Participatie in het zorgproces
Partnerschap tussen verpleegkundigen en naasten van de patiënt
Naam: Lisette
Studentnummer:
Werkplek: Ziekenhuis
Werkbegeleidster:
School: Avans Hogeschool ’s-Hertogenbosch
Cohort: AVD – VPK – Cohort ‘s-Hertogenbosch
BPV-docent:
Begeleider afstuderen:
Beoordelaar afstuderen:
16 mei 2022, 1e gelegenheid
,Voorwoord
Voor u ligt het onderzoeksverslag naar percepties van verpleegkundigen over partnerschap van
verpleegkundigen met naasten van kwetsbare patiënten die opgenomen liggen in klinische setting.
Al langere tijd wekt het communiceren met familie van kwetsbare patiënten mijn interesse. Het is
begonnen op een andere verpleegafdeling waar veel delirante en kwetsbare patiënten lagen. Familie
was niet altijd tevreden over de manier van informeren. Nadat ik naar een andere werkplek ben
gegaan viel mij op dat ook daar hetzelfde probleem was. Ik ben mij verder gaan verdiepen in de
literatuur die daarover te vinden is en kwam erachter dat het een nieuwe manier van zorg leveren is
waar ik meer over wilde weten.
Het onderzoek is geschreven door Lisette, 24 jaar en werkzaam in het ziekenhuis op een
verpleegafdeling **. Het onderzoek is onderdeel van de afstudeerfase van de hbo- verpleegkundige
deeltijdopleiding te ‘s- Hertogenbosch.
Zonder steun van een aantal personen had ik niet tot dit eindverslag gekomen. Allereerst wil ik het
ziekenhuis bedanken voor de mogelijkheden die zij mij hebben gegeven. Voor het eerste deel van
mijn opleiding wil ik in het bijzonder **** bedanken. Voor mijn afstudeerfase wil ik **** bedanken
voor de steun. Ook alle collega’s die meegewerkt hebben wil ik graag bedanken. Ondanks de drukte
op de afdeling wisten we momenten te vinden voor overleg of feedback. Vanuit school wil ik graag
**** bedanken voor de gegeven feedback en betrokkenheid bij het afstuderen. De deelnemers van
de peer-groep vanuit school: ***** wil ik bedanken voor alle feedback, overleggen, steun en
gezelligheid. En als laatste maar zeker niet de minste wil ik graag mijn echtgenoot **** bedanken
voor alle mentale steun en vertrouwen die hij mij gaf. Ook de rest van mijn familie en vrienden wil ik
bedanken voor hun steun.
Veel leesplezier gewenst.
Lisette
’s-Hertogenbosch, mei 2022
2
,Samenvatting
Inleiding
Door middel van een literatuuronderzoek is gebleken dat de juiste manier van
samenwerkingspartners zijn met naasten van kwetsbare patiënten nog niet gevonden is. Door de
veranderende maatschappij veranderd de manier van samenwerken en dien je gelijkwaardige
partners te zijn met de patiënt. De driehoek van Chiel Egberts geeft deze manier van samenwerken
duidelijk weer en zal centraal staan tijdens het onderzoek.
Methode
Door middel van een kwalitatief onderzoek is een onderzoeksrapport opgebracht. Hierin staan
aanbevelingen aan de kwaliteitsgroep van ‘samen beslissen’. Er zijn interviews afgenomen door
middel van een doelgerichte steekproef. De onderzochte populatie zijn verpleegkundigen op de
verpleegafdeling. Voor het interviewen is gekozen voor een semigestructureerde interviewmethode.
Vanuit de literatuur zijn topics opgesteld. Dit waren partnerschap, samenwerken, respect en
vertrouwen. Met de grounded theory zijn de gegevens geanalyseerd.
Resultaten
Vanuit de geanalyseerde interviews zijn resultaten gekomen. Deze resultaten zijn weergegeven
vanuit de topics. Per topic kwamen verschillende thema’s naar boven. Bij partnerschap waren dat
familie- en patiënten participatie en realisatie van partnerschap. Vanuit de samenwerking kwamen
de positie van verpleegkundigen, voordelen en barrières en bereidheid naar voren. Bij de topic
respect kwamen communicatieve vaardigheden, maatschappij en attitude naar voren.
Betrouwbaarheid en normen en waarden kwamen bij de topic vertrouwen naar boven.
Discussie
Er viel de onderzoeker een aantal dingen op uit de resultaten. Verpleegkundigen vinden dat familie
meer betrokken moet worden bij de kwetsbare ouderen, maar zij doen hier zelf weinig aan om dat te
bevorderen. Ook geven verpleegkundigen aan dat het goed zou zijn als de dag structuur veranderd
en mogelijk familie langer aanwezig is. De meningen over de aanwezigheid van familie is
daarentegen wel wisselend, omdat verpleegkundigen ook de patiënt wil beschermen. Opvallend was
dat respondenten de verschillende cultuur en veranderende maatschappij benoemde. Ook het
samen beslissen wordt niet of nauwelijks gedaan op de klinische afdeling.
Conclusie
Respondenten geven aan dat partnerschap in het zorgproces erg belangrijk is, maar dat er geen
eenduidige manier van werken is. Het uitvoeren van partnerschap kan daarom nog niet kwaliteitsvol
uitgevoerd worden. Daarom zijn er aanbevelingen gedaan aan de kwaliteitscoördinator. De
aanbevelingen zijn het verduidelijken van partnerschap, het opstellen van richtlijnen, een pilot
starten met een andere manier van werken en er zijn suggesties voor een vervolgonderzoek gedaan.
3
, Inhoudsopgave
Voorwoord.............................................................................................................................................2
Samenvatting..........................................................................................................................................3
1. Inleiding..............................................................................................................................................5
1.1 Aanleiding en achtergrond...........................................................................................................5
1.2 Relevantie en probleemstelling..................................................................................................11
1.3 Doelstelling.................................................................................................................................11
1.4 Vraagstelling...............................................................................................................................12
1.5 Leeswijzer...................................................................................................................................12
2. Methode...........................................................................................................................................13
2.1 Onderzoeksmethode..................................................................................................................13
2.2 Selectie van deelnemers.............................................................................................................13
2.3 Dataverzameling.........................................................................................................................13
2.4 Data-analyse...............................................................................................................................15
2.5 Kwaliteitseisen............................................................................................................................15
3. Resultaten.........................................................................................................................................16
3.1 Deelnemers praktijkonderzoek...................................................................................................16
3.2 Beschrijving van de resultaten....................................................................................................16
3.2.1 Topic: partnerschap.............................................................................................................16
3.2.2 Topic: samenwerken............................................................................................................18
3.2.3 Topic: respect......................................................................................................................20
3.2.4 Topic: vertrouwen................................................................................................................22
4. Discussie...........................................................................................................................................24
4.1 Inhoudelijke reflectie..................................................................................................................24
4.2 Methodologische reflectie..........................................................................................................25
5. Conclusie en aanbevelingen.............................................................................................................27
5.1 Conclusie....................................................................................................................................27
5.2 Aanbevelingen............................................................................................................................27
Bronnenlijst..........................................................................................................................................29
Bijlage...................................................................................................................................................31
Bijlage 1: Literatuurstudie................................................................................................................31
Bijlage 2: Voorbeeldformulier informed consent.............................................................................37
Bijlage 3: Transcripten boek.............................................................................................................38
Bijlage 4: Membercheck - feedback op samenvatting van geïnterviewde........................................39
4
Partnerschap tussen verpleegkundigen en naasten van de patiënt
Naam: Lisette
Studentnummer:
Werkplek: Ziekenhuis
Werkbegeleidster:
School: Avans Hogeschool ’s-Hertogenbosch
Cohort: AVD – VPK – Cohort ‘s-Hertogenbosch
BPV-docent:
Begeleider afstuderen:
Beoordelaar afstuderen:
16 mei 2022, 1e gelegenheid
,Voorwoord
Voor u ligt het onderzoeksverslag naar percepties van verpleegkundigen over partnerschap van
verpleegkundigen met naasten van kwetsbare patiënten die opgenomen liggen in klinische setting.
Al langere tijd wekt het communiceren met familie van kwetsbare patiënten mijn interesse. Het is
begonnen op een andere verpleegafdeling waar veel delirante en kwetsbare patiënten lagen. Familie
was niet altijd tevreden over de manier van informeren. Nadat ik naar een andere werkplek ben
gegaan viel mij op dat ook daar hetzelfde probleem was. Ik ben mij verder gaan verdiepen in de
literatuur die daarover te vinden is en kwam erachter dat het een nieuwe manier van zorg leveren is
waar ik meer over wilde weten.
Het onderzoek is geschreven door Lisette, 24 jaar en werkzaam in het ziekenhuis op een
verpleegafdeling **. Het onderzoek is onderdeel van de afstudeerfase van de hbo- verpleegkundige
deeltijdopleiding te ‘s- Hertogenbosch.
Zonder steun van een aantal personen had ik niet tot dit eindverslag gekomen. Allereerst wil ik het
ziekenhuis bedanken voor de mogelijkheden die zij mij hebben gegeven. Voor het eerste deel van
mijn opleiding wil ik in het bijzonder **** bedanken. Voor mijn afstudeerfase wil ik **** bedanken
voor de steun. Ook alle collega’s die meegewerkt hebben wil ik graag bedanken. Ondanks de drukte
op de afdeling wisten we momenten te vinden voor overleg of feedback. Vanuit school wil ik graag
**** bedanken voor de gegeven feedback en betrokkenheid bij het afstuderen. De deelnemers van
de peer-groep vanuit school: ***** wil ik bedanken voor alle feedback, overleggen, steun en
gezelligheid. En als laatste maar zeker niet de minste wil ik graag mijn echtgenoot **** bedanken
voor alle mentale steun en vertrouwen die hij mij gaf. Ook de rest van mijn familie en vrienden wil ik
bedanken voor hun steun.
Veel leesplezier gewenst.
Lisette
’s-Hertogenbosch, mei 2022
2
,Samenvatting
Inleiding
Door middel van een literatuuronderzoek is gebleken dat de juiste manier van
samenwerkingspartners zijn met naasten van kwetsbare patiënten nog niet gevonden is. Door de
veranderende maatschappij veranderd de manier van samenwerken en dien je gelijkwaardige
partners te zijn met de patiënt. De driehoek van Chiel Egberts geeft deze manier van samenwerken
duidelijk weer en zal centraal staan tijdens het onderzoek.
Methode
Door middel van een kwalitatief onderzoek is een onderzoeksrapport opgebracht. Hierin staan
aanbevelingen aan de kwaliteitsgroep van ‘samen beslissen’. Er zijn interviews afgenomen door
middel van een doelgerichte steekproef. De onderzochte populatie zijn verpleegkundigen op de
verpleegafdeling. Voor het interviewen is gekozen voor een semigestructureerde interviewmethode.
Vanuit de literatuur zijn topics opgesteld. Dit waren partnerschap, samenwerken, respect en
vertrouwen. Met de grounded theory zijn de gegevens geanalyseerd.
Resultaten
Vanuit de geanalyseerde interviews zijn resultaten gekomen. Deze resultaten zijn weergegeven
vanuit de topics. Per topic kwamen verschillende thema’s naar boven. Bij partnerschap waren dat
familie- en patiënten participatie en realisatie van partnerschap. Vanuit de samenwerking kwamen
de positie van verpleegkundigen, voordelen en barrières en bereidheid naar voren. Bij de topic
respect kwamen communicatieve vaardigheden, maatschappij en attitude naar voren.
Betrouwbaarheid en normen en waarden kwamen bij de topic vertrouwen naar boven.
Discussie
Er viel de onderzoeker een aantal dingen op uit de resultaten. Verpleegkundigen vinden dat familie
meer betrokken moet worden bij de kwetsbare ouderen, maar zij doen hier zelf weinig aan om dat te
bevorderen. Ook geven verpleegkundigen aan dat het goed zou zijn als de dag structuur veranderd
en mogelijk familie langer aanwezig is. De meningen over de aanwezigheid van familie is
daarentegen wel wisselend, omdat verpleegkundigen ook de patiënt wil beschermen. Opvallend was
dat respondenten de verschillende cultuur en veranderende maatschappij benoemde. Ook het
samen beslissen wordt niet of nauwelijks gedaan op de klinische afdeling.
Conclusie
Respondenten geven aan dat partnerschap in het zorgproces erg belangrijk is, maar dat er geen
eenduidige manier van werken is. Het uitvoeren van partnerschap kan daarom nog niet kwaliteitsvol
uitgevoerd worden. Daarom zijn er aanbevelingen gedaan aan de kwaliteitscoördinator. De
aanbevelingen zijn het verduidelijken van partnerschap, het opstellen van richtlijnen, een pilot
starten met een andere manier van werken en er zijn suggesties voor een vervolgonderzoek gedaan.
3
, Inhoudsopgave
Voorwoord.............................................................................................................................................2
Samenvatting..........................................................................................................................................3
1. Inleiding..............................................................................................................................................5
1.1 Aanleiding en achtergrond...........................................................................................................5
1.2 Relevantie en probleemstelling..................................................................................................11
1.3 Doelstelling.................................................................................................................................11
1.4 Vraagstelling...............................................................................................................................12
1.5 Leeswijzer...................................................................................................................................12
2. Methode...........................................................................................................................................13
2.1 Onderzoeksmethode..................................................................................................................13
2.2 Selectie van deelnemers.............................................................................................................13
2.3 Dataverzameling.........................................................................................................................13
2.4 Data-analyse...............................................................................................................................15
2.5 Kwaliteitseisen............................................................................................................................15
3. Resultaten.........................................................................................................................................16
3.1 Deelnemers praktijkonderzoek...................................................................................................16
3.2 Beschrijving van de resultaten....................................................................................................16
3.2.1 Topic: partnerschap.............................................................................................................16
3.2.2 Topic: samenwerken............................................................................................................18
3.2.3 Topic: respect......................................................................................................................20
3.2.4 Topic: vertrouwen................................................................................................................22
4. Discussie...........................................................................................................................................24
4.1 Inhoudelijke reflectie..................................................................................................................24
4.2 Methodologische reflectie..........................................................................................................25
5. Conclusie en aanbevelingen.............................................................................................................27
5.1 Conclusie....................................................................................................................................27
5.2 Aanbevelingen............................................................................................................................27
Bronnenlijst..........................................................................................................................................29
Bijlage...................................................................................................................................................31
Bijlage 1: Literatuurstudie................................................................................................................31
Bijlage 2: Voorbeeldformulier informed consent.............................................................................37
Bijlage 3: Transcripten boek.............................................................................................................38
Bijlage 4: Membercheck - feedback op samenvatting van geïnterviewde........................................39
4
