Samenvatting Medische wetenschappen 1 (farmacologie) - Hoofdstuk 9 - Analgetica, antipyretica en anti-inflammatoire geneesmiddelen

Medische wetenschappen – Farmacologie:

Hoofdstuk 9: Analgetica, antipyretica en anti-inflammatoire
geneesmiddelen:

Geneesmiddelen bij pijn, koorts en ontsteking:



Inleiding – terminologie:

Analgetica  Pijnstillende middelen
Antipyretica  Koortswerende geneesmiddelen
Niet steroïdale anti-  = NSAID’s
inflammatoire geneesmiddelen  Ontstekingswerende geneesmiddelen =
antiflogistica



 Veel analgetica hebben ook anti-pyretische werking en sommige ook nog
ontstekingsremmende werking

Functie en definitie van pijn:

Pijn heeft waarschuwingsfuncties

 Doel = voorkomen van verdere beschadiging of ontsteking
 Let op bij verlies van pijngevoel  kans op ernstige verwondingen

Definitie van pijn volgens IASP (international association fort he study of pain)

 Onplezierige sensorische en emotionele beleving die wordt geassocieerd met een
daadwerkelijke of dreigende beschadiging van weefsel, dan wel wordt beschreven in
termen van een dergelijke beschadiging




Medische wetenschappen – Farmacologie – Hfst 9 Analgetica, antipyretica, en
1 anti-inflammatoire geneesmiddelen

,Indeling naar oorzaak van pijn:

Nociceptieve pijn  Aanwijsbare oorzaak zoals een ontsteking of trauma
 Meest voorkomende oorzaak van pijn
 Reageert best op pijnstillende medicatie

Neuropatische pijn  Veroozaakt door neurologisch probleem
 Zenuwen aangetast of druk op zenuwen bv. zona, multiple
sclerose, diabetische neuropathie, …
 Moeilijker te behandelen



Soorten pijn:

Acute of subacute pijn  Duurt kort en verdwijnt na bepaalde tijd
Chronische pijn  Deze kan nociceptief of neuropathisch zijn
 Pijn die meer dan 3 maanden aanhoudt
 Assertieve benadering  24u/24u pijnvrij
 Multidisciplinaire pijn-teams
 Men gebruikt een stappensysteem (WHO) bv. pijnladder



WHO-pijnladder:




Medische wetenschappen – Farmacologie – Hfst 9 Analgetica, antipyretica, en
2 anti-inflammatoire geneesmiddelen

, Stap 1  Behandeling met niet-opioïd analgeticum
Stap 2  Behandeling zwakke opioïden analgeticum
Stap 3  Behandeling sterke opioïden analgeticum
Stap 4  Invasieve en minimaal invasieve technieken



Stap 4  recent toegevoegd

 SC of IV toediening van opioïden
 Epidurale of intrathecale toediening van opioïden
 Plexusblokkade

Stappen kunnen in 2 richtingen gevolgd worden

 Start onderaan  bij pijn die progressief erger wordt (bv. kanker)
 Start bovenaan  bij hevige en/of postoperatieve pijn (direct met stap 3 of 4 starten)
eventueel in combinatie met paracetamol en/of NSAID’s en afbouwen naargelang
genezing of postoperatief herstel

Gewaarwording van pijn:

Pijnreceptoren (nocireceptoren):

 Gevoelig voor dreigende weefselbeschadiging
 Reageren op extreme temperaturen, mechanische druk en chemische prikkeling

Vooral gelegen in huid, bij de bloedvaten, in de vliezen (long-, buik-, been-, hersenvliezen,
…) en op gewrichtsoppervlakken

 Op einde van afferente sensorische neuronen
 Prikkel gaat via ruggenmerg (achterste wortel) naar hersenen en zo wordt de prikkel
geïnterpreteerd als pijn

Pijngeleiding:

Perifere pijngeleiding  Van receptor tot ruggenmerg
 Dikke A-vezels  scherpe, gelokaliseerde pijn
 Dunne C-vezels  doffe, minder gelokaliseerde pijn

Centrale pijngeleiding  Vanaf ruggenmerg naar hersenen
 Spino-thalamisch baan (bewuste pijn)
 Spino-cerebellaire baan (ARAS en vegetatieve reacties)



Pijngeleiding  perifeer en centraal:

Medische wetenschappen – Farmacologie – Hfst 9 Analgetica, antipyretica, en
3 anti-inflammatoire geneesmiddelen