Politea Geheel van instanties die het stadsleven in goede banen
leidt. (Griekse stadsstaten 5e-4e E v.Chr.)
Nomoi wetten
Burger volgens Aristoteles Iemand die deel heeft aan gerechtelijke functies en politieke
ambten (uitgesloten: vrouwen & slaven)
Epieikea billijkheid
Ethica Nicomachea Van Aristocrates
Gewoonterecht Keer op keer opnieuw aan een rechtshandeling of feit een
zelfde rechtsgevolg wordt verbonden. (herhaling & dwang,
sanctie, sociaal waarneembaar gedrag, wil en geen
natuurwet)
- Ongeschreven
- MP evolutie
- Materiele en formele rechtsbron
- Moeilijk te bewijzen
- Versnipperd (territoriaal & personaliteit)
Notorium Iets dat algemeen bekend is, moet niet worden bewezen
Turbe Experten/getuigen rondvraag voor beoordeling zaak
Ius commune Gemeenschappelijk rechtsdenken
Oud-Romeins recht
(ca.750-250):
Koningstijd/republiek
Civis Wapenbroeder, strijd tegen barbaren (Rome koninkrijk)
Libertas Voorrang rechtsmacht, beoordeeld worden door gelijke
(Rome koninkrijk)
Mos maiorum Gewoonterechtelijk gegroeide machtsbescherming (Rome
koninkrijk)
Koningswetten/leges Ca 500 v.Chr.
regiae
Ca 450 v.Chr - regeling tss militairen
Twaalftafelenwet - gelijkberechting patriciërs en plebejers
287 v.Chr. Lex Hortensia gemaakte leges door comitia en volksraad algemeen
toegankelijk en dus niet meer alleen voor plebejers
Consuls Politiek en militair
Praetor Juridisch
Censoren Toezicht goede zeden + volkstelling
Aedielen Markt
Volkstribunen Bevoegdheid plebejer om andere plebejers tegen patriciërs
te beschermen
Quaestoren Openbare financiën
, Voor-klassiek recht (ca. nog geen senaatsbesluiten
250-0): Republiek uitbouw magistratenrecht
gewoonte dooft uit
Praetor perigrinus Geschillen tss Romeinse burgers en vreemdelingen en tss
vreemdelingen onderlig
Klassiek recht (ca. 0-250): senaatsbesluiten
Keizerrijk vermindering magistratenrecht 🡪 juristenrecht
gewoonte verdwenen nieuwe gerechtelijke procedure: keizersrecht; constitutiones
hoogtepunt Pax Romana
64 brand van Rome Keizer Nero geeft christenen de schuld terwijl zelf
aangestoken choque Augustinus
Constutitio Antoniniana 212 Caracalla verleent burgerrecht aan bijna alle
rijksinwoners dus vele volkeren dezelfde rechten als
Romeinse burgers (keizerlijke wet)
Pax Romana 2 eeuwen stabiliteit en vrede, rijk bereikt top vooral in
provincies
Praefecti Topambtenaren: uitbouw administratie
Edicten Algemene regels
Decreten Rechterlijke oordelen, vonnissen…
Rescripten Schriftelijke adviezen
Mandaten Bestuurlijke bevelen
Ius respondendi Recht op advies, antwoorden geven
Ca. 161 Institutiones van inleidende leerboek; begin systematisering + definities
Gaius
Na-klassiek recht Grote instabiliteit
(ca.250-527) Rijk te groot geworden
Diocletianus: keizercultus
Splitsing einde 3e E: ORR & WRR
Tetrarchie
Vulgarisering & herordening
aerarium Publieke gelden. Werden samengevoegd met persoonlijke
inkomsten keizer en als persoonlijk bezit/dominium
beschouwd 3e E. Keizer Dominus eigenaar van
overheidsapparaat.
Consistorium Hoogste keizerlijke adviesraad (Ulpinianus)
311 Edict van Nicomedia Einde christenvervolging die werd ingevoerd door
(Galerius, opvolgers Diocletianus
Diocletianus)
313 Edict van Milaan Godsdienstvrijheid
(Constantijn)
leidt. (Griekse stadsstaten 5e-4e E v.Chr.)
Nomoi wetten
Burger volgens Aristoteles Iemand die deel heeft aan gerechtelijke functies en politieke
ambten (uitgesloten: vrouwen & slaven)
Epieikea billijkheid
Ethica Nicomachea Van Aristocrates
Gewoonterecht Keer op keer opnieuw aan een rechtshandeling of feit een
zelfde rechtsgevolg wordt verbonden. (herhaling & dwang,
sanctie, sociaal waarneembaar gedrag, wil en geen
natuurwet)
- Ongeschreven
- MP evolutie
- Materiele en formele rechtsbron
- Moeilijk te bewijzen
- Versnipperd (territoriaal & personaliteit)
Notorium Iets dat algemeen bekend is, moet niet worden bewezen
Turbe Experten/getuigen rondvraag voor beoordeling zaak
Ius commune Gemeenschappelijk rechtsdenken
Oud-Romeins recht
(ca.750-250):
Koningstijd/republiek
Civis Wapenbroeder, strijd tegen barbaren (Rome koninkrijk)
Libertas Voorrang rechtsmacht, beoordeeld worden door gelijke
(Rome koninkrijk)
Mos maiorum Gewoonterechtelijk gegroeide machtsbescherming (Rome
koninkrijk)
Koningswetten/leges Ca 500 v.Chr.
regiae
Ca 450 v.Chr - regeling tss militairen
Twaalftafelenwet - gelijkberechting patriciërs en plebejers
287 v.Chr. Lex Hortensia gemaakte leges door comitia en volksraad algemeen
toegankelijk en dus niet meer alleen voor plebejers
Consuls Politiek en militair
Praetor Juridisch
Censoren Toezicht goede zeden + volkstelling
Aedielen Markt
Volkstribunen Bevoegdheid plebejer om andere plebejers tegen patriciërs
te beschermen
Quaestoren Openbare financiën
, Voor-klassiek recht (ca. nog geen senaatsbesluiten
250-0): Republiek uitbouw magistratenrecht
gewoonte dooft uit
Praetor perigrinus Geschillen tss Romeinse burgers en vreemdelingen en tss
vreemdelingen onderlig
Klassiek recht (ca. 0-250): senaatsbesluiten
Keizerrijk vermindering magistratenrecht 🡪 juristenrecht
gewoonte verdwenen nieuwe gerechtelijke procedure: keizersrecht; constitutiones
hoogtepunt Pax Romana
64 brand van Rome Keizer Nero geeft christenen de schuld terwijl zelf
aangestoken choque Augustinus
Constutitio Antoniniana 212 Caracalla verleent burgerrecht aan bijna alle
rijksinwoners dus vele volkeren dezelfde rechten als
Romeinse burgers (keizerlijke wet)
Pax Romana 2 eeuwen stabiliteit en vrede, rijk bereikt top vooral in
provincies
Praefecti Topambtenaren: uitbouw administratie
Edicten Algemene regels
Decreten Rechterlijke oordelen, vonnissen…
Rescripten Schriftelijke adviezen
Mandaten Bestuurlijke bevelen
Ius respondendi Recht op advies, antwoorden geven
Ca. 161 Institutiones van inleidende leerboek; begin systematisering + definities
Gaius
Na-klassiek recht Grote instabiliteit
(ca.250-527) Rijk te groot geworden
Diocletianus: keizercultus
Splitsing einde 3e E: ORR & WRR
Tetrarchie
Vulgarisering & herordening
aerarium Publieke gelden. Werden samengevoegd met persoonlijke
inkomsten keizer en als persoonlijk bezit/dominium
beschouwd 3e E. Keizer Dominus eigenaar van
overheidsapparaat.
Consistorium Hoogste keizerlijke adviesraad (Ulpinianus)
311 Edict van Nicomedia Einde christenvervolging die werd ingevoerd door
(Galerius, opvolgers Diocletianus
Diocletianus)
313 Edict van Milaan Godsdienstvrijheid
(Constantijn)
