INLEIDING AMBLYOPIE
WAT IS AMBLYOPIE
Amblyopie = een verminderde visus aan 1 of beide ogen, welke blijft na correctie van de refractiefout zonder
aanwijsbare pathologie
Visusdaling ten gevolge van:
- Abnormale binoculaire interactie: scheelzien, patiënt kijkt niet recht bv. Suppressie van 1 oog of
fixatiepuntscotoom
- Vormdeprivatie: licht/vorm kan het oog niet bereiken bv. Visuele deprivatie
Amblyopie kan enkel vastgesteld worden als:
- Er na volledige correctie geen verbetering is
- Er geen onderliggende pathologie aanwezig is
Unilaterale amblyopie:
- Vroeger: visusverschil van minimum 2 lijnen in Snellen
- Nu: visusverschil van minimum 0.2 logMAR unit (verschil van 0.1 kan op op amblyopie wijzen, maar
dat noemen we dan niet zo
Uitzondering: verlaagde visus beiderzijds t.o.v. de normale ontwikkelingscurve bij bilaterale refractie-
amblyopie
Bv. +8.00 aan beide kanten krijgt pas een bril op 6 jaar zicht kan vaak niet meer volledig ontwikkelen
zoals bij anderen en soms kan het jaren duren voordat de visus een beetje verbetert
KRITISCHE PERIODE
Kritische periode = een periode van neuronale plasticiteit gevoelig voor abnormale deprivatie amblyopie
Tijdens deze periode wordt amblyopie ontwikkeld: van een paar maanden oud tot 7-8jaar (kunnen geen vaste
getallen op geplakt worden, want is bij ieder kindje anders)
< 2 jaar: meer kans op het ontstaan van een diepe amblyopie
6-7 Jaar: amblyopie zal van een mildere vorm zijn
Hoe jonger de amblyopie ontwikkeld, hoe moeilijker om deze volledig te corrigeren WANT kortere tijd van
een normale visusontwikkeling
INCIDENTIE VAN AMBLYOPIE
Meest voorkomende oorzaak van visusdaling bij kinderen westerse landen: 2-5% prevalentie van amblyopie
bij jonge kinderen
Er is een afname de zien door betere screening en detectie België: kind & gezin met de eyescreener
, KIND EN GEZIN
De oogtest is een veilige, pijnloze en kindvriendelijke test die vanop een afstandje gedaan kan worden. De
meeste factoren die aanleiding geven tot amblyopie, worden hiermee gedetecteerd en er kunnen enkele
ernstige oogafwijkingen mee worden opgespoord.
Sinds 2018 begonnen aan een stapsgewijze overschakeling naar de GoCheck Kids app: smartphones met
welbepaalde criteria kunnen nu ook amblyopie detecteren
Er wordt met deze app niet op astigmatisme/refractieafwijking gecontroleerd, enkel het verschil in
refractie tussen beide ogen kan een alert geven
Geeft ook keer melding bij een microstrabisme, terwijl dit wel een amblyogene factor is
DUS: niet nauwkeurig!
De screening bij kind en gezin: 1j en 2.5j daarna moet dit door het clb op school verder opgevolgd worden
(let wel op dat hier dan niet te veel tijd tussen zit!)
Kind en gezin geeft dan een verwijsbrief naar de oogarts mee als de criteria niet voldaan kunnen worden=
- Anisometropie
- Astigmatisme
- Hypermetropie
- Myopie
- anisocorie
Deze screening bereikt minstens 1 keer 68-84% van de kinderen 71% van die kinderen, krijg een
doorverwijzing naar de oogarts en daarvan wordt 50% effectief behandeld
INDELING AMBLYOPIE VOLGENS OORZAAK
STRABISME AMBLYOPIE
Recent strabisme op jonge leeftijd confusie (2 verschillende beelden worden op elkaar
geprojecteerd)/diplopie (dubbelzien) wordt veroorzaakt actieve inhibitie van retinocorticale banen van
straberend oog suppressie (de info van 1 oog wordt onderdrukt = het beeld van 1 oog wordt niet gezien)
dat oog kan visueel niet meer zo goed ontwikkelen amblyopie wordt veroorzaakt
SUPPRESSIE ≠ AMBLYOPIE
Suppressie:
- in binoculaire omstandigheden, wordt het straberende oog gesupprimeerd
- in monoculaire omstandigheden, kan het straberende oog gewoon met fovea kijken
amblyopie:
- in binoculaire omstandigheden is er visusdaling
- in monoculaire omstandigheden is er ook visusdaling
WANNEER ONTSTAAT STRABISME AMBLYOPIE?
Bij ontstaan op jonge leeftijd (=kritische periode) van een unilateraal strabisme ( eerder eso’s dan exo’s) dat
constant aanwezig is, zal er met zekerheid amblyopie ontstaan
- ontstaan tijdens kritische periode
WAT IS AMBLYOPIE
Amblyopie = een verminderde visus aan 1 of beide ogen, welke blijft na correctie van de refractiefout zonder
aanwijsbare pathologie
Visusdaling ten gevolge van:
- Abnormale binoculaire interactie: scheelzien, patiënt kijkt niet recht bv. Suppressie van 1 oog of
fixatiepuntscotoom
- Vormdeprivatie: licht/vorm kan het oog niet bereiken bv. Visuele deprivatie
Amblyopie kan enkel vastgesteld worden als:
- Er na volledige correctie geen verbetering is
- Er geen onderliggende pathologie aanwezig is
Unilaterale amblyopie:
- Vroeger: visusverschil van minimum 2 lijnen in Snellen
- Nu: visusverschil van minimum 0.2 logMAR unit (verschil van 0.1 kan op op amblyopie wijzen, maar
dat noemen we dan niet zo
Uitzondering: verlaagde visus beiderzijds t.o.v. de normale ontwikkelingscurve bij bilaterale refractie-
amblyopie
Bv. +8.00 aan beide kanten krijgt pas een bril op 6 jaar zicht kan vaak niet meer volledig ontwikkelen
zoals bij anderen en soms kan het jaren duren voordat de visus een beetje verbetert
KRITISCHE PERIODE
Kritische periode = een periode van neuronale plasticiteit gevoelig voor abnormale deprivatie amblyopie
Tijdens deze periode wordt amblyopie ontwikkeld: van een paar maanden oud tot 7-8jaar (kunnen geen vaste
getallen op geplakt worden, want is bij ieder kindje anders)
< 2 jaar: meer kans op het ontstaan van een diepe amblyopie
6-7 Jaar: amblyopie zal van een mildere vorm zijn
Hoe jonger de amblyopie ontwikkeld, hoe moeilijker om deze volledig te corrigeren WANT kortere tijd van
een normale visusontwikkeling
INCIDENTIE VAN AMBLYOPIE
Meest voorkomende oorzaak van visusdaling bij kinderen westerse landen: 2-5% prevalentie van amblyopie
bij jonge kinderen
Er is een afname de zien door betere screening en detectie België: kind & gezin met de eyescreener
, KIND EN GEZIN
De oogtest is een veilige, pijnloze en kindvriendelijke test die vanop een afstandje gedaan kan worden. De
meeste factoren die aanleiding geven tot amblyopie, worden hiermee gedetecteerd en er kunnen enkele
ernstige oogafwijkingen mee worden opgespoord.
Sinds 2018 begonnen aan een stapsgewijze overschakeling naar de GoCheck Kids app: smartphones met
welbepaalde criteria kunnen nu ook amblyopie detecteren
Er wordt met deze app niet op astigmatisme/refractieafwijking gecontroleerd, enkel het verschil in
refractie tussen beide ogen kan een alert geven
Geeft ook keer melding bij een microstrabisme, terwijl dit wel een amblyogene factor is
DUS: niet nauwkeurig!
De screening bij kind en gezin: 1j en 2.5j daarna moet dit door het clb op school verder opgevolgd worden
(let wel op dat hier dan niet te veel tijd tussen zit!)
Kind en gezin geeft dan een verwijsbrief naar de oogarts mee als de criteria niet voldaan kunnen worden=
- Anisometropie
- Astigmatisme
- Hypermetropie
- Myopie
- anisocorie
Deze screening bereikt minstens 1 keer 68-84% van de kinderen 71% van die kinderen, krijg een
doorverwijzing naar de oogarts en daarvan wordt 50% effectief behandeld
INDELING AMBLYOPIE VOLGENS OORZAAK
STRABISME AMBLYOPIE
Recent strabisme op jonge leeftijd confusie (2 verschillende beelden worden op elkaar
geprojecteerd)/diplopie (dubbelzien) wordt veroorzaakt actieve inhibitie van retinocorticale banen van
straberend oog suppressie (de info van 1 oog wordt onderdrukt = het beeld van 1 oog wordt niet gezien)
dat oog kan visueel niet meer zo goed ontwikkelen amblyopie wordt veroorzaakt
SUPPRESSIE ≠ AMBLYOPIE
Suppressie:
- in binoculaire omstandigheden, wordt het straberende oog gesupprimeerd
- in monoculaire omstandigheden, kan het straberende oog gewoon met fovea kijken
amblyopie:
- in binoculaire omstandigheden is er visusdaling
- in monoculaire omstandigheden is er ook visusdaling
WANNEER ONTSTAAT STRABISME AMBLYOPIE?
Bij ontstaan op jonge leeftijd (=kritische periode) van een unilateraal strabisme ( eerder eso’s dan exo’s) dat
constant aanwezig is, zal er met zekerheid amblyopie ontstaan
- ontstaan tijdens kritische periode
