STARTEN EN BEËINDIGEN
VERPLEEGKUNDIGE ORDERS STARTEN
EN BEËINDIGEN VERPLEEGKUNDIGE ORDERS
,Inhoud
Inleiding..................................................................................................................................................2
Kwaliteitsverbetering.............................................................................................................................2
Doelstelling.............................................................................................................................................3
Patiëntengroep en setting......................................................................................................................3
Het behandelteam..................................................................................................................................3
Huidige werkwijze rondom verpleegkundige orders..............................................................................3
Nieuwe werkwijze..................................................................................................................................4
Doelgroepanalyse...................................................................................................................................4
Enquête..............................................................................................................................................4
Cultuur binnen het team....................................................................................................................5
Veranderingsbereidheid.....................................................................................................................5
Analyse van de context...........................................................................................................................6
Sociale context...................................................................................................................................6
Organisatorische context....................................................................................................................6
Financieel-economische, juridische en maatschappelijke context.....................................................7
Implementatiediagnose en Conclusie.....................................................................................................8
Implementatiestrategieën......................................................................................................................9
Informerende strategie......................................................................................................................9
Educatieve strategie...........................................................................................................................9
Motiverende en draagvlak vergrotende strategie............................................................................10
Tijdspad en activiteitenschema............................................................................................................10
Borging.................................................................................................................................................12
Evaluatie...............................................................................................................................................12
Bronnen................................................................................................................................................14
Bijlage 1: Uitslagen Enquête.................................................................................................................16
1
, Inleiding
In het Amsterdam UMC, locatie AMC, afdeling Medisch Psychiatrische Unit (MPU), wordt gewerkt
met het elektronisch patiëntendossier (EPD) Epic Systems Corporation (EPIC). In het EPD worden
medische gegevens in digitale vorm gedocumenteerd en bewaard (1). Het EPD vormt een belangrijke
pijler om de kwaliteit en de veiligheid van patiënten te kunnen waarborgen. In het EPD wordt
gewerkt met een ‘werklijst’. In deze werklijst kan de verpleegkundige zien wat er tijdens een dienst
moet gebeuren, zoals medicatiemomenten, (verpleegkundige) orders of afspraken die een patiënt
tijdens de dienst heeft staan met andere disciplines.
Verpleegkundigen kunnen zelfstandig verpleegkundige orders aanmaken in de werklijst en deze
starten of beëindigen. Wanneer een verpleegkundige een verpleegkundige order start, verschijnt
deze als geheugensteun in de werklijst. Verpleegkundige orders kunnen bestaan uit onderstaande
onderdelen:
- Risicoscores: MEWS, KATZ, SNAQ, HOPKINS, BRADENSCORE, DOS
- Wondzorgmomenten: wisselen van verband, spoelen van wond
- Lijnzorg: flushen van infuus, verwisselen van infuuslijnen
- Beweegdoelen: wandelmomenten, bewegingsbeperking
- Gewicht opmeten
- Eetmomenten: bij patiënten die een eetlijst volgen
- Aandachtspunten: mondzorg, hulp bij ADL
- Controleren fixatie, toezichtmomenten (als geheugensteun)
De orders die hierboven vermeld staan, zijn een overzicht van orders die gestart of beëindigd kunnen
worden door verpleegkundigen. Het starten en stoppen van verpleegkundige orders heeft op de
afdeling een lage prioriteit. Echter, het (niet) starten of (niet) stoppen van een verpleegkundige order
kan een risico met zich meebrengen voor de patiënt. Bovendien is het inefficiënt en kost dit in
sommige gevallen onnodig tijd voor de verpleegkundigen.
Wanneer orders niet gestart worden, is het mogelijk dat er handelingen over het hoofd worden
gezien; dat deze worden vergeten en dus niet worden uitgevoerd. Voorbeelden hiervan zijn;
wondzorg wordt niet structureel uitgevoerd, infuusjes worden vergeten geflusht te worden, lijnen
worden mogelijk te laat vervangen, mondzorg kan worden vergeten, etc. Dit gebeurt uiteraard ook
andersom; wanneer een order niet wordt beëindigd, is het mogelijk dat de verpleegkundigen de
handeling onnodig blijven uitvoeren. Voorbeelden hiervan zijn; onnodig blijven zwachtelen, om de 15
minuten bij een patiënt controleren wanneer er geen verhoogd toezicht meer nodig is,
risicoscorelijsten afnemen die niet meer relevant zijn, etc.
Kwaliteitsverbetering
Het consequent direct starten en beëindigen van verpleegkundige orders kan risico’s op onbedoelde
schade bij een patiënt verkleinen. Bovendien scheelt het adequaat starten en beëindigen van
verpleegkundige orders tijd doordat bepaalde handelingen wel of juist niet meer uitgevoerd hoeven
(of moeten) worden. De werklijst is vaak onoverzichtelijk door veel (on-relevante) orders. Door hier
op consequente en juiste wijze de orde in te bewaren en te bewaken, kan de verpleegkundige een
goed overzicht van de dienst krijgen. Hierdoor kan de verpleegkundige veiliger en efficiënter te werk
gaan.
2
VERPLEEGKUNDIGE ORDERS STARTEN
EN BEËINDIGEN VERPLEEGKUNDIGE ORDERS
,Inhoud
Inleiding..................................................................................................................................................2
Kwaliteitsverbetering.............................................................................................................................2
Doelstelling.............................................................................................................................................3
Patiëntengroep en setting......................................................................................................................3
Het behandelteam..................................................................................................................................3
Huidige werkwijze rondom verpleegkundige orders..............................................................................3
Nieuwe werkwijze..................................................................................................................................4
Doelgroepanalyse...................................................................................................................................4
Enquête..............................................................................................................................................4
Cultuur binnen het team....................................................................................................................5
Veranderingsbereidheid.....................................................................................................................5
Analyse van de context...........................................................................................................................6
Sociale context...................................................................................................................................6
Organisatorische context....................................................................................................................6
Financieel-economische, juridische en maatschappelijke context.....................................................7
Implementatiediagnose en Conclusie.....................................................................................................8
Implementatiestrategieën......................................................................................................................9
Informerende strategie......................................................................................................................9
Educatieve strategie...........................................................................................................................9
Motiverende en draagvlak vergrotende strategie............................................................................10
Tijdspad en activiteitenschema............................................................................................................10
Borging.................................................................................................................................................12
Evaluatie...............................................................................................................................................12
Bronnen................................................................................................................................................14
Bijlage 1: Uitslagen Enquête.................................................................................................................16
1
, Inleiding
In het Amsterdam UMC, locatie AMC, afdeling Medisch Psychiatrische Unit (MPU), wordt gewerkt
met het elektronisch patiëntendossier (EPD) Epic Systems Corporation (EPIC). In het EPD worden
medische gegevens in digitale vorm gedocumenteerd en bewaard (1). Het EPD vormt een belangrijke
pijler om de kwaliteit en de veiligheid van patiënten te kunnen waarborgen. In het EPD wordt
gewerkt met een ‘werklijst’. In deze werklijst kan de verpleegkundige zien wat er tijdens een dienst
moet gebeuren, zoals medicatiemomenten, (verpleegkundige) orders of afspraken die een patiënt
tijdens de dienst heeft staan met andere disciplines.
Verpleegkundigen kunnen zelfstandig verpleegkundige orders aanmaken in de werklijst en deze
starten of beëindigen. Wanneer een verpleegkundige een verpleegkundige order start, verschijnt
deze als geheugensteun in de werklijst. Verpleegkundige orders kunnen bestaan uit onderstaande
onderdelen:
- Risicoscores: MEWS, KATZ, SNAQ, HOPKINS, BRADENSCORE, DOS
- Wondzorgmomenten: wisselen van verband, spoelen van wond
- Lijnzorg: flushen van infuus, verwisselen van infuuslijnen
- Beweegdoelen: wandelmomenten, bewegingsbeperking
- Gewicht opmeten
- Eetmomenten: bij patiënten die een eetlijst volgen
- Aandachtspunten: mondzorg, hulp bij ADL
- Controleren fixatie, toezichtmomenten (als geheugensteun)
De orders die hierboven vermeld staan, zijn een overzicht van orders die gestart of beëindigd kunnen
worden door verpleegkundigen. Het starten en stoppen van verpleegkundige orders heeft op de
afdeling een lage prioriteit. Echter, het (niet) starten of (niet) stoppen van een verpleegkundige order
kan een risico met zich meebrengen voor de patiënt. Bovendien is het inefficiënt en kost dit in
sommige gevallen onnodig tijd voor de verpleegkundigen.
Wanneer orders niet gestart worden, is het mogelijk dat er handelingen over het hoofd worden
gezien; dat deze worden vergeten en dus niet worden uitgevoerd. Voorbeelden hiervan zijn;
wondzorg wordt niet structureel uitgevoerd, infuusjes worden vergeten geflusht te worden, lijnen
worden mogelijk te laat vervangen, mondzorg kan worden vergeten, etc. Dit gebeurt uiteraard ook
andersom; wanneer een order niet wordt beëindigd, is het mogelijk dat de verpleegkundigen de
handeling onnodig blijven uitvoeren. Voorbeelden hiervan zijn; onnodig blijven zwachtelen, om de 15
minuten bij een patiënt controleren wanneer er geen verhoogd toezicht meer nodig is,
risicoscorelijsten afnemen die niet meer relevant zijn, etc.
Kwaliteitsverbetering
Het consequent direct starten en beëindigen van verpleegkundige orders kan risico’s op onbedoelde
schade bij een patiënt verkleinen. Bovendien scheelt het adequaat starten en beëindigen van
verpleegkundige orders tijd doordat bepaalde handelingen wel of juist niet meer uitgevoerd hoeven
(of moeten) worden. De werklijst is vaak onoverzichtelijk door veel (on-relevante) orders. Door hier
op consequente en juiste wijze de orde in te bewaren en te bewaken, kan de verpleegkundige een
goed overzicht van de dienst krijgen. Hierdoor kan de verpleegkundige veiliger en efficiënter te werk
gaan.
2
