samenvatting kind en vrije tijd

Kind en vrije tijd
DEEL 1: Het kind en zijn vrije tijd
1. Inleiding

Tijd geeft structuur aan onze samenleving

 Afspraken over tijd  structuur (vb. begin scholen hetzelfde)
 Tijdsindelingen zelf kiezen <-> tijdsindelingen opgelegd krijgen

Definities van vrije tijd

 3 manieren om over vrije tijd te spreken
1. Vrije tijd is de residuele tijd
o Tijd die overblijft als je alles gedaan hebt wat moet
o Tijd waarin je vrij bent van werk en andere verplichtingen
2. Wat zegt het woordenboek
o Lexicale betekenis
o Tijd die je vrij kan besteden
3. Hoe beleven we de vrije tijd
o Nagaan of er plezier, ontspanning, zelfontplooiing en vrijheid in activiteit zit
 vrije tijd

Is dat hetzelfde voor kinderen?

 Tijd die overblijft na school, huishoudelijk werk, huistaken en persoonlijke verzorging
 Bepaalde voorwaarden vervullen voor vrije tijd: graag sporten  vrije tijd, moeten sporten
 verplichte activiteit

2. Tijd en vrije tijd van kinderen

Hoe maken kinderen de tijd

 Actorschap/agency = kinderen verlenen zelf betekenis aan de wereld rondom hen

Een boek over kinderen in de samenleving

 Hoe gaan kinderen om met alledaagse leefwereld en hoe geven ze daar mee vorm aan
 Perspectief van kinderen innemen
 Kinderen krijgen specifieke plaats in samenleving: door scholen, speelpleintjes (specifiek voor
kinderen)

Een boek over kinderen en over tijd

 Maatschappelijk probleem: te weinig publieke ruimte voor kinderen
 Manier waarop we tijd organiseren

Het temporele actorschap van kinderen

 Temporeel actorschap: actief omgaan met organisaties, dat we erop inspelen of
tijdsorganisatie zelf proberen veranderen




1

,  3 verschijningsvormen
1. Temporele taken (ordening): de inspanningen die mensen doen om de uitdagingen
het hoofd te bieden waar ze door de tijdsstructuur voor worden gesteld
2. Temporele keuzes (gebruiken) en tactieken (manipuleren): mogelijkheden van de
tijdsstructuur benutten en tactieken om beperkingen in de tijd te omzeilen
3. Temporele esthetiek (eigen kleur geven): betekenis geven aan de tijd door het op
eigen manier in te vullen

Vrijbuiters en ankertijd

 Kinderen ervaren geen tijdsdruk (= grote mensen)
 Tijdsproblemen wanneer temporele autonomie wordt ingeperkt en eigen invulling niet kan
 Basis om kinderen vrije tijd positief te laten ervaren
o Vrijbuiters: autonomie, vrije keuze, tijd zelf mogen invullen
o Verankering: structuur en geborgenheid (herhaling is geruststellend)

Wat is vrije tijd voor kinderen

 Het gezin als uitvalbasis voor de vrije tijd
 Gezin-in—de-samenleving
 Georganiseerde activiteiten zorgen voor weinig onzekerheid over hoe vrije tijd ingevuld
wordt
 Informele vrije tijd: kinderen kiezen zelf wat ze doen, geen georganiseerde activiteiten

3. Waarom houden we ons als pedagoog bezig met de vrije tijd van kinderen

Het ontstaan van een derde opvoedingsmilieu

 Vrije tijd = derde opvoedingsmilieu (naast gezin en school
 Vorming en ontplooiing van kinderen
 Einde 19de eeuw: wetenschappelijke en maatschappelijke aandacht voor pedagogen
 Wet leerplicht goedgekeurd  aandacht naar buitenschoolse tijd en leefwereld
 Opvoeding in gezin = niet voldoende
 ingrijpen in vrije tijd

Waarom houden we ons nu als pedagoog bezig met de vrije tijd van kinderen

 Maatschappelijke bezorgdheid
o Discussie over belang van deelnemen aan georganiseerd vrijetijdsaanbod
o Wie kan deelnemen heeft voordelen
o Jeugdwerk moet voor iedereen zijn
 Tijd van kinderen wordt geïnstitutionaliseerd
o Kinderen brengen meer tijd door in vrijetijdscontext: norm = tweeverdienersgezin
>< school-werk niet op elkaar afgestemd
 Staten-Generaal opvang van schoolkinderen
o Vrijetijdsindustrie: meer hobby’s
 groot aanbod aan vrijetijdsvoorzieningen, grote markt




2

, Het recht op spel

 Recht op spel, vrije tijd en rust
 Art. 31 internationaal verdrag voor rechten van het kind
o Belangrijk voor de ontwikkeling
o Vorm van participatie aan dagelijks leven
o Intrinsieke motivatie
 Referentiekader voor omgang met kinderen
 Spelen staat onder druk
o Gevaarlijke omgevingen
o Verzit tegen gebruik openbare ruimtes
o Uitsluiting
o Druk op schoolse resultaten
o …
 Aandacht voor bijzondere subgroepen
o Meisjes
o Kinderen in armoede
o Kinderen met een beperking
o Kinderen in instellingen
o Kinderen in conflictgebieden
 Gemeentelijk beleid
o Mobiliteit
o Leefomgeving
o Groene gebieden, open ruimtes
o Clubs, sportfaciliteiten
o Aangepaste en betaalbare culturele activiteiten
o …
 Onderwijs
o Fysieke omgeving: ruimten voor sport, spelen, drama
o Dagindeling: genoeg tijd voor rust en spelen met beperking van huistaken
o Leerplan: voldoende aandacht aan culturele activiteiten, sport en spelen
o Actieve aanpak: leeromgeving is actief, participatief en bied speelse activiteiten aan

Vrije tijd in de opvang

 Kinderen kiezen niet altijd voor opvang
 Kinderen verschillen in hun vrijetijdsbeleving




3