wertheim 191 Gestaltpsychologie Gestaltpsychologie
er 0 - Waarneming - Onze waarneming is gericht op
- Inzicht gestalten (figuren)
- Een gestalt is de manier waarop
een geheel is opgebouwd uit
verschillende elementen.
- Dit speelt een belangrijke rol bij
zaken als waarnemen, onthouden
en denken
Watson 191 Behaviorisme Behaviorisme
4 - Controleerbare - Gedrag moet objectief via
verklaringen zintuigen of metingen vast te
- Conditioneringsprincip stellen zijn
es - Leren staat centraal
- De omgeving speelt de hoofdrol
bij leerprocessen
Maslow 195 Humanistische psychologie Humanistische psychologie
0 - Psychologie van de - Ieder mens is een uniek wezen
derde dag met een eigen vrije wil en de
- Zelfactualisatie de wens zichzelf optimaal te
behoefte die de mens ontplooien
van nature heeft en - Speelt een rol bij gebieden als
de bevrediging persoonlijkheid en motivatie.
daarvan
Heider 195 Cognitieve psychologie Cognitieve psychologie
8 - Mentale processen - Houdt zich bezig met hogere
- informatieverwerking mentale processen zoals
geheugen, waarnemen, leren en
Wat is psychologie?
Is de kennis die ontstaat uit het systematisch zoeken naar juiste verklaringen
voor menselijk gedrag.
Wat is een psychologisch probleem?
Is gedrag dat verklaard moet worden.
Wat is gedrag?
- Datgene wat mensen doen maar ook datgene wat mensen laten
- Gedrag moet waarneembaar zijn. Bijv. piekeren is geen gedrag. Niet
zichtbaar.
- Veel van wat wij denken waar te nemen bestaat echter uit
veronderstellingen.
Verklaren is voorspellen.
- Gedrag probeer je te verklaren door op zoek te gaan naar mogelijke
oorzaken. De oorzaken van en bepaald gedrag noemt
mengedragsdeterminanten
De definitie zegt het al: een verklaring geven wil niet zeggen, dat die
verklaring juist is.
- Vanuit de theorie kun je bepaalde verklaringen afleiden
- Vervolgens moet je toetsen of deze verklaring wel deugt
In de psychologie worden verklaringen niet ad hoc gegeven, maar vanuit
een bepaalde theorie. Uit die theorie worden voorspellingen afgeleid. Via
onderzoek wordt nagegaan of die uitkomen. Dat is wat we bedoelen met
toetsen.
- Vaak meerdere oorzaken voor hetzelfde gedrag meervoudige
determinatie
1.3. Psychologie en psychologen
Elke verklaring in de psychologie is voorlopig. Er kan in de toekomst een betere
gevonden worden. Soms wordt zelfs een nieuwe verklaring gevonden voor iets
waarvoor al lang een goede verklaring bestond. Menselijk gedrag heeft vaak
verschillende oorzaken. Zowel in het Hawthorne-onderzoek als bij de pupilreflex
blijken er voor hetzelfde gedrag twee verklaringen mogelijk te zijn.
Het valt nog niet mee…
- Verschillende oorzaken voor hetzelfde gedrag
- Gedrag verschilt van persoon tot persoon
- Gedrag verschilt (soms) van situatie tot situatie
- Onze hersenen spelen een cruciale rol bij gedrag
Belangrijke onderdelen
Hersenschors
- Zetel van hogere functies zoals denken, leren, waarnemen en spreken
Limbische systeem
- Instinctieve gedragingen, emoties, inwendige lichamelijke functies zoals
bloeddruk en hartslag
Kleine hersenen
- Motorische activiteiten zoals coördinatie van lichaamsdelen.
, Psychologie overzicht:
Voor deze tijd was de filosofische benadering van de mens.
Wundt 187 Ontstaan psychologe Bewustzijns-of experimentele
9 - Eerste psychologische psychologie
laboratorium - Psychologische problemen
- Bewustzijnspsychologi verklaren met behulp van
e experimenten (1e laboratorium)
- Introspectie - Maakte gebruik van introspectie
- De introspectieve waarnemer
moest zijn eigen denkprocessen,
motieven en gevoelens
analyseren.
Freud 189 Psychoanalyse Psychoanalyse
2 - Het onbewuste - Gedragingen worden ingegeven
- Doorinterpretatie door allerlei seksuele en
agressieve impulsen
- Veel speelt zich af in het
onbewuste
- Proberen uiteen te rafelen om zo
achter de oorzaken van
(persoonlijkheids)-stoornissen te
komen. Door middel van sofa te
liggen
Wertheim 191 Gestaltpsychologie Gestaltpsychologie
er 0 - Waarneming - Onze waarneming is gericht op
- Inzicht gestalten (figuren)
- Een gestalt is de manier waarop
een geheel is opgebouwd uit
verschillende elementen.
- Dit speelt een belangrijke rol bij
zaken als waarnemen, onthouden
en denken
Watson 191 Behaviorisme Behaviorisme
4 - Controleerbare - Gedrag moet objectief via
verklaringen zintuigen of metingen vast te
- Conditioneringsprincip stellen zijn
es - Leren staat centraal
- De omgeving speelt de hoofdrol
bij leerprocessen
Maslow 195 Humanistische psychologie Humanistische psychologie
0 - Psychologie van de - Ieder mens is een uniek wezen
derde dag met een eigen vrije wil en de
- Zelfactualisatie de wens zichzelf optimaal te
behoefte die de mens ontplooien
van nature heeft en - Speelt een rol bij gebieden als
de bevrediging persoonlijkheid en motivatie.
daarvan
Heider 195 Cognitieve psychologie Cognitieve psychologie
8 - Mentale processen - Houdt zich bezig met hogere
- informatieverwerking mentale processen zoals
geheugen, waarnemen, leren en
