1. MUZISCHE VORMING EN MUZISCHE
GRONDHOUDING
1. Uitgangspunten van de eindtermen muzische vorming
Muzisch zijn vraagt geen specialisatie. Kinderen kunnen door hun eigen beleving, hun
nieuwsgierigheid en hun fantasie de componenten van de muzische vorming ontdekken en ze
overdragen op andere toepassingsgebieden. In samenhang met de vormingscomponenten van de
andere leergebieden kunnen kinderen met plezier en drang naar authenticiteit "het
kunstzinnige" wijzigen, aanvaarden, verwerpen, plannen, combineren, waarderen en integreren.
Zo kunnen de leerlingen in het lager onderwijs:
1. speels omgaan met audiovisuele taal, beeldtaal, klanktaal, lichaamstaal en woordtaal, en
deze 'talen' spontaan gebruiken in andere leergebieden
2. nieuwe indrukken opdoen (exploreren)
3. deze indrukken meer bewust en met aandacht in zich opnemen (waarnemen)
4. de opgenomen gegevens nadenkend en navoelend uitdiepen (reflecteren)
5. ervaringen met nieuwe indrukken combineren en omvormen (verbeelden)
6. vanuit hun betrokkenheid met het kunstzinnige hun indrukken en fantasie verwezenlijken,
vertolken (vormgeven)
7. de vormgevingsmogelijkheden en beperkingen van materialen en beelden, instrumenten
en klanken, bewegingen en lichaamstaal, woorden en stem onderzoekend verwerken
(experimenteren)
8. het verwerven van bepaalde vaardigheden nastreven (kwalificeren)
9. nagaan of door het gebruik van bepaalde technieken een idee zich laat verwerken tot een
uitdrukkingsvorm (oriënteren)
10. hun bevindingen vergelijken met het werk van anderen, kijken en luisteren naar het werk
van vormgevers en kunstenaars en van daaruit hun voorkeur laten blijken voor bepaalde
middelen en technieken in hun eigen muzisch handelen (evalueren)
11. zonder vooroordelen kijken en luisteren naar kunst (genieten)
1
,2. Uitgangspunten van muzische vorming
• harmonische ontplooiing voor de totale persoon
• ontwikkelen van hoofd, hart en handen-kinderen benaderen als unieke mensen-ervaren van
verbondenheid
• beschouwen en creëren
2.1. Aandacht voor
• ervaren, beleven en genieten
• ervaringen verwoorden, onthouden en borgen
• muzische ervaringen begrijpen, duiden en waarderen
• communicatie
2.2. Welke doelen streef je na?
• muzische grondhouding ontwikkelen (= attitudevorming)
• aandacht voor beschouwen en creëren
• muzische expressievormen ontdekken en verkennen (= scholing in functie van het proces)
o begrippen
o materialen en technieken
o vaardigheden en strategieën
2
,3. Hoe werk je aan een muzische grondhouding
muzisch werken = ervaringen (een verhaal, theatervoorstelling, thema …) verwerken en vormgeven via
verschillende muzische talen
vanuit jezelf of jouw rol als leerkracht neem je best een open houding aan zodat nieuwe ideeën
kunnen binnenkomen, je durft experimenteren …
als deze houding afwezig is, dan remt dat het muzisch proces af
hoe werk je aan een muzische houding:
1. persoonsgericht
o vertrouwen in je eigen mogelijkheden
o durven iets van jezelf tonen
o intensief zintuigen gebruiken
2. sociaal
o respect tonen voor uitingen van anderen
o ervaringen delen
3. blik op de wereld (en kunsten)
o de wereld onbevangen en speels benaderen (muzische bril opzetten)
o zonder vooroordelen kunst waarnemen
o genieten van een kunstzinnige expressie of kunstwerk
3
, 2. DIDACTISCHE BOUWSTENEN
1. oriënteren
o opstart
o motiveren
o inspireren
o beschouwen
o …
2. verwerven
o verkennende opdrachten
o technische opdrachten
o inlevingsopdrachten
o beschouwen
o experimenteren
o …
3. verwerken
o verdiepende opdrachten
o oefenkansen
o eindopdracht
o toonmoment
o …
4. afronden
o evaluatie
o product en proces bespreken
o organisatorische afronding
opruimen, portfolio invullen …
o …
4
GRONDHOUDING
1. Uitgangspunten van de eindtermen muzische vorming
Muzisch zijn vraagt geen specialisatie. Kinderen kunnen door hun eigen beleving, hun
nieuwsgierigheid en hun fantasie de componenten van de muzische vorming ontdekken en ze
overdragen op andere toepassingsgebieden. In samenhang met de vormingscomponenten van de
andere leergebieden kunnen kinderen met plezier en drang naar authenticiteit "het
kunstzinnige" wijzigen, aanvaarden, verwerpen, plannen, combineren, waarderen en integreren.
Zo kunnen de leerlingen in het lager onderwijs:
1. speels omgaan met audiovisuele taal, beeldtaal, klanktaal, lichaamstaal en woordtaal, en
deze 'talen' spontaan gebruiken in andere leergebieden
2. nieuwe indrukken opdoen (exploreren)
3. deze indrukken meer bewust en met aandacht in zich opnemen (waarnemen)
4. de opgenomen gegevens nadenkend en navoelend uitdiepen (reflecteren)
5. ervaringen met nieuwe indrukken combineren en omvormen (verbeelden)
6. vanuit hun betrokkenheid met het kunstzinnige hun indrukken en fantasie verwezenlijken,
vertolken (vormgeven)
7. de vormgevingsmogelijkheden en beperkingen van materialen en beelden, instrumenten
en klanken, bewegingen en lichaamstaal, woorden en stem onderzoekend verwerken
(experimenteren)
8. het verwerven van bepaalde vaardigheden nastreven (kwalificeren)
9. nagaan of door het gebruik van bepaalde technieken een idee zich laat verwerken tot een
uitdrukkingsvorm (oriënteren)
10. hun bevindingen vergelijken met het werk van anderen, kijken en luisteren naar het werk
van vormgevers en kunstenaars en van daaruit hun voorkeur laten blijken voor bepaalde
middelen en technieken in hun eigen muzisch handelen (evalueren)
11. zonder vooroordelen kijken en luisteren naar kunst (genieten)
1
,2. Uitgangspunten van muzische vorming
• harmonische ontplooiing voor de totale persoon
• ontwikkelen van hoofd, hart en handen-kinderen benaderen als unieke mensen-ervaren van
verbondenheid
• beschouwen en creëren
2.1. Aandacht voor
• ervaren, beleven en genieten
• ervaringen verwoorden, onthouden en borgen
• muzische ervaringen begrijpen, duiden en waarderen
• communicatie
2.2. Welke doelen streef je na?
• muzische grondhouding ontwikkelen (= attitudevorming)
• aandacht voor beschouwen en creëren
• muzische expressievormen ontdekken en verkennen (= scholing in functie van het proces)
o begrippen
o materialen en technieken
o vaardigheden en strategieën
2
,3. Hoe werk je aan een muzische grondhouding
muzisch werken = ervaringen (een verhaal, theatervoorstelling, thema …) verwerken en vormgeven via
verschillende muzische talen
vanuit jezelf of jouw rol als leerkracht neem je best een open houding aan zodat nieuwe ideeën
kunnen binnenkomen, je durft experimenteren …
als deze houding afwezig is, dan remt dat het muzisch proces af
hoe werk je aan een muzische houding:
1. persoonsgericht
o vertrouwen in je eigen mogelijkheden
o durven iets van jezelf tonen
o intensief zintuigen gebruiken
2. sociaal
o respect tonen voor uitingen van anderen
o ervaringen delen
3. blik op de wereld (en kunsten)
o de wereld onbevangen en speels benaderen (muzische bril opzetten)
o zonder vooroordelen kunst waarnemen
o genieten van een kunstzinnige expressie of kunstwerk
3
, 2. DIDACTISCHE BOUWSTENEN
1. oriënteren
o opstart
o motiveren
o inspireren
o beschouwen
o …
2. verwerven
o verkennende opdrachten
o technische opdrachten
o inlevingsopdrachten
o beschouwen
o experimenteren
o …
3. verwerken
o verdiepende opdrachten
o oefenkansen
o eindopdracht
o toonmoment
o …
4. afronden
o evaluatie
o product en proces bespreken
o organisatorische afronding
opruimen, portfolio invullen …
o …
4
