VOEDSEL- EN VOEDINGSLEER
ANTWOORDEN VRAGEN EN OEFENINGEN
DEEL ADRIAN COVACI
WAARVOOR STAAT NOAEL? (EN LOAEL?)
NOAEL: no observed adverse effect level
= De hoogste dosis waardoor geen negatief (toxisch) effect wordt veroorzaakt.
Basis voor:
- ADI: aanvaardbare dagelijkse inname
- TDI: tolerante dagelijkse inname
LOAEL: lowest observed adverse effect level
= De laagste dosis welk een waarneembaar effect verzoorzaakt.
NOAEL < LOAEL!!!
GEEF DE KENMERKEN VAN POP’S?
POP’s = persistant organic pollutants
Eigenschap P: langdurige persistentie in milieu en biota door een hoge weerstand tegen chemische en biochemische afbraak.
• Halfwaardetijd in water: > 60 dagen
• Halfwaardetijd in bodem: > 180 dagen
• Halfwaardetijd in sediment: > 180 dagen
Eigenschap B: bio-accumulatie in vetweefsel, resulterend in biomagnificatie in de hogere toxische niveaus van de
voedingsketen.
• BCF en BAF in waterdieren: > 5000 of Log Kow > 5
• Hoge bio-accumulatie in andere soorten; hoge toxiciteit of ecotoxiciteit
Eigenschap T: kan negatieve gezondheidseffecten veroorzaken in mensen en dieren (toxisch)
Potentieel voor langdurig transport in het milieu:
• Zorgwekkende gemeten niveaus op locaties die ver van de bron verwijderd zijn
• Monitoring-gegevens die aantonen dat verspreiding via lucht, water en migrerende diersoorten heeft plaatsgevonden
• Halfwaardetijd in lucht: > 2 dagen
GEEF 5 POP’S MET 3 EIGENSCHAPPEN
1) Organochlorine componenten: dioxines
• Persistent
• 90-95% verspreiding via voedsel, maar ook via lucht, water en stof
• Bijproduct van de thermische afbraak van PCB’s
2) Organochlorine componenten: OC pesticiden
• Persistent
• 90-95% verspreiding via voedsel, maar ook via lucht, water en stof
• Lage polariteit
3) Organobrimine componenten: PBDE’s
• Persistent
• Bloodstelling via lucht, water en stof
• Brandvertragende doeleinden (= vlamvertragers) bij concentraties van 5-30% in polymeren
4) Organobromine componenten: PBB’s
• Persistent
• Bloodstelling via lucht, water en stof
• Brandvertragende doeleinden (= vlamvertragers) bij concentraties van 5-30% in polymeren
, 5) Organofluorine componenten: PFOS
• Persistent
• Verspreiding via voedsel, maar ook via water en bodem
• Accumuleert in vis
WAT IS EEN IRREVERSIBELE/REVERSIBELE REMMER VAN ACETYLCHOLINESTERASE?
Irreversibel = onomkeerbaar
Organofosforpesticiden: OPP’s zijn onomkeerbare remmers van acetylcholinesterase, wat leidt tot symptomen van
neurotoxiciteit:
• Lage dosis: beven, misselijkheid en zwakte
• Hoge dosis: verlamming en overlijden
Reversibel = omkeerbaar
Carbamaat pesticiden: CP’s zijn omkeerbare remmers van acetylcholinesterase, wat leidt tot symptomen van neurotoxiciteit
• Minder toxisch dan OPP’s
WELKE STOFFEN ZIJN NIET PERSISTENT?
1) Pesticiden
a. Organofosfor pesticiden
b. Carbamaat pesticiden
c. Phenoxyesters
d. Pyrethroïden
e. glyfosfaat
f. Natuurlijke insecticiden (Bv; nicotine)
2) Endocriene verstoorders
a. Alkyl-fenol ethoxylaten
b. Ftalaten
c. Bisofenol A
3) Polycyclische aromatische koolwaterstoffen
4) Zeevruchten toxines
5) Planten toxines
6) Myotoxines
7) Migranten van voedselverpakkingen
8) Migranten uit de voedselverwerkende industrie
WELK POLLUENT WORDT NIET VIA DIEET OPGENOMEN?
PBDE’s: polybroomdifenylethers
• Brandvertragende doeleinden (= vlamvertragers)
• Voornamelijk bloodstelling door stof, maar ook via water en bodem
• Persistent
GEEF 5 POLLUENTEN IN VLEES EN/OF VIS + GEEF 3 EIGENSCHAPPEN
1) Migranten uit de voedselverwerkende industrie: PAH’s
• Vorming tijdens roken, roosteren of BBQ’en van vlees
• Carcinogeen
• Aromatisch
2) Zeevruchten toxines: Domoic acid
• Geproduceerd door schadelijke algengroei
• ASP: amnesic shellfish poisoning
• Neurotoxisch in zoogdieren: kan op korte termijn geheugenverlies, schade aan de hersenen en zelfs dood
veroorzaken
• Niet persistent
ANTWOORDEN VRAGEN EN OEFENINGEN
DEEL ADRIAN COVACI
WAARVOOR STAAT NOAEL? (EN LOAEL?)
NOAEL: no observed adverse effect level
= De hoogste dosis waardoor geen negatief (toxisch) effect wordt veroorzaakt.
Basis voor:
- ADI: aanvaardbare dagelijkse inname
- TDI: tolerante dagelijkse inname
LOAEL: lowest observed adverse effect level
= De laagste dosis welk een waarneembaar effect verzoorzaakt.
NOAEL < LOAEL!!!
GEEF DE KENMERKEN VAN POP’S?
POP’s = persistant organic pollutants
Eigenschap P: langdurige persistentie in milieu en biota door een hoge weerstand tegen chemische en biochemische afbraak.
• Halfwaardetijd in water: > 60 dagen
• Halfwaardetijd in bodem: > 180 dagen
• Halfwaardetijd in sediment: > 180 dagen
Eigenschap B: bio-accumulatie in vetweefsel, resulterend in biomagnificatie in de hogere toxische niveaus van de
voedingsketen.
• BCF en BAF in waterdieren: > 5000 of Log Kow > 5
• Hoge bio-accumulatie in andere soorten; hoge toxiciteit of ecotoxiciteit
Eigenschap T: kan negatieve gezondheidseffecten veroorzaken in mensen en dieren (toxisch)
Potentieel voor langdurig transport in het milieu:
• Zorgwekkende gemeten niveaus op locaties die ver van de bron verwijderd zijn
• Monitoring-gegevens die aantonen dat verspreiding via lucht, water en migrerende diersoorten heeft plaatsgevonden
• Halfwaardetijd in lucht: > 2 dagen
GEEF 5 POP’S MET 3 EIGENSCHAPPEN
1) Organochlorine componenten: dioxines
• Persistent
• 90-95% verspreiding via voedsel, maar ook via lucht, water en stof
• Bijproduct van de thermische afbraak van PCB’s
2) Organochlorine componenten: OC pesticiden
• Persistent
• 90-95% verspreiding via voedsel, maar ook via lucht, water en stof
• Lage polariteit
3) Organobrimine componenten: PBDE’s
• Persistent
• Bloodstelling via lucht, water en stof
• Brandvertragende doeleinden (= vlamvertragers) bij concentraties van 5-30% in polymeren
4) Organobromine componenten: PBB’s
• Persistent
• Bloodstelling via lucht, water en stof
• Brandvertragende doeleinden (= vlamvertragers) bij concentraties van 5-30% in polymeren
, 5) Organofluorine componenten: PFOS
• Persistent
• Verspreiding via voedsel, maar ook via water en bodem
• Accumuleert in vis
WAT IS EEN IRREVERSIBELE/REVERSIBELE REMMER VAN ACETYLCHOLINESTERASE?
Irreversibel = onomkeerbaar
Organofosforpesticiden: OPP’s zijn onomkeerbare remmers van acetylcholinesterase, wat leidt tot symptomen van
neurotoxiciteit:
• Lage dosis: beven, misselijkheid en zwakte
• Hoge dosis: verlamming en overlijden
Reversibel = omkeerbaar
Carbamaat pesticiden: CP’s zijn omkeerbare remmers van acetylcholinesterase, wat leidt tot symptomen van neurotoxiciteit
• Minder toxisch dan OPP’s
WELKE STOFFEN ZIJN NIET PERSISTENT?
1) Pesticiden
a. Organofosfor pesticiden
b. Carbamaat pesticiden
c. Phenoxyesters
d. Pyrethroïden
e. glyfosfaat
f. Natuurlijke insecticiden (Bv; nicotine)
2) Endocriene verstoorders
a. Alkyl-fenol ethoxylaten
b. Ftalaten
c. Bisofenol A
3) Polycyclische aromatische koolwaterstoffen
4) Zeevruchten toxines
5) Planten toxines
6) Myotoxines
7) Migranten van voedselverpakkingen
8) Migranten uit de voedselverwerkende industrie
WELK POLLUENT WORDT NIET VIA DIEET OPGENOMEN?
PBDE’s: polybroomdifenylethers
• Brandvertragende doeleinden (= vlamvertragers)
• Voornamelijk bloodstelling door stof, maar ook via water en bodem
• Persistent
GEEF 5 POLLUENTEN IN VLEES EN/OF VIS + GEEF 3 EIGENSCHAPPEN
1) Migranten uit de voedselverwerkende industrie: PAH’s
• Vorming tijdens roken, roosteren of BBQ’en van vlees
• Carcinogeen
• Aromatisch
2) Zeevruchten toxines: Domoic acid
• Geproduceerd door schadelijke algengroei
• ASP: amnesic shellfish poisoning
• Neurotoxisch in zoogdieren: kan op korte termijn geheugenverlies, schade aan de hersenen en zelfs dood
veroorzaken
• Niet persistent
