Bs9 toetsdoelen
1. Kan het biologisch risicogedrag borderline verklaren
Persoonlijkheid
Een stabiel patroon van omgaan met jezelf en anderen, waaraan iemand herkenbaar is, over alle
situaties heen, noemen wij: Persoonlijkheidsstijl
Persoonlijkheidsstijl
Iedereen heeft bepaalde persoonlijkheidstrekken, die soms lastig maar ook nuttig en grappig kunnen
zijn. Hangt af van de situatie. Zolang je je stijl maar flexibel kunt aanpassen aan de situatie. (Je past je
persoonlijkheidstrekken aan de huidige situatie aan)
“Normale” mensen bestaan niet. Iedereen heeft zo zijn eigenaardigheden, zolang als men er maar
goed mee weet om te gaan. “Normaliteit is verdunde pathologie’’.
Wanneer wordt een persoonlijkheidsstijl een persoonlijkheidsstoornis ?
Als je persoonlijkheid, de wijze van omgaan met jezelf en anderen, je in de weg gaat zitten, gaat
leiden tot problemen in de omgang met anderen, studie- en werkproblemen, relatieproblemen.
Persoonlijkheidsstoornis
Wordt gekenmerkt door een diepgeworteld star omgangs-, waarnemings- en denkpatroon dat kan
leiden tot ernstige beperkingen in het dagelijks functioneren.
Het vermogen om verantwoordelijkheid te nemen voor het eigen gedrag is gestoord.
Er is een beperkte kijk op zichzelf, de omgeving en de wereld om hen heen.
Persoonlijkheidsstoornissen
Is een medische diagnoses die je terug vind in de Diagnostic and Statistical Manual of Mental
Disorders (DSM)
Mensen met een persoonlijkheidsstoornis hebben vaak geen behoefte om hun gedrag te veranderen.
Ze beschouwen hun gedrag als egosyntoon (hieronder worden gedragingen of gevoelens verstaan
die als natuurlijk deel van het zelf worden beschouwd, men heeft er zelf geen last van).
Soorten persoonlijkheidsstoornissen
Tien soorten omgeschreven in drie groepen
• Cluster A: Vreemd en exentriek gedrag
• Cluster B: Dramatisch, emotioneel of labiel gedrag
• Cluster C: Nerveus of angstig gedrag
1
,Cluster A: Mensen hebben vaak problemen met relaties met anderen of vertonen weinig tot geen
belangstelling voor het ontwikkelen van sociale relaties.
Paranoïde stoornis
Een persoonlijkheidsstoornis die wordt gekenmerkt door onterecht wantrouwen omtrent de
motieven van anderen, maar niet zo sterk dat de betrokkenen aan wanen leiden.
Bepalende kenmerk = diepgaande achterdocht
Kunnen niet tegen kritiek, hebben weinig vrienden of intieme relaties
Schizoïde stoornis
Een persoonlijkheidsstoornis die wordt gekenmerkt door een blijvend gebrek aan interesse in sociale
relaties, een vlak affect en sociale teruggetrokkenheid.
Bepalende kenmerk = sociale isolatie
Uiten emoties maar zelden en zijn afstandelijk en koel.
Schizo typische stoornis
Een persoonlijkheidsstoornis de wordt gekenmerkt door excentrische gedachten of excentrisch
gedrag, maar zonder duidelijke psychotische kenmerken.
*Zelfbeeld: ‘Ik ben’
2
,Cluster B: Mensen met deze stoornissen vertonen gedragspatronen die buitensporig, onvoorspelbaar
of egoïstisch zijn; ook hebben ze problemen met het vormen en onderhouden van relaties.
Antisociale-persoonlijkheidsstoornis
antisociaal en onverantwoordelijk gedrag en door een gebrek aan spijt over misdaden. Schenden
vaak de rechten van anderen, houden zich niet aan sociale normen en overtreden in sommige
gevallen de wet. Ze mijden anderen mensen niet maar handelen impulsief en komen afspraken niet
na.
Borderline-persoonlijkheidsstoornis
plotselinge stemmingswisselingen, gebrek aan samenhangend zelfbeeld, instabiliteit in relaties en
onvoorspelbaar, impulsief gedrag. Onzeker over hun persoonlijke identiteit.
Theatraal
overmatige behoefte aan aandacht, lof, geruststelling of goedkeuring
Narcistische-persoonlijkheidsstoornis
opgeblazen zelfbeeld en eisen aan anderen om hen aandacht te geven en te bewonderen
Scheppen veel op en hebben geen empathie voor anderen.
3
, Cluster C: angst of nervositeit
Ontwijkende-persoonlijkheidsstoornis
vermijden van sociale relaties als gevolg van angst voor afwijzing. Heel erg bang voor afwijzing of
kritiek dat ze meestal niet bereid zijn om een relatie te beginnen zonder sterke geruststellingen.
Echter hebben deze mensen wel interesse in warme gevoelens voor andere mensen.
Afhankelijke-persoonlijkheidsstoornis
problemen bij het nemen van onafhankelijke beslissen en door overmatig afhankelijk gedrag.
Moeilijk om dingen alleen te doen
Obsessieve-persoonlijkheidsstoornis
rigide manier van omgaan met anderen, perfectionistische neigingen en door een overmatige
aandacht voor detail.
Borderline Persoonlijkheidsstoornis
• Deze mensen hebben meestal instabiele relaties met andere mensen. (hechten en onthechten,
men kan niet goed een relatie onderhouden)
• Ze zijn vaak impulsief.
• Ze hebben een wankel en wisselend zelfbeeld. (twijfelen aan zich zelf / identitieit)
• Ze hebben last van plotselinge, extreme stemmingswisselingen en terugkerend suicidaal gedrag.
• Ze ervaren een chronisch gevoel van leegte (geen verdieping kunnen geven aan hun leven)
(Theorieën) mogelijke Oorzaken: Borderline persoonlijkheidsstoornis.
“Hysterie” (Freud 1856-1939)
“Vroege ontwikkelingsstoornis” een niet ontwikkelde agressie regulatie drift. (Kernberg 1928- heden)
“Opeenstapeling van trauma’s in de kindertijd” (Rhode-Dasher 1937- heden)
onveiligheid, sexueel misbreuk, agressie
4
1. Kan het biologisch risicogedrag borderline verklaren
Persoonlijkheid
Een stabiel patroon van omgaan met jezelf en anderen, waaraan iemand herkenbaar is, over alle
situaties heen, noemen wij: Persoonlijkheidsstijl
Persoonlijkheidsstijl
Iedereen heeft bepaalde persoonlijkheidstrekken, die soms lastig maar ook nuttig en grappig kunnen
zijn. Hangt af van de situatie. Zolang je je stijl maar flexibel kunt aanpassen aan de situatie. (Je past je
persoonlijkheidstrekken aan de huidige situatie aan)
“Normale” mensen bestaan niet. Iedereen heeft zo zijn eigenaardigheden, zolang als men er maar
goed mee weet om te gaan. “Normaliteit is verdunde pathologie’’.
Wanneer wordt een persoonlijkheidsstijl een persoonlijkheidsstoornis ?
Als je persoonlijkheid, de wijze van omgaan met jezelf en anderen, je in de weg gaat zitten, gaat
leiden tot problemen in de omgang met anderen, studie- en werkproblemen, relatieproblemen.
Persoonlijkheidsstoornis
Wordt gekenmerkt door een diepgeworteld star omgangs-, waarnemings- en denkpatroon dat kan
leiden tot ernstige beperkingen in het dagelijks functioneren.
Het vermogen om verantwoordelijkheid te nemen voor het eigen gedrag is gestoord.
Er is een beperkte kijk op zichzelf, de omgeving en de wereld om hen heen.
Persoonlijkheidsstoornissen
Is een medische diagnoses die je terug vind in de Diagnostic and Statistical Manual of Mental
Disorders (DSM)
Mensen met een persoonlijkheidsstoornis hebben vaak geen behoefte om hun gedrag te veranderen.
Ze beschouwen hun gedrag als egosyntoon (hieronder worden gedragingen of gevoelens verstaan
die als natuurlijk deel van het zelf worden beschouwd, men heeft er zelf geen last van).
Soorten persoonlijkheidsstoornissen
Tien soorten omgeschreven in drie groepen
• Cluster A: Vreemd en exentriek gedrag
• Cluster B: Dramatisch, emotioneel of labiel gedrag
• Cluster C: Nerveus of angstig gedrag
1
,Cluster A: Mensen hebben vaak problemen met relaties met anderen of vertonen weinig tot geen
belangstelling voor het ontwikkelen van sociale relaties.
Paranoïde stoornis
Een persoonlijkheidsstoornis die wordt gekenmerkt door onterecht wantrouwen omtrent de
motieven van anderen, maar niet zo sterk dat de betrokkenen aan wanen leiden.
Bepalende kenmerk = diepgaande achterdocht
Kunnen niet tegen kritiek, hebben weinig vrienden of intieme relaties
Schizoïde stoornis
Een persoonlijkheidsstoornis die wordt gekenmerkt door een blijvend gebrek aan interesse in sociale
relaties, een vlak affect en sociale teruggetrokkenheid.
Bepalende kenmerk = sociale isolatie
Uiten emoties maar zelden en zijn afstandelijk en koel.
Schizo typische stoornis
Een persoonlijkheidsstoornis de wordt gekenmerkt door excentrische gedachten of excentrisch
gedrag, maar zonder duidelijke psychotische kenmerken.
*Zelfbeeld: ‘Ik ben’
2
,Cluster B: Mensen met deze stoornissen vertonen gedragspatronen die buitensporig, onvoorspelbaar
of egoïstisch zijn; ook hebben ze problemen met het vormen en onderhouden van relaties.
Antisociale-persoonlijkheidsstoornis
antisociaal en onverantwoordelijk gedrag en door een gebrek aan spijt over misdaden. Schenden
vaak de rechten van anderen, houden zich niet aan sociale normen en overtreden in sommige
gevallen de wet. Ze mijden anderen mensen niet maar handelen impulsief en komen afspraken niet
na.
Borderline-persoonlijkheidsstoornis
plotselinge stemmingswisselingen, gebrek aan samenhangend zelfbeeld, instabiliteit in relaties en
onvoorspelbaar, impulsief gedrag. Onzeker over hun persoonlijke identiteit.
Theatraal
overmatige behoefte aan aandacht, lof, geruststelling of goedkeuring
Narcistische-persoonlijkheidsstoornis
opgeblazen zelfbeeld en eisen aan anderen om hen aandacht te geven en te bewonderen
Scheppen veel op en hebben geen empathie voor anderen.
3
, Cluster C: angst of nervositeit
Ontwijkende-persoonlijkheidsstoornis
vermijden van sociale relaties als gevolg van angst voor afwijzing. Heel erg bang voor afwijzing of
kritiek dat ze meestal niet bereid zijn om een relatie te beginnen zonder sterke geruststellingen.
Echter hebben deze mensen wel interesse in warme gevoelens voor andere mensen.
Afhankelijke-persoonlijkheidsstoornis
problemen bij het nemen van onafhankelijke beslissen en door overmatig afhankelijk gedrag.
Moeilijk om dingen alleen te doen
Obsessieve-persoonlijkheidsstoornis
rigide manier van omgaan met anderen, perfectionistische neigingen en door een overmatige
aandacht voor detail.
Borderline Persoonlijkheidsstoornis
• Deze mensen hebben meestal instabiele relaties met andere mensen. (hechten en onthechten,
men kan niet goed een relatie onderhouden)
• Ze zijn vaak impulsief.
• Ze hebben een wankel en wisselend zelfbeeld. (twijfelen aan zich zelf / identitieit)
• Ze hebben last van plotselinge, extreme stemmingswisselingen en terugkerend suicidaal gedrag.
• Ze ervaren een chronisch gevoel van leegte (geen verdieping kunnen geven aan hun leven)
(Theorieën) mogelijke Oorzaken: Borderline persoonlijkheidsstoornis.
“Hysterie” (Freud 1856-1939)
“Vroege ontwikkelingsstoornis” een niet ontwikkelde agressie regulatie drift. (Kernberg 1928- heden)
“Opeenstapeling van trauma’s in de kindertijd” (Rhode-Dasher 1937- heden)
onveiligheid, sexueel misbreuk, agressie
4
