Kindzorg en pediatrie
Rechten van het kind
- Handvest Kind en Ziekenhuis
1. Kinderen worden niet in een ZH opgenomen als de zorg die zij nodig hebben in
dagbehandeling of poliklinisch kan verleend worden
2. K hebben het recht hun ouders of verzorgers bij zich te hebben
3. Ouders wordt accommodatie en de mogelijkheid tot overnachting naast het kind
aangeboden. Ouders worden geholpen en gestimuleerd bij het kind te blijven en deel te
nemen aan de verzorging v/h kind
4. K en ouders hebben recht op informatie (aangepast aan leeftijd K)
5. K en ouders hebben recht op alle informatie die noodzakelijk is voor het geven van
toestemming voor OZ’en, ingrepen en behandelingen.
K worden i/h ZH gehuisvest en verzorg samen met kinderen in dezelfde leeftijds- en/of
ontwikkelingsfase
6. K hebben recht op mogelijkheden tot spelen, zich te vermaken en onderwijs naar gelang
hun leeftijd en lichamelijke conditie
7. K worden behandeld door medisch, VPK en ander personeel dat speciaal opgeleid is om
K te behandelen en te verzorgen en beschikken over nodige kennis en ervaring
8. K hebben recht op verzorging en behandeling door zoveel mogelijk dezelfde personen,
die onderling optimaal samenwerken
9. K hebben het recht met tact en begrip te worden benaderd en behandeld. Privacy wordt
te allen tijde gerespecteerd
1
, Kindzorg en pediatrie
1. Zorgverlening aan kinderen
Visie op zorgverlening aan kinderen (1.1)
Uitgangspunten Vereniging van Kinderverpleegkundigen:
- K zijn mensen in ontwikkeling tot volwassenheid: zijn kwetsbaar omdat de ontwikkeling
kan verstoord worden. Gevoel van veiligheid en geborgenheid is een absolute
voorwaarde voor een ongestoord mogelijke ontwikkeling
- Het is niet de leeftijd v/h K, die bepalend is voor de zorg, maar primair het
ontwikkelingsniveau v/h K: een juiste inschatting v/h ontwikkelingsniveau is noodzakelijk,
belangrijk om observatiegegevens zorgvuldig te interpreteren
- K moet in zijn volledigheid worden gezien: gezien als een socio-psychosomatische
eenheid (holistische mensvisie), de uniciteit v/h K
- K en ouders moeten als eenheid worden gezien: de hechte afhankelijkheidsrelatie tss K
en ouders heeft consequenties voor de zorg
- Het K komt uit een zorgsysteem, en keert daarin ook weer terug: een continue
wisselwerking tss het K en zijn sociale omgeving, het K beïnvloedt de sociale omgeving
en omgekeerd
- Het K kan niet altijd de verantwoordelijkheid voor zichzelf dragen; bij afwezigheid v/d
ouders heeft de VPK een gedeeltelijk verantwoordelijkheid
Profiel zorgverleners voor kinderen en hun omgeving:
- Verantwoordelijkheid en coördinerende functie: verantwoordelijk voor de zorg v/H K,
communiceren, op een goede manier samenwerken met ouders, holistische mensvisie
voor ogen houden
- Preventieve, voorlichtende en opvoedende taak: advies en opleiding op maat geven aan
de ouders en K
- Diagnostische en therapeutische taak: vergt een brede waaier aan kennis, inzicht,
observatievermogen en handigheid, permanente vorming is een attitude die vereist wordt
- Verzorgende taak: aandacht geven aan motorische en cognitieve ontwikkeling v/h K
- Begeleidende taak: opvoedkundige taak deels overnemen, rekening houden met de
waarde en normen v/d ouders en vereist een gezonde dosis aan creativiteit,
inlevingsvermogen en sociale vaardigheden
2
, Kindzorg en pediatrie
Zorg voor het kind (1.2)
Intramurale zorg (1.2.1)
- De zorg die verleend wordt in een zorginstelling, zoals ZH, verzorgingshuis of instelling
voor kinderen met een beperking, dag ZH, of polikliniek
- Pediatrie verschilt in verschillende opzichten v/e volwassen afdeling
- Kinderafdeling is ontworpen dat de het de behoefte aan beweging en spel, behoefte aan
rust, orde en regelmaat, mogelijk maakt
- Indeling volgens ligging
o Aparte afdeling in het ZH
o Regionale ZH =>1 afdeling waar alle leeftijd samen worden verzorgd
o ZH kan kiezen voor afdeling in te delen volgend ziektebeeld, bv oncologie
o Kinderziekenhuize, waar uitsluitend kinderen worden opgenomen
- Indeling naar inrichting
o Sfeer en ruimte bepalen in grote mate of het K/ouders zich op hun gemak voelen
o Warme, huiselijke omgeving => K voelen zich thuis
o Groot belang zijn kleuren, daglicht, verlichting en demping van geluid
o Kleuren en versieringen waar K zich prettig bij voelen
o Rooming-ing kamers
o Kindvriendelijke omgeving
o Belangrijk is de veiligheid op de kamer te bewaken
- Indeling naar ruimte
o Typisch zijn ‘boxen’, eenpersoonskamers met een sas waarin K van elke leeftijd
kunnen opgenomen worden, reden voor box:
▪ Isolatie ivm infectieuze aandoening (bv rota, RSV)
▪ Te lage weerstand => infectie voorkomen van buitenaf (bv oncologische
pt)
▪ K dat rust nodig heeft
▪ Observatie wanneer geen diagnose gesteld is, ziekteverschijnselen
mogelijks besmettelijk van aard
▪ K waar geen rooming-in wordt toegepast => voor betere observatie
3
, Kindzorg en pediatrie
o Algemene ruimten op kinderafdeling
▪ Onderzoek- en behandelkamer (arts kan K onderzoeken, ingrepen zoals
bloed prikken – infuus plaatsen, niet op eigen kamer want K kan zich
onveilig voelen)
▪ Speelkamer (spelmogelijkheden, moet zich veilig voelen dus nooit
medische/verpleegkundige handelingen in deze ruimte, observatie
mogelijk)
▪ Voedingskeuken (koffie voor ouders, microgolf, ouderkoelkast, …)
▪ Melkkeuken (aparte ruimte, om flesvoeding voor te bereiden, 2
afzonderlijke lokalen; 1 voor reinigen v/d flessen & 1 voor bereiding van
flesvoeding)
▪ Klaslokaal (wanneer K voor langere tijd zijn opgenomen kunnen ze
bijblijven met de leerstof)
Extramurale zorg (1.2.2)
- Initiatieven omtrent zorg voor kinderen en hun ouders
o CLB, Kind & Gezin
o Kinderopvangsdiensten
o Chronische zorgverlening, bv zeepreventorium – pulderbos
o Geestelijke gezondheidszorg
o TOAH, Tijdelijk onderwijs aan huis (voor langdurige/chronische zieke K)
o Bednet: mee in de klas zitten van thuis/ZH uit
4
Rechten van het kind
- Handvest Kind en Ziekenhuis
1. Kinderen worden niet in een ZH opgenomen als de zorg die zij nodig hebben in
dagbehandeling of poliklinisch kan verleend worden
2. K hebben het recht hun ouders of verzorgers bij zich te hebben
3. Ouders wordt accommodatie en de mogelijkheid tot overnachting naast het kind
aangeboden. Ouders worden geholpen en gestimuleerd bij het kind te blijven en deel te
nemen aan de verzorging v/h kind
4. K en ouders hebben recht op informatie (aangepast aan leeftijd K)
5. K en ouders hebben recht op alle informatie die noodzakelijk is voor het geven van
toestemming voor OZ’en, ingrepen en behandelingen.
K worden i/h ZH gehuisvest en verzorg samen met kinderen in dezelfde leeftijds- en/of
ontwikkelingsfase
6. K hebben recht op mogelijkheden tot spelen, zich te vermaken en onderwijs naar gelang
hun leeftijd en lichamelijke conditie
7. K worden behandeld door medisch, VPK en ander personeel dat speciaal opgeleid is om
K te behandelen en te verzorgen en beschikken over nodige kennis en ervaring
8. K hebben recht op verzorging en behandeling door zoveel mogelijk dezelfde personen,
die onderling optimaal samenwerken
9. K hebben het recht met tact en begrip te worden benaderd en behandeld. Privacy wordt
te allen tijde gerespecteerd
1
, Kindzorg en pediatrie
1. Zorgverlening aan kinderen
Visie op zorgverlening aan kinderen (1.1)
Uitgangspunten Vereniging van Kinderverpleegkundigen:
- K zijn mensen in ontwikkeling tot volwassenheid: zijn kwetsbaar omdat de ontwikkeling
kan verstoord worden. Gevoel van veiligheid en geborgenheid is een absolute
voorwaarde voor een ongestoord mogelijke ontwikkeling
- Het is niet de leeftijd v/h K, die bepalend is voor de zorg, maar primair het
ontwikkelingsniveau v/h K: een juiste inschatting v/h ontwikkelingsniveau is noodzakelijk,
belangrijk om observatiegegevens zorgvuldig te interpreteren
- K moet in zijn volledigheid worden gezien: gezien als een socio-psychosomatische
eenheid (holistische mensvisie), de uniciteit v/h K
- K en ouders moeten als eenheid worden gezien: de hechte afhankelijkheidsrelatie tss K
en ouders heeft consequenties voor de zorg
- Het K komt uit een zorgsysteem, en keert daarin ook weer terug: een continue
wisselwerking tss het K en zijn sociale omgeving, het K beïnvloedt de sociale omgeving
en omgekeerd
- Het K kan niet altijd de verantwoordelijkheid voor zichzelf dragen; bij afwezigheid v/d
ouders heeft de VPK een gedeeltelijk verantwoordelijkheid
Profiel zorgverleners voor kinderen en hun omgeving:
- Verantwoordelijkheid en coördinerende functie: verantwoordelijk voor de zorg v/H K,
communiceren, op een goede manier samenwerken met ouders, holistische mensvisie
voor ogen houden
- Preventieve, voorlichtende en opvoedende taak: advies en opleiding op maat geven aan
de ouders en K
- Diagnostische en therapeutische taak: vergt een brede waaier aan kennis, inzicht,
observatievermogen en handigheid, permanente vorming is een attitude die vereist wordt
- Verzorgende taak: aandacht geven aan motorische en cognitieve ontwikkeling v/h K
- Begeleidende taak: opvoedkundige taak deels overnemen, rekening houden met de
waarde en normen v/d ouders en vereist een gezonde dosis aan creativiteit,
inlevingsvermogen en sociale vaardigheden
2
, Kindzorg en pediatrie
Zorg voor het kind (1.2)
Intramurale zorg (1.2.1)
- De zorg die verleend wordt in een zorginstelling, zoals ZH, verzorgingshuis of instelling
voor kinderen met een beperking, dag ZH, of polikliniek
- Pediatrie verschilt in verschillende opzichten v/e volwassen afdeling
- Kinderafdeling is ontworpen dat de het de behoefte aan beweging en spel, behoefte aan
rust, orde en regelmaat, mogelijk maakt
- Indeling volgens ligging
o Aparte afdeling in het ZH
o Regionale ZH =>1 afdeling waar alle leeftijd samen worden verzorgd
o ZH kan kiezen voor afdeling in te delen volgend ziektebeeld, bv oncologie
o Kinderziekenhuize, waar uitsluitend kinderen worden opgenomen
- Indeling naar inrichting
o Sfeer en ruimte bepalen in grote mate of het K/ouders zich op hun gemak voelen
o Warme, huiselijke omgeving => K voelen zich thuis
o Groot belang zijn kleuren, daglicht, verlichting en demping van geluid
o Kleuren en versieringen waar K zich prettig bij voelen
o Rooming-ing kamers
o Kindvriendelijke omgeving
o Belangrijk is de veiligheid op de kamer te bewaken
- Indeling naar ruimte
o Typisch zijn ‘boxen’, eenpersoonskamers met een sas waarin K van elke leeftijd
kunnen opgenomen worden, reden voor box:
▪ Isolatie ivm infectieuze aandoening (bv rota, RSV)
▪ Te lage weerstand => infectie voorkomen van buitenaf (bv oncologische
pt)
▪ K dat rust nodig heeft
▪ Observatie wanneer geen diagnose gesteld is, ziekteverschijnselen
mogelijks besmettelijk van aard
▪ K waar geen rooming-in wordt toegepast => voor betere observatie
3
, Kindzorg en pediatrie
o Algemene ruimten op kinderafdeling
▪ Onderzoek- en behandelkamer (arts kan K onderzoeken, ingrepen zoals
bloed prikken – infuus plaatsen, niet op eigen kamer want K kan zich
onveilig voelen)
▪ Speelkamer (spelmogelijkheden, moet zich veilig voelen dus nooit
medische/verpleegkundige handelingen in deze ruimte, observatie
mogelijk)
▪ Voedingskeuken (koffie voor ouders, microgolf, ouderkoelkast, …)
▪ Melkkeuken (aparte ruimte, om flesvoeding voor te bereiden, 2
afzonderlijke lokalen; 1 voor reinigen v/d flessen & 1 voor bereiding van
flesvoeding)
▪ Klaslokaal (wanneer K voor langere tijd zijn opgenomen kunnen ze
bijblijven met de leerstof)
Extramurale zorg (1.2.2)
- Initiatieven omtrent zorg voor kinderen en hun ouders
o CLB, Kind & Gezin
o Kinderopvangsdiensten
o Chronische zorgverlening, bv zeepreventorium – pulderbos
o Geestelijke gezondheidszorg
o TOAH, Tijdelijk onderwijs aan huis (voor langdurige/chronische zieke K)
o Bednet: mee in de klas zitten van thuis/ZH uit
4
