Hoofdstuk 1: De cel
Celmembraan Stevig membraan dat de cel omgeeft,
opgebouwd uit een dubbele fosfolipide laag
Nucleoid Celkern, bevat het genetisch materiaal
Nucleaire envloppe Het dubbel membraan dat de kern omgeeft
Nucleoplasma Matrix in de celkern (zoals het cytoplasma
in de cel)
Nucleolus De kern van de celkern. Deze produceert
ribosomen
Cytoplasma Semi-vloeibare matrix, bevindt zich tussen
de kernzone en de celmembraan
Celmarkers Markeren de cel. Dit is belangrijk bij
multicellulaire organismen omdat cellen van
een zelfde weefsel elkaar moeten
herkennen om een weefsel te vormen en
correct te functioneren.
Plasmamembraanjuncties 1 Communicatie tussen cellen
gap junctions
2 Cellen vastmaken aan elkaar/
aanhechting desmosomen
3 Barrière creëren, voorkomt dat er
transport is tussen de cellen
Tight junctions
Ribosomen De structuren om aan eiwitsynthese te doen
en bestaan uit ribosomaal RNA en eiwitten.
Endomembranair systeem een serie membranen doorheen het
cytoplasma, het verdeelt cel in
compartimenten met verschillende cellulaire
functies.
Bestaat uit:
- Endoplasmatisch reticulum
- Golgi apparaat
- Lysosomen
Endoplasmatisch reticulum een netwerk van membranen dat gelegen is
in het cytoplasma van een eukaryote cel.
Het bestaat uit twee dicht tegen elkaar
liggende membranen waartussen holten en
kanalen worden gevormd.
Golgi apparaat Een stapel platte zakjes gevormd door
een membraan. In het systeem worden
, eiwitten en vetten afkomstig uit
het endoplasmatisch reticulum verder
bewerkt, opgeslagen en getransporteerd.
Het komt alleen voor in eukaryote cellen.
Cis face Voorkant vh Golgi apparaat
Trans face Achterkant vh Golgi apparaat
Cisternae Een blaasje in het golgiapparaat, gevormd
door stapeltjes van op elkaar liggende
membraanvormige zakjes en is ofwel een
lysosoom ofwel een excretieblaasje.
Lysosoom Membraan omgeven vesikels die
verteringsenzymen bevatten
Microbodies kleine membraanomgeven vesikels in de
cel die enzyme bevatten (niet persé
verteringsenzymen)
Maken GEEN deel uit van het
endomembranair systeem, maar ontstaan
UIT het endomembrain systeem (ze worden
er van af gesplitst)
Mitochondria een door
twee membranen omsloten celorganel dat
suikers metaboliseert om ATP van te
maken en eigen DNA bevat.
Cytoskelet Een netwerk van fibers en buisjes dat
de cel stevigheid, vorm en beweeglijkheid
geeft. Het bestaat uit verschillende
soorten eiwitten.
Peroxisomen Verzorgen tal van oxidatiereacties en de
afbraak van H2O2.
Centriolen Vormen de spoelfiguur bij de deling van
dierlijke cellen.
Glycocalyx is het slijmerig omhulsel van dierlijke cellen.
Vacuolen vervullen een hele reeks functies gaande
van het opbouwen van een waterreserve tot
afbraakreacties van macromoleculen
(=lysosomale functie bij plantencellen),
opstapeling van reservestoffen enz. Alleen
bij plantencel
Argumenten voor de endosymbiose- = Mitochondria en chloroplasten zijn
theorie geëvolueerd langs dezelfde weg
, Argumenten voor de endosymbiose-theorie:
1. Hebben 2 membranen
2. Bevatten eigen DNA en ribosomen
3. Hebben de grootte van prokaryote cel
4. Delen volgens splijting zoals bacteria.
Hoofdstuk 11: Lichaamsopbouw van de vertebraten
Dorsale lichaamsholte Holte binnen de schedel en wervels
Ventrale lichaamsholte Holte gelegen tussen de wervelkolom en
ventrale buikspieren
Thoracale holte Borstkas waar hart en longen zich in
begeven
Abdominale holte Buikholte waar maag, darmen, … zich in
bevinden
De 11 orgaansystemen 1. Zenuwstelsel
2. Endocrien stelsel
3. Sensorisch stelsel
4. Musculoskeletaal stelsel
5. Spijsverteringsstelsel
6. Ademhalingsstelsel
7. Circulatiestelsel
8. Excretiestelsel
9. Integument
10. Immuun systeem
11. Voortplantingsstelsel
Epitheelweefsel Weefsel uit dicht op elkaar gepakte cellen
met weinig of geen interstitieel materiaal. Ze
doen dienst als bescherming tegen
verwondingen, uitdroging, micro-
organismen en absorptie van materiaal
Plaveiselcellig epitheel Platte epitheelcellen
Kuboïdaal epitheel Kubusvormige epitheelcellen
Cilindercellen epitheel Cilindervormig epitheelcellen
Steunweefsel Weefsel dat komt van het embryonaal
mesoderm en veel extracellulair materiaal
aanmaakt (=matrix).
Opgebouwd uit collageen en elastine
Losmatig bindweefsel Bindweefsel met veel grondsubstantie en
weinig vezels
, Compact of dens bindweefsel Bindweefsel met minder grondsubstantie en
meer vezels
Chondrocyten Kraakbeencellen
Lacunae Ruimte (in groepjes ingekapseld) in de
grondsubstantie van kraabeen
Osteocyten Beencellen
Kanalen van Havers bevat compact bot ook vele bloedvaten die
voor de aan- en afvoer van stoffen voor de
osteocyten zorgen. De bloedvaten liggen in
nauwe tunneltjes in de matrix. Deze
tunneltjes noemen…
Erythrocyten Rode bloedcellen
Leukocyten Witte bloedcellen
Thrombocyten Bloedplaatjes
Homeostase het vermogen van het lichaam om de
gezondheid te bewaken door constant het
inwendige of interne milieu te herstellen en
in evenwicht te houden, ook wanneer de
omstandigheden veranderen.
Negatieve feedbackcyclus de regelkring waarbij met behulp van
sensoren, meet- en regelstations en
bepaalde effectoren waardes in stand
kunnen worden gehouden. Het zal zorgen
voor een remming van het proces of de
stopzetting van een productie of vrijgave.
Positieve feedbackcyclus de regelkring waarbij met behulp van
sensoren, meet- en regelstations en
bepaalde effectoren waardes in stand
kunnen worden gehouden. Het zal zorgen
voor een versterking of het constant houden
van een productie.
Hoofdstuk 12: Het musculoskeletaal systeem
Het hydroskelet een skelet bestaand uit lichaamsvocht dat
zorgt voor stevigheid met behulp
van hydrostatische kracht. Dit soort skelet
kan teruggevonden worden in de volgende
dierenstammen: neteldieren, platwormen, ro
ndwormen en ringwormen. Het maakt de
dieren zeer flexibel.
Het exoskelet een stevig pantser dat het volledige lichaam
Celmembraan Stevig membraan dat de cel omgeeft,
opgebouwd uit een dubbele fosfolipide laag
Nucleoid Celkern, bevat het genetisch materiaal
Nucleaire envloppe Het dubbel membraan dat de kern omgeeft
Nucleoplasma Matrix in de celkern (zoals het cytoplasma
in de cel)
Nucleolus De kern van de celkern. Deze produceert
ribosomen
Cytoplasma Semi-vloeibare matrix, bevindt zich tussen
de kernzone en de celmembraan
Celmarkers Markeren de cel. Dit is belangrijk bij
multicellulaire organismen omdat cellen van
een zelfde weefsel elkaar moeten
herkennen om een weefsel te vormen en
correct te functioneren.
Plasmamembraanjuncties 1 Communicatie tussen cellen
gap junctions
2 Cellen vastmaken aan elkaar/
aanhechting desmosomen
3 Barrière creëren, voorkomt dat er
transport is tussen de cellen
Tight junctions
Ribosomen De structuren om aan eiwitsynthese te doen
en bestaan uit ribosomaal RNA en eiwitten.
Endomembranair systeem een serie membranen doorheen het
cytoplasma, het verdeelt cel in
compartimenten met verschillende cellulaire
functies.
Bestaat uit:
- Endoplasmatisch reticulum
- Golgi apparaat
- Lysosomen
Endoplasmatisch reticulum een netwerk van membranen dat gelegen is
in het cytoplasma van een eukaryote cel.
Het bestaat uit twee dicht tegen elkaar
liggende membranen waartussen holten en
kanalen worden gevormd.
Golgi apparaat Een stapel platte zakjes gevormd door
een membraan. In het systeem worden
, eiwitten en vetten afkomstig uit
het endoplasmatisch reticulum verder
bewerkt, opgeslagen en getransporteerd.
Het komt alleen voor in eukaryote cellen.
Cis face Voorkant vh Golgi apparaat
Trans face Achterkant vh Golgi apparaat
Cisternae Een blaasje in het golgiapparaat, gevormd
door stapeltjes van op elkaar liggende
membraanvormige zakjes en is ofwel een
lysosoom ofwel een excretieblaasje.
Lysosoom Membraan omgeven vesikels die
verteringsenzymen bevatten
Microbodies kleine membraanomgeven vesikels in de
cel die enzyme bevatten (niet persé
verteringsenzymen)
Maken GEEN deel uit van het
endomembranair systeem, maar ontstaan
UIT het endomembrain systeem (ze worden
er van af gesplitst)
Mitochondria een door
twee membranen omsloten celorganel dat
suikers metaboliseert om ATP van te
maken en eigen DNA bevat.
Cytoskelet Een netwerk van fibers en buisjes dat
de cel stevigheid, vorm en beweeglijkheid
geeft. Het bestaat uit verschillende
soorten eiwitten.
Peroxisomen Verzorgen tal van oxidatiereacties en de
afbraak van H2O2.
Centriolen Vormen de spoelfiguur bij de deling van
dierlijke cellen.
Glycocalyx is het slijmerig omhulsel van dierlijke cellen.
Vacuolen vervullen een hele reeks functies gaande
van het opbouwen van een waterreserve tot
afbraakreacties van macromoleculen
(=lysosomale functie bij plantencellen),
opstapeling van reservestoffen enz. Alleen
bij plantencel
Argumenten voor de endosymbiose- = Mitochondria en chloroplasten zijn
theorie geëvolueerd langs dezelfde weg
, Argumenten voor de endosymbiose-theorie:
1. Hebben 2 membranen
2. Bevatten eigen DNA en ribosomen
3. Hebben de grootte van prokaryote cel
4. Delen volgens splijting zoals bacteria.
Hoofdstuk 11: Lichaamsopbouw van de vertebraten
Dorsale lichaamsholte Holte binnen de schedel en wervels
Ventrale lichaamsholte Holte gelegen tussen de wervelkolom en
ventrale buikspieren
Thoracale holte Borstkas waar hart en longen zich in
begeven
Abdominale holte Buikholte waar maag, darmen, … zich in
bevinden
De 11 orgaansystemen 1. Zenuwstelsel
2. Endocrien stelsel
3. Sensorisch stelsel
4. Musculoskeletaal stelsel
5. Spijsverteringsstelsel
6. Ademhalingsstelsel
7. Circulatiestelsel
8. Excretiestelsel
9. Integument
10. Immuun systeem
11. Voortplantingsstelsel
Epitheelweefsel Weefsel uit dicht op elkaar gepakte cellen
met weinig of geen interstitieel materiaal. Ze
doen dienst als bescherming tegen
verwondingen, uitdroging, micro-
organismen en absorptie van materiaal
Plaveiselcellig epitheel Platte epitheelcellen
Kuboïdaal epitheel Kubusvormige epitheelcellen
Cilindercellen epitheel Cilindervormig epitheelcellen
Steunweefsel Weefsel dat komt van het embryonaal
mesoderm en veel extracellulair materiaal
aanmaakt (=matrix).
Opgebouwd uit collageen en elastine
Losmatig bindweefsel Bindweefsel met veel grondsubstantie en
weinig vezels
, Compact of dens bindweefsel Bindweefsel met minder grondsubstantie en
meer vezels
Chondrocyten Kraakbeencellen
Lacunae Ruimte (in groepjes ingekapseld) in de
grondsubstantie van kraabeen
Osteocyten Beencellen
Kanalen van Havers bevat compact bot ook vele bloedvaten die
voor de aan- en afvoer van stoffen voor de
osteocyten zorgen. De bloedvaten liggen in
nauwe tunneltjes in de matrix. Deze
tunneltjes noemen…
Erythrocyten Rode bloedcellen
Leukocyten Witte bloedcellen
Thrombocyten Bloedplaatjes
Homeostase het vermogen van het lichaam om de
gezondheid te bewaken door constant het
inwendige of interne milieu te herstellen en
in evenwicht te houden, ook wanneer de
omstandigheden veranderen.
Negatieve feedbackcyclus de regelkring waarbij met behulp van
sensoren, meet- en regelstations en
bepaalde effectoren waardes in stand
kunnen worden gehouden. Het zal zorgen
voor een remming van het proces of de
stopzetting van een productie of vrijgave.
Positieve feedbackcyclus de regelkring waarbij met behulp van
sensoren, meet- en regelstations en
bepaalde effectoren waardes in stand
kunnen worden gehouden. Het zal zorgen
voor een versterking of het constant houden
van een productie.
Hoofdstuk 12: Het musculoskeletaal systeem
Het hydroskelet een skelet bestaand uit lichaamsvocht dat
zorgt voor stevigheid met behulp
van hydrostatische kracht. Dit soort skelet
kan teruggevonden worden in de volgende
dierenstammen: neteldieren, platwormen, ro
ndwormen en ringwormen. Het maakt de
dieren zeer flexibel.
Het exoskelet een stevig pantser dat het volledige lichaam
