Samenvatting Arbeidsrecht

Samenvatting Arbeidsrecht
College 1:

Doel arbeidsrecht = het beschermen van de belangen van de werknemer
(afhankelijkheid/ongeschiktheid) en het bevorderen van het welzijn van de werknemer.

Gradaties dwingendrechtelijke bepalingen:

Dwingend Kan niet (of niet ten nadele van de werknemer) worden afgeweken.
Driekwartdwingend Kan nooit bij individuele afspraak worden afgeweken (art. 7:672 BW).
Semidwingend Kan bij schriftelijke overeenkomst ten nadele van de werknemer worden
afgeweken.
Aanvullend Kan altijd van worden afgeweken.

Bevoegde rechter:

 Absolute competentie: welk soort gerecht is bevoegd?
- Eerste aanleg: kantonrechter (rechtbank, afdeling kanton).
- Hoger beroep: gerechtshof.
- Cassatie: Hoge Raad.
 Relatieve competentie: in welke plaats zal de zaak aanhangig moeten worden gemaakt?
- Arrondissement: gebied waaraan een rechtbank is toegekend.
- Vestigingsplaats: de plaats waar de kantonrechter is gevestigd.

Hoofdregel relatieve competentie = bevoegd is de kantonrechter van a) de woonplaats of
vestigingsplaats van de wederpartij, de gedaagde, of b) de plaats waar de arbeid gewoonlijke wordt
verricht.

De rechter in kort geding wordt de voorzieningenrechter genoemd. Zowel de kantonrechter als de
‘gewone’ rechter, werkzaam bij de civiele sector van de rechtbank, kan als voorzieningenrechter
optreden.
 Het vonnis bij kort geding is een voorlopige voorziening en dus niet definitief !!

Soorten overeenkomsten van werk:

1. Arbeidsovereenkomst (art. 6:610-691 BW);
2. Overeenkomst tot aanneming van werk (art. 7:750-769 BW);
3. Overeenkomst van opdracht (art. 7:400-413 BW).

Kenmerken arbeidsovereenkomst (art. 7:610 BW):

 Verrichten van arbeid;
 Gezagsverhouding;
 Loon (art. 7:616 BW);
 Persoonlijk (art. 7:659 BW)  een ander mag het werk niet zonder toestemming overnemen;
 Zekere tijd (art. 7:610a en b BW).

,Overeenkomst van opdracht (art. 7:400 BW):

 Geen gezagsverhouding.
 Geen verplichting tot persoonlijk arbeid verrichten.
 Geen loon  er wordt een prijs in geld betaalt waar btw over wordt gerekend.

Overeenkomst tot aanneming van werk (art. 7:750 BW):

 Geen gezagsverhouding.
 Gericht op totstandbrenging van werk van stoffelijke aard.
 Geen verplichting persoonlijk arbeid te verrichten.
 Geen loon  er wordt een prijs in geld betaalt waar btw over wordt gerekend.

Uitspraak HR Groen/Schoevers-arrest: Groen heeft geen recht op ontslagbescherming, omdat er
geen sprake is van een gezagsverhouding. Daarmee ontbreekt dit criterium in de kwalificatievraag:
‘Is er sprake van een arbeidsovereenkomst?’.
De HR kwam tot de conclusie dat er geen sprake was van een gezagsverhouding door te kijken naar
de partijbedoeling en de feitelijke uitvoering van de overeenkomst. 1

Uitspraak mevrouw X/Gemeente Amsterdam-arrest: HR concludeert dat er geen sprake is van een
arbeidsovereenkomst. De partijbedoeling t.a.v. de vorm van het contract niet langer van belang voor
de vraag of sprake is van een arbeidsovereenkomst.
Leidend: de voorgenomen rechten en plichten van werkgever en werknemer en de wijze waarop
partijen feitelijk invulling hebben gegeven aan de overeenkomst. Hoe partijen die overeenkomst
noemen is niet relevant.2

Uitspraak X/Mundus college-arrest: Hof geeft student leraar Engels ongelijk, omdat de stage een
verplicht onderdeel is van de opleiding. Het lesgeven valt dus binnen de doelstelling van de stage.
Hierdoor is er geen sprake van een arbeidsovereenkomst. 3

Rechtsvermoeden:

 Rechtsvermoeden bestaan arbeidsovereenkomst  art. 7:610a BW.
 Rechtsvermoeden inzake omvang (aantal uur) arbeidsovereenkomst  art. 7:610b BW.

Let op! Rechtsvermoeden leidt tot bewijsvoorsprong (werkgever kan tegenbewijs leveren) !!




1
HR 14 november 1997, ECLI:NL:HR:1997:ZC2495.
2
HR 6 november 2020, ECLI:NL:HR:2020:1746.
3
Hof Amsterdam, 5 november 2019, ECLI:NL:GHAMS:2019:3971.

, Uitzendovereenkomst (art. 7:690 BW)  bijzondere vorm van arbeidsovereenkomst.



Uitzendkracht




Opdrachtgever 1
Uitzendbureau
(inlener) (uitlener)



Rechtspositie uitzendkracht is te vinden in de ABU-CAO:

 Fase A: periode van 78 weken (1,5 jaar)* waarin de uitzendkracht arbeid verricht waarin
beide partijen op ieder moment ontslag kunnen nemen / ontslagen kunnen worden;
 Fase B: periode van 4 jaar waarin er maximaal 6 tijdelijke contracten kunnen worden
gesloten;
 Fase C: uitzendovereenkomst van onbepaalde duur.


* 78 weken vervangen de wettelijke periode van 26 weken (art. 7:691 lid 1 BW) Hiervan is in de
ABU-CAO afgeweken (op grond van driekwartdwingend recht).

Oproepkrachten verrichten arbeid op oproepbasis (geen vaste werkdagen en werktijden).

Vereisten oproepovereenkomst (art. 7:628a lid 9 BW):

 De omvang van de arbeid per maand of jaar is niet eenduidig vastgelegd;
 de werknemer heeft geen recht op loon (o.g.v. art. 7:628 BW) als hij niet werkt.

Twee categorieën:

1. Arbeidsovereenkomst met uitgestelde prestatieplicht (oproepkracht moet gehoor geven aan
een oproep);
2. Voorovereenkomst (wederzijds geen verplichting).

Uitspraak oproepkracht
Een toeristengids die in het verleden, als oproepkracht, toeristen begeleidde naar de Keukenhof en
vanaf maart 2020 niet meer werd opgeroepen. De gids stelde een loonvordering in tegen zijn
werkgever. Verweer werkgever: 7:628 BW (‘geen arbeid geen loon’).
De oproepkracht kan met succes een beroep doen op het rechtsvermoeden van 7:610b BW.
De rechtbank vindt echter wel dat de werkgever loon is verschuldigd, omdat er een wetswijziging
heeft plaatsgevonden waardoor art. 7:628 BW is gewijzigd. 4


4
Rb. Amsterdam 3 september 2020, ECLI:NL:RBAMS:2020:4354.