1 Sociaal werk inleiden
1.1 Een inleiding op het sociaal werk
Wat sociaal werk is, is een abstracte maar bijzonder fundamentele discussie. We
hangen en een constructivistische visie aan, er is het besef dat het sociaal werk
er niet zomaar is, maar dat het iets is dat wij heel letterlijk maken.
Wat sociaal werk is, leidt ook tot een andere manier van kijken en handelen in
sociaal werk, dit is het maakkarakter. En hoe maak je sociaal werk? Door taal
en talige praktijken, met taal [Wat we zeggen over de wereld, valt niet samen
met de wereld maar wat we zeggen/hoe we spreken over de wereld heeft
gevolgen = constructieve aspect van taal in de menswetenschappen] als
instrument, dit zijn dus essentiële instrumenten. Sociaal werk heeft ook redelijk
wat vaagheid. Sociale situaties zijn dan ook extreem complex en is een
voortdurend werk in uitvoering.
De kenmerken zijn vooral het open karakter en het maakkarakter.
Walter Lorenz – We moeten de openheid van het sociaal werk als een centrale
waarde zien.
IFSW: Internationale Federatie Sociaal Werkers
IASSW: International Association Schools Social Work
1.1.1 3+1 Hoofdbetekenissen !!! De mens is een
sociaal dier, hoe gaan we daarmee om?
1. Beschrijvend over de aard van de mens als dier.
Feitelijke uitspraak over hoe mensen leven,
Wezen dat in groepen leeft.
2. Normatief en beschrijvend over aard van de maatschappij => Samenleven hangt
samen met herverdelen tussen mensen + rol van sociaal werk
Typisch menselijke vorm van samenleven,
Herverdelen/maatschappelijke noden.
3. Beschrijvend en normatief over de aard van de mens => Begrip/vermogen om
zich in de schoenen van de anderen te verplaatsen + wezenlijke eigenschap
voor sociaal werkers + relatie met professionalisering en methode: Marie
Kamphuis = social casework leerde ons luisteren naar cliënt.
Kenmerk van een persoon.
4. Kruispunt mens – samenleving! (zie einde HFDSTK 1)
Zowel maatschappelijke als persoonlijke invulling van het begrip sociaal is
van belang + sociale als sfeer tussen private en publieke.
Het sociale als tussenruimte:
Voor de 19de eeuw conflicten in samenleving via strijd en later via recht,
afdwingbaarheid centraal. Vanaf de 19de eeuw kon men via het sociale
bemiddelen tussen publieke en private, tussen aanspraken van diverse groepen
in de samenleving en de strijd om hegemonie, welke normen en waarden, welke
ideeën domineren de samenleving.
Niet de afdwingbaarheid/harde macht maar dialoog, bemiddeling/soft power
centraal (met harde macht vaak op achtergrond). De vrijheid in ons tijdperk is
voorwaarde tot machtsuitoefening + het veld van het sociale/gevecht over de
plaats van sociaal werk binnen dat veld en over de betekenis van de invulling van
, sociaal. Ook de uiteenlopende manieren van tussenkomen en vormgeven in/aan
dat sociale sociale werkpraktijken zijn vormgevers aan het sociale.
1.2 Onze keuzes verantwoord
Bij sociaal werk moet je altijd keuzes maken – en deze ook kunnen
verantwoorden, niet kiezen is onmogelijk. Het is van moetens voor wie
transparant wil zijn. Via het maken van deze keuzes leer je de visie van sociaal
werk kennen. En zie je een beeld van wat sociaal werk is. Doorheen deze
opleiding zijn er 3 stromen die uitmonden in 1 grotere stroom, de
afstudeerrichting:
1) Sociaal werk als werkveld.
2) Sociaal werk als (eigen) beroep, professie.
3) Sociaal werk als wetenschap - sociaal werk heeft wel degelijk een eigen
perspectief op sociale vraagstukken en hoe we daarmee kunnen omgaan.
Er zijn nog vele andere relevante indelingen mogelijk, deze indelingen zijn geen
onschuldige operatie – elke indeling leidt tot het doen van iets anders. Er is een
diversiteit aan:
- Praktijken - Types sociaal werkers
- Doelgroepen - Methoden
- Sociale problematieken - Theoretische referentiekaders
1.1 Een inleiding op het sociaal werk
Wat sociaal werk is, is een abstracte maar bijzonder fundamentele discussie. We
hangen en een constructivistische visie aan, er is het besef dat het sociaal werk
er niet zomaar is, maar dat het iets is dat wij heel letterlijk maken.
Wat sociaal werk is, leidt ook tot een andere manier van kijken en handelen in
sociaal werk, dit is het maakkarakter. En hoe maak je sociaal werk? Door taal
en talige praktijken, met taal [Wat we zeggen over de wereld, valt niet samen
met de wereld maar wat we zeggen/hoe we spreken over de wereld heeft
gevolgen = constructieve aspect van taal in de menswetenschappen] als
instrument, dit zijn dus essentiële instrumenten. Sociaal werk heeft ook redelijk
wat vaagheid. Sociale situaties zijn dan ook extreem complex en is een
voortdurend werk in uitvoering.
De kenmerken zijn vooral het open karakter en het maakkarakter.
Walter Lorenz – We moeten de openheid van het sociaal werk als een centrale
waarde zien.
IFSW: Internationale Federatie Sociaal Werkers
IASSW: International Association Schools Social Work
1.1.1 3+1 Hoofdbetekenissen !!! De mens is een
sociaal dier, hoe gaan we daarmee om?
1. Beschrijvend over de aard van de mens als dier.
Feitelijke uitspraak over hoe mensen leven,
Wezen dat in groepen leeft.
2. Normatief en beschrijvend over aard van de maatschappij => Samenleven hangt
samen met herverdelen tussen mensen + rol van sociaal werk
Typisch menselijke vorm van samenleven,
Herverdelen/maatschappelijke noden.
3. Beschrijvend en normatief over de aard van de mens => Begrip/vermogen om
zich in de schoenen van de anderen te verplaatsen + wezenlijke eigenschap
voor sociaal werkers + relatie met professionalisering en methode: Marie
Kamphuis = social casework leerde ons luisteren naar cliënt.
Kenmerk van een persoon.
4. Kruispunt mens – samenleving! (zie einde HFDSTK 1)
Zowel maatschappelijke als persoonlijke invulling van het begrip sociaal is
van belang + sociale als sfeer tussen private en publieke.
Het sociale als tussenruimte:
Voor de 19de eeuw conflicten in samenleving via strijd en later via recht,
afdwingbaarheid centraal. Vanaf de 19de eeuw kon men via het sociale
bemiddelen tussen publieke en private, tussen aanspraken van diverse groepen
in de samenleving en de strijd om hegemonie, welke normen en waarden, welke
ideeën domineren de samenleving.
Niet de afdwingbaarheid/harde macht maar dialoog, bemiddeling/soft power
centraal (met harde macht vaak op achtergrond). De vrijheid in ons tijdperk is
voorwaarde tot machtsuitoefening + het veld van het sociale/gevecht over de
plaats van sociaal werk binnen dat veld en over de betekenis van de invulling van
, sociaal. Ook de uiteenlopende manieren van tussenkomen en vormgeven in/aan
dat sociale sociale werkpraktijken zijn vormgevers aan het sociale.
1.2 Onze keuzes verantwoord
Bij sociaal werk moet je altijd keuzes maken – en deze ook kunnen
verantwoorden, niet kiezen is onmogelijk. Het is van moetens voor wie
transparant wil zijn. Via het maken van deze keuzes leer je de visie van sociaal
werk kennen. En zie je een beeld van wat sociaal werk is. Doorheen deze
opleiding zijn er 3 stromen die uitmonden in 1 grotere stroom, de
afstudeerrichting:
1) Sociaal werk als werkveld.
2) Sociaal werk als (eigen) beroep, professie.
3) Sociaal werk als wetenschap - sociaal werk heeft wel degelijk een eigen
perspectief op sociale vraagstukken en hoe we daarmee kunnen omgaan.
Er zijn nog vele andere relevante indelingen mogelijk, deze indelingen zijn geen
onschuldige operatie – elke indeling leidt tot het doen van iets anders. Er is een
diversiteit aan:
- Praktijken - Types sociaal werkers
- Doelgroepen - Methoden
- Sociale problematieken - Theoretische referentiekaders
